–

Сешанба куни кечқурун АҚШ ва Россия Президентлари телефон орқали гаплашди. Суҳбат икки соатга чўзилган. Путин можаро томонлари энергетика инфратузилмаси объектларига ўзаро зарба беришдан 30 кун воз кечиш ғоясига ижобий муносабат билдирган ва ҳарбийларга шу ҳақда тегишли буйруқ берган. Шундан кейин Трамп суҳбат якуни бўйича баёнот берди. “РИА Новости” масаланинг асосий жиҳатларига эътибор қаратди.

Украина ҳақида

Россия етакчиси Трампдан Киевга ёрдам кўрсатиш тўхтатилишини талаб қилмаган, ушбу масала умуман муҳокама қилинмаган. Америкалик ҳарбийлар бу рақобатда иштирок этмаслиги кераклиги, акс ҳолда можаро Учинчи жаҳон урушига айланиб кетиши мумкинлиги таъкидланган.

Россия билан муносабат ҳақида

Москва билан уруш тугагандан кейингина иқтисодий муносабат йўлга қўйилиши мумкин. Россияда АҚШга зарур захира мавжуд, масалан нодир ер ости металлари. Вашингтон нафақат Москва, балки Пекин билан ҳам алоқани яхшилаш ниятида.

– Биз икки мамлакат билан ҳам дўст бўлмоқчимиз, – дейилган баёнотда.

Бу икки давлат етакчиси 12 февралда ҳам гаплашган. Ўшанда қарийб бир ярим соат давом этган музокарада Украинадаги вазият муҳокама қилинган, алоқани давом эттириш, жумладан юзма-юз учрашув ташкил қилиш масаласида  келишиб олинган.

Дунёнинг етакчи оммавий ахборот воситалари суҳбат ҳақида ёзаркан, кўпчилик ўзаро муносабатда ижобий силжиш кузатилганини таъкидламоқда.

“ABC” газетаси (Испания): – Мулоқот Украина бўйича келишув имкониятига асос яратди. Трампнинг ўт очишни зудлик билан тўхтатиш бўйича шов-шувли режаси унинг қўлидан чиқиб кетмоқда.

Guardian (Буюк Британия): – Энергетика инфратузилмаси иншоотларига ҳужумни тўхтатиш икки томондан ҳам қўллаб-қувватланиши уч йилдан ортиқ давом этаётган уруш илк бор қисман тин олишини англатади.

Al Akhbar (Ливан): – Ярашувнинг Россия етакчиси рози бўлган чекланган жиҳатларига эътибор қаратиш зарур.

Echos (Франция) нашри: – Америка ва Россия Президентларининг қарийб икки соат давом этган суҳбатидан кейин “тоғда сичқон туғилди”.

Pais (Испания) газетаси: – Бу мулоқот “ҳамин қадар” натижа берди.

New York Times: Хулоса Трамп кўзлаган мақсаддан жуда узоққа ўхшайди.

Politico (Италия) нашри: – Россия ва Украинани яраштиришда ҳал қилувчи дақиқалар, дея баҳоланган мазкур телефон мулоқотида, тўғриси, Трамп ва Путин узоқ вақт бошқа мавзуларни муҳокама қилганга ўхшайди.

Liberation (Франция) газетаси: – АҚШ ва Россия етакчилари тил топишган.

Бошқа қатор нашрлар ҳам эътиборини Россия расмийлари Трамп ва Путин суҳбатидан қониқиш ҳосил қилганини билдирганига қаратган.

Нима бўлганда ҳам АҚШ ва Россия етакчилари бош мавзу сифатида Украинада тинчлик ўрнатиш масаласини танлагани муҳим воқелик. Зеро тинчликка эришиш, аввало, мулоқотдан бошланиши барчага маълум. Буни қатор ОАВ ҳам таъкидламоқда. Масалан, Британияда чиқадиган “Independent” газетаси қайд этишича, расмий Лондон АҚШ ва Россия ўртасидаги музокарада ижобий силжиш кузатилаётганини олқишлаган. Нашр Қироллик Бош вазири матбуот котибидан қуйидаги иқтибосни келтирган:

– Урушни тугатиш бўйича музокарада эришилган ижобий натижани қўллаб-қувватлаймиз. Бу жараён Украинага адолатли ва мустаҳкам тинчлик олиб келиши керак.

Воқеаларнинг кутилаётган ривожи

– Украина билан можарони ҳал қилишга қаратилган музокара ижобий натижа бермоқда, – деди АҚШнинг Россия билан музокара олиб бориш бўйича элчиси Стивен Уиткофф “Fox News” телеканалига берган интервьюсида. – Томонлар ўт очишни тўлиқ тўхтатишга эришиш режасини ишлаб чиқмоқда. Мақсадга эришишнинг асосий шартлари муҳокама қилинди. Натижа ижобий. Якшанба куни Жидда шаҳрида биргаликда тафсилотли режа ишлаб чиқишни бошлаймиз. Кейин урушни тўлиқ тўхтатишга ўтамиз.

С.Раҳимов, ЎзА