Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudları tárepinen 2024-jıl dawamında ádil sudlawdı ámelge asırıw baǵdarında bir qatar ilajlar ámelge asırıldı.

Atap aytqanda, ótken 2024-jıl dawamında Nókis rayonlar aralıq hákimshilik sudında jámi 883 (810) hákimshilik isi hám 31 (29) materiallıq tártiptegi isler kórip tamamlanǵan.
2024-jılı aldınǵı jıldıń usı dáwirine qaraǵanda hákimshilik isler sanı 9,0 procentke, materiallar sanı bolsa 6,9 procentke kóbeygen.
2024-jıl dawamında jámi 883 hákimshilik is kórilgen bolıp, sonnan 43,8 procenti qanaatlandırılǵan, 41,2 procenti qanaatlandırılmastan qaldırılǵan, 3,1 procenti kórmesten qaldırılǵan hám 11,9 procenti is júrgiziwden tamamlanǵan.
Prezidentimiz tárepinen bildirilgen jınayat islegen shaxstı jazalaw emes, al jınayatlardıń kelip shıǵıw sebebi, olarǵa sharayat jaratıp bergen dereklerdi úyreniw, hár bir jınayattıń kelip shıǵıwın, jaǵdayların profilaktika inspektorları, máhálle hám keń jámiyetshiliktiń qatnasıwında tereń talqılaw zárúrligi, islerdi kóshpeli sud májilislerinde, xalıq arasında kóriw haqqında usınıs bildirilgenligi sebepli, sudlardıń jumıslarında bul boyınsha unamlı jumıslar alıp barılmaqta.
Atap aytqanda, sońǵı jılları islerdi kóshpeli sud májilislerinde kóriwge ayrıqsha itibar qaratılıp, 2024-jıl dawamında 275 yaki 31,1 procent is kóshpeli sud májilislerinde kórip shıǵıldı.
Apellyaciya instanciyasında 131, kassaciya instanciyasında 111 hám reviziya instanciyasında 79 is kórilip tamamlanǵan.
Sud qararlarınıń orınlanıwı boyınsha, 2024-jıl dawamında hákimshilik sudlarǵa shaǵım arzalar beriwde mámleketke 415.951.119 sum bajı tólengen bolsa, sud qararlarına tiykarlanıp mámleketlik byudjetke 369.883.756 sum bajı óndiriw belgilengen.
Sonday-aq, 2024-jıl dawamında sud qararları boyınsha mámleketlik bajı hám basqa túrdegi orınlaw xatlarına tiykarlanıp 465.298.749 sumlıq jámi 698 orınlaw hújjeti Májbúriy orınlaw byurolarına jiberilgen. Sonnan, 335.226.124 sumlıq 583 hújjet, yaǵnıy 72 procent orınlaw hújjetleriniń orınlanıwı támiyinlengen hám tamamlanǵan. Al, 130.072.625 sumlıq 115, yaǵnıy 28 procent orınlaw hújjeti qaldıqta qalǵan.
Islerdi kórip shıǵıw nátiyjeleri boyınsha mámleketlik uyımlardıń xızmetkerleri hám lawazımlı shaxslardıń háreketlerinde nızambuzıwshılıq jaǵdaylarınıń bar ekeni hám olardı keleshekte boldırmaw maqsetinde kórilgen islerdiń 43,7 procentine ayrıqsha uyǵarıwlar shıǵarılıp, zárúr ilajlardı belgilew ushın tiyisli orınlarǵa jiberildi.
Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı tárepinen birden-bir sud ámeliyatın qáliplestiriw, ádil sudlawdı ámelge asırıwdaǵı qáte-kemshiliklerdi saplastırıw boyınsha, sonday-aq puqaralardıń múrájatlerin hár tárepleme tolıq úyreniw hám durıs jolǵa qoyıw boyınsha jámi 25 márte ulıwmalastırıwlar ótkerildi.
Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudları menen Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń Xalıq qabıllawxanaları arasında óz-ara birge islesiw jolǵa qoyılǵan bolıp, 2024-jıl dawamında Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń Virtual hám Xalıq qabıllawxanaları arqalı fizikalıq hám yuridikalıq táreplerden jámi 92 múrájat kelip túsken. Sonnan, barlıq múrájatler úyrenilip, iyelerine tiykarlı juwaplar berilgen.
Sonday-aq, usı dáwirde fizikalıq hám yuridikalıq táreplerden jámi 83 múrájat kelip túsip, sonnan, 75 si úyrenilip, múrájat iyelerine tiykarlı juwaplar berilgen bolsa, 8 múrájat tiyisligi boyınsha sheshiw ushın basqa uyımlarǵa jiberilgen.
Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı hám Nókis rayonlar aralıq hákimshilik sudı baslıqlarınıń kóshpeli hám sud imaratında ótkerilgen qabıllawlarda jámi 365 puqara, sonnan 87 puqara kóshpeli qabıllawda, 269 puqara hám yuridik táreplerdiń wákilleri sud imaratında qabıllandı.

Qaraqalpaqsha Transliterator | Қарақалпақша Транслитератор, [06.03.2025 15:26]
Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudları tárepinen huqıqbuzıwshılıqtıń aldın alıw hám xalıqtıń huqıqıy mádeniyatın arttırıw maqsetinde kárxana, mákeme, shólkemlerde, oqıw orınları hám xalıq arasında ulıwma 387 márte ushırasıw hám dógerek sáwbetleri ótkerildi. Onda ǵalaba xabar quralları menen tıǵız birge islesiw jolǵa qoyılǵan bolıp, 264 márte maqalalar járiyalanǵan, televidenie hám radiolarda shıǵıwlar shólkemlestirildi.
Degen menen, bul jumıslar búgingi kúni aldımızǵa qoyılıp atırǵan talaplarǵa tolıq juwap beredi, dep bolmaydı.
Sol sebepli, Prezidentimiz tárepinen berilgen kórsetpelerge ámel etip, juwapkershilikti hújdanlı túrde sezip, xalıqtıń ishine kirip, olardıń mashqalaların tıńlap, xalıq penen kóbirek ushırasıw sudyalar ushın baslı wazıypa bolıp qalıwı tiyis.
Usı máselede kóshpeli sud májilisleriniń tárbiyalıq áhmiyetin ayrıqsha atap ótiw zárúr. Sudtıń ashıq-aydınlıǵın támiyinlew qanshelli dáwir talabı máselesi ekenligi hámmemizge málim. Sebebi, bir jaǵınan sudlar jámiyetshiliktiń arasında bolsa, ekinshi jaǵınan puqaralardıń huqıqıy mádeniyatın arttırıwǵa keńnen járdem beredi.
Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudlarınıń sudyaları ózlerine júklengen juwapkershilikli wazıypalardı shın kewilden, hadal hám hújdan menen orınlap, hár qanday jaǵdayda da qalıs hám ádil bolıwǵa, ádil sudlawdı tek ǵana nızamǵa boysınǵan halda ámelge asırıwǵa barlıq kúsh-jigerin jumsawı támiyinlenedi.

A.Nurlipesov,
Qaraqalpaqstan Respublikası
hákimshilik sudınıń baslıǵı.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi.