Өзбекстанлы студентлер ядро технологиялары бойынша халықаралық илажда қатнасты

Жақында Россияның Обнинск қаласында III Халықаралық “Обнинск Тех” қысқы мектеби өз жумысын жуўмақлады.
Онда 47 мәмлекетлик ҳәм 32 жоқары билимлендириў мәкемесинен жәми 128 студент қатнасты. Бағдарлама Обнинск атом энергетикасы институты (“ММФИ” Миллий изертлеў ядро университети филиалы) негизинде “Росатом” мәмлекетлик корпорациясы жәрдеминде шөлкемлестирилди. Өзбекстаннан бул илажда “ММФИ” Миллий изертлеў ядро университетиниң Ташкенттеги филиалы студентлери қатнасты.
Сапар Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинети жанындағы Атом энергиясы агентлигиниң жәрдеминде әмелге асырылды.
Қатнасыўшылар бир ҳәпте даўамында кең көлемли билимлендириў бағдарламасында белсендилик көрсетти. Бағдарлама шеңберинде дозиметрия, радиациялық қадағалаў, АЭС ушын электроника ҳәм автоматика, 3D-модельлестириў ҳәм материалтаныў бағдарлары бойынша баянатлар, мастер-класслар, лабораториялық шынығыўлар ҳәм жәмәәтлик жойбарлар шөлкемлестирилди. Сондай-ақ, қәнигелескен объектлерге техникалық сапарлар да шөлкемлестирилди. Соның ишинде, А.И. Лейпунский атындағы Физика-энергетика институты, “Росатом” Техникалық академиясы, А.Ф. Цыб атындағы Медициналық радиология илимий орайы ҳәм басқа да шөлкемлерге сапарлар әмелге асырылды.

“ММФИ” Миллий изертлеў ядро университетиниң Ташкенттеги филиалы 4-курс студенти Имрон Машарипов қысқы мектепте қатнасыў оған кәсибиниң әмелий тәреплерин жаңаша баҳалаў имканиятын бергенин атап өтти.
– Обнинскке барыўдан алдын менде беккем теориялық база бар еди. Ҳәр қыйлы технологиялар қалай ислейтуғынын түсинетуғын едим, айырым қурылмалар қандай дүзилгенин көз алдыма келтиретуғын едим. Обнинсктен кейин болса тек ғана түсинигим емес, ал қабыллаўым да өзгерди. Бурын схема ҳәм формулалар көринисинде болған билимлерим әмелде өз тастыйығын тапты. Мен ҳақыйқый қурылмаларды, олардың ислеў процесин, тараўдың инфраструктурасын көрдим. Бул болса маған исеним бағышлап, процесслерди және де толығырақ түсиниў имканиятын берди. Сондай-ақ, ИТЭР жойбарында Россия тәрепинен қатнасып атырған қәниге менен ушырасыў да есте қалды. Тема қурамалы болыўына қарамастан, ол термоядро реакциясының тийкарғы принциплерин жүдә системалы ҳәм түсиникли түрде түсиндирип берди. Мен соннан таң қалдым, бундай қурамалы процесслер ҳаққында да терең ҳәм соның менен бирге әпиўайы түрде айтыў мүмкин екен. Бул лекция термоядро энергетикасы перспективаларына жаңаша көзқарас пенен қараўыма түртки болды, – деди студент.
Қатнасыўшылар бағдарламаның халықаралық форматы үлкен әҳмийетке ийе екенин атап өтти. Олардың пикиринше, ҳәр қыйлы мәмлекетлердиң ўәкиллери бир майданда ушырасып, биргеликте ислеўи билимлендириўге болған ҳәр қыйлы қатнаслар ҳәм шешимлерди излеўдеги усылларды көриўге қан береди.
Мектеп шеңберинде командалық жарыслар ҳәм “ХакАтом” жойбар таңлаўы да өткерилди. Өзбекстанлы студентлер жоқары таярлық дәрежесин көрсетти. Атап айтқанда, Артемий Ражапов ҳәм Адибахон Абдуқодирова “Атом триатлоны” жарысында II орынды ийеледи. Сондай-ақ, Артемий Ражапов жойбар таңлаўының жеңимпазлары қатарынан орын алды.
“Обнинск Тех” халықаралық мектеби “ММФИ” Миллий изертлеў ядро университети ҳәм атом санааты кәрханаларының қатнасыўында шөлкемлестирилип атырған илимий-билимлендириў орайын раўажландырыў шеңберинде өткерилмекте. Жойбар атом энергетикасын раўажландырып атырған мәмлекетлер ушын қәнигелер таярлаў ҳәм халықаралық профессионал жәмийетшиликти қәлиплестириўге қаратылған.
Н.Зиёдуллаева, ӨзА