Дунёнинг икки йирик иқтисодиёти – Қўшма Штатлар ва ХХР узоқ давом этган молиявий урушидан кейин ниҳоят янги савдо битими учун асосий келишувга эришди. АҚШ молия вазири Скотт Бессент сўзларига кўра, Трамп ва Си Цзиньпин ўртасидаги учрашувда якуний хулоса қилинади.

– Биз икки давлат етакчилари учун муҳим келишувга эришдик, -деди Бессент. – Тарифлар бекор қилинади.

Келишув доирасида “TikTok”нинг АҚШдаги фаолиятига оид битим якунланган, шунингдек, Хитойнинг ноёб ер элементлари экспортига қўйилган чекловлари бир йилга кечиктирилади.

Трампнинг Хитойдан импорт қилинадиган маҳсулотларга 100 фоизлик бож жорий этиш таҳдиди ҳам ҳозирча амалга ошмайди. Расмий Пекин эса бунга жавобан АҚШдан соя ловияси харидини қайта бошлайди.

Сўнгги ойлар давомида Трамп ХХРни “дунё иқтисодиётини гаровга олаётган” давлат сифатида танқид қилган эди. Сабаби — Пекин дунёдаги ноёб ер элементларининг 90 фоизини қайта ишлайди. Бу материаллар смартфон, қуёш панеллари, ҳарбий техника ва бошқа юқори технологиялар учун муҳимдир.

Битимнинг энг эътиборга молик қисми — “TikTok” бўйича якуний келишув. АҚШ ҳукумати илгари ушбу платформани Хитойнинг “ByteDance” компаниясидан ажратиб олишни талаб қилган эди. Энди келишувга кўра, “TikTok”нинг АҚШдаги алгоритмлари америкалик компаниялар назоратига ўтади, бошқарув кенгашининг етти ўриндиғидан олтитаси эса мамлакат фуқароларига тегишли бўлади.

Трамп бу масалада аввал кескин позицияда бўлган бўлсада, энди “TikTok”ни сиёсий қўллаб-қувватлаш воситасига айлантирган. У 2024 йилги сайлов кампанияси пайтида айнан мазкур ижтимоий тармоқ орқали ёш сайловчилар орасида машҳурликка эришган.

Етакчи Осиё бўйлаб сафари давомида Малайзия, Камбоджа, Таиланд ва Въетнам билан ҳам янги савдо келишувларига эришганини эълон қилди. Въетнам 8 миллиард долларлик “Boeing” самолётларини харид қилади.

Экспертлар фикрича, кутилаётган Трамп–Си учрашуви савдо урушининг кескинликларини юмшатиши мумкин. Ҳар икки томон ҳам глобал бозорларни барқарорлаштиришга интилмоқда.

Мусулмон Зиё, ЎзА