Nızam joybarına sholıw

Hawa-rayınıń qolaysızlıǵı, hár qıylı apatshılıqlar, zıyankesler, órt, sharwa haywanlarınıń juqpalı keselliklerden nabıt bolıwı sıyaqlı jaǵdaylar awıl xojalıǵı ónimlerin jetistiriwshilerge úlken zıyan tiygiziwi múmkin. Álbette, bunday jaǵdaylar awıl xojalıǵı óndirisshilerin táshwishke saladı.
Endi awıl xojalıǵında bunday táwekelshilikler qamsızlandırılıwı hám sol arqalı zıyan tólep beriliwi názerde tutılmaqta.
Atap aytqanda, «Awıl xojalıǵı táwekelshiliklerin qamsızlandırıw haqqında»ǵı nızam joybarı haqqında Oliy Majlis Nızamshılıq palatasınıń deputatı Abdumannop Buriev tolıq aytıp berdi.
– Keshe palatamız tárepinen qabıl etilgen bul nızamǵa bola, awıl xojalıǵı ónimlerin jetistiriwde tábiyǵıy apatshılıqlar, órt, ósimliklerdiń kesellikler hám zıyankeslerden zıyan kóriwi, sharwa haywanlarınıń juqpalı keselliklerden nabıt bolıwı hám záhárleniwi jáne jabayı haywanlar tárepinen eginlerdiń búldiriliwi yamasa awıl xojalıǵı haywanlarına zıyan jetkeriw sıyaqlı jaǵdaylarda jetkerilgen zıyan qamsızlandırıw arqalı qaplap beriledi.
Bunday ámeliyat usı waqıtqa shekem joq edi. Sebebi awıl xojalıǵı pútkil dúnyada táwekelshilikler joqarı bolǵan qamsızlandırıw túri bolıp tabıladı. Bul bolsa qamsızlandırıwshı shólkemler ushın tartımlı emes. Endi awıl xojalıǵı ónimlerin jetistiriwshilerdi qollap-quwatlaw maqsetinde mámlekettiń járdemi kirip kelmekte.
Awıl xojalıǵı tarawında táwekelshiliklerdi qamsızlandırıw procesine qatnasatuǵın subyektlerdiń huqıqları menen minnetlemeleri belgilenbekte. Erkin ekspert institutı engizilmekte. Erkin ekspert qamsızlandırıw procesine qatnasadı, onıń juwmaǵına qaray tólep beriledi.
Máselen, awıl xojalıǵındaǵı zúráát yamasa sharwashılıq qor keńesi tárepinen bahalanadı. Mısalı, zúráát 100 million sumǵa bahalansa, sonıń 10 procenti muǵdarında qamsızlandırıw tólemi qamsızlandırıwǵa tólenedi. Qamsızlandırıw tóleminiń yarımı mámleket subsidiyası esabınan, yarımı bolsa fermer tárepinen tólenedi. Sonda 100 millionlıq zúrááttiń 10 procenti 10 million bolsa, onıń 5 millionına fermer tóleydi. Eger keleshekte zúráátke zıyan keletuǵın bolsa, qorǵa jıynalǵan qarjınıń esabınan zıyan tolıq tólep beriledi. Qamsızlandırıw qatnasıǵına kirisiw procesi ıqtıyarlı boladı.
Nızamda názerde tutılıp atırǵan normalar haqqında tómendegi videokórinis arqalı tolıq tanısıwıńız múmkin.

Muhtarama Komilova,
Doniyor Yoqubov, Anvar Ahmedov (video)