Оссуарий Тўк қалъа. VI-VII асрлар

Музей фондида Тўк-қалъадан топилган нақшинкор оссуарий сақланади. У ўрта асрларга оид Хоразм дафн маросими маданиятининг бизгача етиб келган ноёб ва асл нусхадаги ёдгорлигидир.
Мазкур ёдгорлик тўрт оёқли қопқоққа эга бўлган, тўғри тўртбурчак шаклидаги асл гипс суякдон бўлиб, Африғийлар даври бадиий анъаналари асосида яратилган. Унинг сиртида қопқоқ ва пастки қисмни ягона композицияга бирлаштирган тарихий кўп рангли тасвирий безак сақланиб қолган.
Тасвирда марҳум аёлни мотам билан кузатиш саҳнаси акс эттирилган. Марказда дафн тўшагида аёл сиймоси тасвирланган, икки томонда эса маросим анъаналарига кўра ўзини кўксига уриш ишоралари билан ифодаланган мотам тутганлар жойлашган. Юқори қисмда алоҳида акс этган меъморий иншоот соддалаштирилган тарзда тасвирланган бўлиб, унинг тепасида ярим ой ва унинг устида доирасимон рамз тасвирланган, пастки қисмида эса қурбонлик қутиси ёки тутатқи идиши тасвирланган. Пастки қисмдаги нақшли фриз композицияни якунлайди.
Ушбу оссуарий – бошқаларга ўхшамайдиган, бирор услубга солиб ҳам ишланмаган, шунчаки ўз даврининг жонли нафасини сақлаб қолган ҳақиқий тарихий артефактдир.
Қорақалпоғистон ахборот агентлиги