Трамп қайтди

Дунё сиёсат майдони кейинги 4 йилда зерикарли ва сокин бўлмаслигига кафолат бор чунки ўтаётган ҳафта Трамп Америка Қўшма Штатларининг 47-президенти сифатида қасамёд қилди ва Оқ уйда иш бошлади. У минбарда нутқ ирод қилар экан, Американинг олтин даври бошланаётганини таъкидлади. Маросимда мамлакатнинг собиқ президентлари кичик Буш, Билл Клинтон, Барак Обама ва ҳокимиятни топширган Байден иштирок этди. Шунингдек, Трампнинг миллиардерлардан ташкил топган тадбиркор дўстлари ҳам кўриниш берди.

АҚШ президенти Дональд Трамп инаугурация маросимида сўзлаган нутқида ташқи сиёсатдаги асосий устуворлик Американи ҳимоя қилиш эканига урғу берди. Янги президент имзолаган илк фармонларда ҳам мамлакат хавфсизлиги ва барқарорлигини ҳимоя қилишга алоҳида эътибор қаратилган.

Давлат етакчисининг биринчи имзолаган фармонларидан бири америкалик тадбиркор Илон Маск бошчилигида АҚШ ҳукумати самарадорлик департаментини яратиш тўғрисидаги ҳужжат бўлди.

Оқ уй раҳбари «Мексика кўрфази»нинг номини «Америка кўрфази»га ўзгартириш тўғрисидаги фармонни имзолади. Унга кўра, мамлакат ички ишлар вазири 30 кун ичида Мексика кўрфазининг номини Америка кўрфазига ўзгартириш учун барча «зарурий ҳаракатлар»ни амалга ошириши керак.

Янги президент Америкада туғилган мигрантларнинг фарзандларига туғма фуқаролик беришни чекловчи фармонни имзолади. Кейинчалик бу фармон блоклаб қўйилди.

Қўшма Штатлар етакчиси Трамп собиқ давлат раҳбари Жо Байден маъмуриятининг аввалги амалдорларини ноқонуний равишда маълумотларни ошкор қилганлик учун жавобгарликка тортиш ҳақидаги фармонни имзолади.

АҚШ президенти Дональд Трамп Вашингтонни Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти таркибидан чиқариш тўғрисидаги фармонни имзолади.

Оқ уйдаги жонли эфир пайти 1 февралдан бошлаб Мексика ва Канадага 25 фоизлик божлар жорий этилиши айтилди.

АҚШ президенти ноқонуний муҳожирлар оқимини тўхтатиш мақсадида мамлакат жанубий чегарасида фавқулодда ҳолат эълон қилди, деб хабар тарқатган Оқ уй телеканали. Шунингдек, у ердаги 2,5 минг нафар аскарга 1,5 минг киши бориб қўшилади. Маълумотларга кўра, бу рақамлар 10 мингтагача ошиши мумкин.

Шунингдек, Трамп наркотик картелларига террорчи ташкилот мақомини бериш ҳақидаги фармонни имзолади.

– Одамлар буни йиллар давомида кутишган. Шундай қилиб, энди наркокартеллар террорчи ташкилотлар сифатида белгиланди, — деди у ҳужжатни имзолар экан.

Телеканалда айтилишича, Трамп 2021 йил январь ойида Капитолийга бостириб киришда айбланган 1500 га яқин одамни афв этиш ҳақидаги фармонни имзолаган. У сўз эркинлигини тиклаш ва ҳукумат цензурасининг олдини олиш бўйича фармойишни имзолади.

Қизиқ жиҳати, Трамп Жо Байден даврида қабул қилинган 78 та қарорни бекор қилиш тўғрисидаги фармонни имзолади. Бу ҳақда янги давлат раҳбарининг инаугурациядан кейин Вашингтондаги митингида маълум қилинган.

Янги маъмурият АҚШни иқлим бўйича Париж келишувидан чиқарди. Бундан ташқари, Трамп президентлик чоғида яна бир қанча масалаларга устуворлик беришини ҳам эслатиб ўтди. Биринчи навбатда у дунёдаги энг кучли армияни қуришга ваъда бериб, «Биз дунё ҳали кўрмаган энг қудратли армияни қурамиз», деди.

Ўзининг инаугурация маросимидаги нутқида улкан космик дастурни амалга ошириш, жумладан, америкалик астронавтларни Марсга жўнатиш ниятида эканлигини маълум қилган.

Қолаверса, Панама канали устидан назоратни қайта тиклаш ниятида эканини маълум қилган.

– Айни пайтда Хитой Панама каналини назорат қилмоқда. Биз уни Хитойга эмас, Панамага бергандик, энди эса уни қайтариб оламиз, -деган у.

Хитой ташқи ишлар вазирлиги бунинг асоссиз эканлигини айтиб, рад этди.

Бундан ташқари Гренландияга давосини қайта эслатиб, мамлакатнинг хавфсизлиги учун ушбу ҳудуднинг муҳимлигини таъкидлаган.

Путин, Си Цзиньпин ва Трамп боғлиқлиги ХХР етакчиси Си Цзиньпин ва РФ президенти Владимир Путин Дональд Трамп қасамёд қилганидан бир неча соат ўтиб, видеоқўнғироқ орқали гаплашди.

Цзиньпинга «азиз дўстим» дея мурожаат қилган Путин Россия ва Хитой ташқи босимларга қарамай, дўстлик, ўзаро ишонч ва қўллаб-қувватлаш асосида алоқаларни давом эттираётганини қайд этди.

Ўз навбатида, Си Цзиньпин ҳам «стратегик мувофиқлаштиришни чуқурлаштириш, ўзаро ёрдамни кучайтириш ва қонуний манфаатларни ҳимоя қилишни давом эттиришга» чақирди.

Айни пайтда Трамп Пекинга тарифлар қўйиш билан таҳдид қилиб, ХХР расмий ҳукуматини «бузғунчи» деб атади ва агар Москва Украинадаги зиддиятни тугатиш бўйича келишувга эришмаса, «катта муаммо» келишидан огоҳлантирди.

Шу кунларда Дональд Трамп Украина масаласида Путин билан музокара ўтказиш таклифини илгари сурмоқда. Агар Путин ушбу таклифни рад қилса Трамп Россияга иқтисодий босимни кучайтириш билан таҳдид қилмоқда, деб ёзади «The Wall Street Journal» нашри.

Хабарга кўра, Россия президенти Владимир Путин Трампнинг бу таҳдидини қуруқ гапдан бошқа нарса эмас, деб ҳисоблайди. «Уруш мамлакат ресурслари ва ишчи кучини қуритган бўлсада, Кремль санкцияларни муваффақиятли енгиб чиқди ва Москва камида яна бир йиллик можарога бардош бера олади», — дейди Россия президенти.

Маълум қилинишича, Россиядаги иқтисодий аҳвол уруш туфайли пастлаб бораётган бўлса ҳам, фронтда устунликни эгаллаш, урушни давом эттириш учун ҳам иқтисодий, ҳам сиёсий ресурслар етарлилигича қолмоқда.

Трампнинг бу таҳдидлари Россиянинг сиёсий юришини тўхтатиш учун камлик қилади. «Босиб олинган ҳудудларни амалда Россияники деб тан олиниши, НАТОнинг Украина билан алоқаларини тўхтатиш ва Украина армияси сонини сезиларли даражада қисқартириш каби таклифлар Россия томонининг уруш бўйича музокара ўтказишига сабаб бўлиши мумкин»,—дейилади хабарда.

Турли манбаларга кўра, Путин Трамп билан Москва талабларини муҳокама қилиш учун учрашув ўтказмоқчи, аммо бу учрашув Украина томони иштирокисиз бўлиб ўтиши талаб қилинган.

Трамп махсус вакилига 100 кун ичида Украина масаласини ёпиш бўйича топшириқ берган. «Bloomberg» маълумотларига кўра, Трамп Киев учун хавфсизлик кафолатларини беришга тайёр ва келажакда тинчликпарвар кучлар жойлаштирилишини ҳам инкор этмаган, бироқ асосий маъсулиятни Европа ўз зиммасига олиши керак.

ҲАМАС гаровга олинганларнинг иккинчи гуруҳини озод қилиш санасини маълум қилди

Фаластиннинг ҲАМАС ҳаракати исроиллик гаровга олинганларнинг иккинчи гуруҳи 25 январь куни озод этилишини маълум қилган. БУ ҳақда «Reuters» ахборот агентлиги хабар берган.

Маълумот ўрнида айтиш жоиз, Исроил ва ҲАМАС ҳаракати Қатар, Миср ва Қўшма Штатлар воситачилигида 19 январдан бошлаб 42 кунлик ўт очишни тўхтатиш тартибига келишиб олдилар ва ҳарбий ҳаракатларни якуний тўхтатиш истагини билдирдилар.

Келишувнинг биринчи босқичида 33 нафар исроиллик гаровга олинганлар эвазига 1000 га яқин фаластинлик асирлар озод этилиши кўзда тутилган.

Ўтган ҳафта 3 нафар исроилликнинг озод этилишига жавобан Исроил қамоқхонасидан озод қилинган 90 нафар фаластинлик аёллар ва болалар Ғарбий Соҳилдаги Бейтуния шаҳрига олиб борилган. Исроил ушбу маҳбусларни турли жиноятлар, жумладан, қотилликка уринишда айблаб ҳибсда сақлаб келган.

Сулҳнинг 16-кунида Исроил ва ҲАМАС келишувнинг иккинчи босқичи бўйича музокараларни бошлаш мажбуриятини олган, бу эса қолган гаровга олинганларни озод қилиш, доимий ўт очишни тўхтатиш ва Исроилнинг Ғазо секторидан тўлиқ чиқиб кетишини ўз ичига олади. Шундай бўлсада ўтган ҳафта давомида Ғарбий Соҳилда Исроил кучларининг операцияси давом этиб, 10 нафардан ортиқ киши вафот этган.

Сардорбек Поёнов, Аброр Содиқов, Анвархўжа Аҳмедов (видео), ЎзА.