Бүгин ески ҳәм бәрқулла нәўқыран Самарқандта ҳәр қашанғыдан да көп адам жыйналған. Жәҳән дипломатиясы орайларынан бирине айланып баратырған қаламыз бул рет БМШтың билимлендириў, илим ҳәм мәденият мәселелери бойынша шөлкеми – UNESCO сессиясына басшылық етпекте.

Бул халықаралық әнжуманның көп тәреплеме тарийхый деп тән алынып атырғаны бийкарға емес. Соңғы 40 жыл ишинде UNESCO сессиясы биринши мәрте Парижден тысқарыда, Орайлық Азияда болса биринши мәрте шөлкемлестирилмекте. Соның ишинде, усы жылы шөлкемге тийкар салынғанының 80 жыллығы усы шеңберде белгиленбекте.

Қатнасыўшылардың көлеми де соған сәйкес – 200 ге шамалас мәмлекеттен 6 мыңнан аслам мийман мирәт етилген. Атап айтқанда, UNESCO бас директоры Одри Азуле ханым да келген.

Бул сессияның өткерилиўи мәмлекетимиздиң глобаллық көлемде тән алынған инсаныйлық сиясаты, билимлендириў, мәденият ҳәм илим тараўларын раўажландырыў жолындағы избе-из ҳәрекетлериниң нәтийжеси болып есапланады.

Мәмлекетимиз басшысы Одри Азуле ханым менен сөйлесиўде мәмлекетимиз буннан былай да UNESCOның исенимли шериги ҳәм ағзасы болып қалатуғынын атап өтти. Ушырасыў соңында халқымыздың әййемги тарийхы, бай мәдений мийрасын, миллий қәдирият, үрп-әдет ҳәм дәстүрлерин дүнья көлеминде үгит-нәсиятлаў, мәмлекетимиз тәрепинен алға қойылған басламаларды ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаўға қосқан мүнәсип үлеси ушын шөлкемниң бас директоры Одри Азуле “Дўстлик” ордени менен сыйлықланды.

Буннан соң мәмлекетимиз басшысы UNESCOның 43-сессиясының ашылыў мәресиминде қатнасты ҳәм бир қатар әҳмийетли басламаларды алға қойды.

Бул басламалар бүгинги инсаният раўажланыўының ең әҳмийетли мәселелерин қамтып алғаны итибарға ылайық.

Атап айтқанда, айрықша жәрдемге мүтәж балалар ушын инклюзив билимлендириўди раўажландырыўға қаратылған жаңа UNESCO платформасын жаратыў усынысы, тек ғана социаллық теңлик емес, ал инсаныйлық қәдириятлар жоқары дәрежеде сәўлеленген баслама болып есапланады. Бул баслама жаслардың бәнтлигин тәмийинлеў, экономикалық белсендиликти күшейтиў, заманагөй кәсип ийелери әўладын тәрбиялаў жолындағы әҳмийетли қәдем болып есапланады.

Буннан тысқары, жасалма интеллект мектеби ҳәм “Жасалма интеллект этикасы” бойынша халықаралық конференция шөлкемлестириў басламалары алға қойылды. Бул бағдардағы Өзбекстанның позициясы заманагөй дүньяда илим ҳәм технологияларды мәнаўият пенен үйлестириў жолындағы өзине тән тәжирийбе болыўы мүмкин. Себеби, мәлимлеме әсиринде инсаният алдында турған ең үлкен сораўлардан бири – технологияларды адамгершилик принциплери тийкарында басқарыў мәселеси болып есапланады. Президентимиз алға қойған бул пикирлерди инсанды орайға қойған сиясаттың әмелий көриниси сыпатында баҳалаў мүмкин.

Әсиресе, Президентимиздиң ҳаял-қызлардың жетекшилиги ҳәм имканиятларын кеңейтиўге қаратылған глобаллық бағдарлама, сондай-ақ, Самарқандта ҳаял илимпазлар, художниклер, оқытыўшылар ҳәм ойлап табыўшылардың глобаллық форумын өткериў усынысы бизди қуўандырды.

“Адолат” СДП өз жумысында ҳаял-қызлардың белсендилиги, олардың сиясий, экономикалық ҳәм социаллық турмыстағы орны мәселелерин бәрқулла орайлық идея сыпатында алға қояды. Президентимиздиң басламасы менен бул мәселеге глобал көлемде итибар қаратылып атырғаны – теңлик ҳәм әдиллик принциплериниң гендер контекстинде де қарар таўып атырғанынан дерек береди.

Бул басламалардың ҳәр бири – Өзбекстанның халықаралық көлемдеги абырай-мәртебесин және де беккемлейтуғын, инсан қәдири, әдиллик, раўажланыў ҳәм тынышлық идеяларын үгит-нәсиятлайтуғын бағдарлар болып есапланады. Соны мақтаныш пенен айтыў керек, Өзбекстан бүгин тек ғана реформалар орайы емес, ал глобал қарым-қатнас ҳәм бирге ислесиў орайына айланып бармақта. UNESCOның Самарқандтағы сессиясы буның айқын дәлийли болмақта.

Робахон Махмудова,

Олий Мажлис Нызамшылық палатасындағы

“Адолат” СДП фракциясы басшысы