Sońǵı jılları shıǵındılardı basqarıw tarawına úlken itibar qaratılmaqta. Mámleketimiz tárepinen bir qatar normativlik-huqıqıy hújjetler qabıl etilip, xalıqqa sapalı sanitariyalıq tazalaw xızmetin kórsetiw baǵdarında sistemalı jumıslar ámelge asırılmaqta.

Shıǵındılardı basqarıw hám cirkulyar ekonomikanı rawajlandırıw agentligi shólkemlestirilip, sanitariyalıq tazalaw kárxanaları tárepinen xalıq hám yuridikalıq táreplerge kórsetilip atırǵan xızmetlerdiń belgilengen tártip hám normalarǵa muwapıq orınlanıwı ústinen qadaǵalaw kúsheytiledi.
Qadaǵalaw jumısları hám bahalaw normaları
Házirgi kúnde sanitariyalıq tazalaw xızmetiniń sapası ayırım mámleketlik uyımlar tárepinen úyrenilmekte. Biraq bul processte normalarǵa tolıq ámel etpey atırǵan jaǵdaylar baqlanbaqta. Atap aytqanda, máhállelerde sorawnamalar ótkeriw, xızmet kórsetilmegen jaǵdaylarda «máhálle jetiligi» hám tutınıwshılar qatnasıwında protokollar rásmiylestiriw talap etilse de, ayırım jaǵdaylarda bul process tolıq orınlanbastan bahalanbaqta. Bul bolsa keń dodalawlarǵa sebep bolmaqta.
Házirgi mashqalalardı sheshiw maqsetinde agentlik Respublika jumısshı toparın shólkemlestirip, aymaqlarda xızmet sapası boyınsha turaqlı tekseriwler ótkermekte. Eger xızmetler óz waqtında hám talap dárejesinde kórsetilmegen bolsa, abonentler paydasına qayta esap-sanaq ámelge asırılmaqta. Sonday-aq, óz wazıypasına juwapkershiliksiz qatnasta bolǵan sanitariyalıq tazalaw kárxanaları menen dúzilgen kelisimler biykar etilmekte.
Máselen, Nawayı wálayatında xızmet sapasın támiyinley almaǵan «Berejlivost» sanitariyalıq tazalaw kárxanası menen dúzilgen kelisim biykar etilip, aymaq hám arnawlı texnikalar qaytarıp alındı. Sonday-aq, Tashkent wálayatında da abonentlerge tiyisli dárejede xızmet kórsetpegen sanitariyalıq tazalaw kárxanası menen shártnama biykar etiliwi kórip shıǵılmaqta.
Jańa elektron sistema hám avtomatlastırılǵan qadaǵalaw
Xalıqqa kórsetilip atırǵan xızmetlerdiń sapasın arttırıw maqsetinde Shıǵındılardı basqarıw agentligi bir qatar joybarlardı ámelge asırmaqta. Sonıń ishinde, fizikalıq hám yuridikalıq táreplerge xızmet kórsetiw boyınsha jańa – «Taza mákan» elektron billing sisteması engizildi.
Bul sistema sheńberinde shıǵındı tasıwǵa qánigelestirilgen barlıq arnawlı texnikalar «Taza mákan» GPS elektron baqlaw sistemasına jalǵanıp, onlayn monitoring imkaniyatı jaratıldı. Házirgi waqıtta 3 mıńnan artıq arnawlı texnika usı sistemada dizimnen ótkerilgen bolıp, Jizzaq wálayatında sınaq túrinde jumıs basladı.
Sonday-aq, Respublika boyınsha 9 mıńnan artıq máhálle hám 3 mıńǵa shamalas kóp qabatlı turaq jaylar ushın qurılǵan shıǵındı jıynaw shaqapshalarınıń anıq geogorfiyalıq jaylasıwı hám kadastr maǵlıwmatları qáliplestirilmekte.
Bul jańalıqlar arqalı arnawlı texnikalardıń shıǵındı jıynaw maydanshalarına kiriw-shıǵıw waqıtları anıq esaplap barıladı. Nátiyjede qattı turmıslıq shıǵındılar óz waqtında alıp ketiliwi támiyinlenedi hám xalıq tek ǵana ámelge asırılǵan xızmetler ushın tólemdi ámelge asırıw imkaniyatına iye boladı.

M.Toshqoraeva,
ÓzA