Oraylıq banktiń málim etiwinshe, 2025-jılı kishi hám orta biznes jáne xalıqtıń isbilermenligin qollap-quwatlaw ushın ajıratılǵan kreditlerdiń kólemi 131,2 trillion sumǵa jetti. Bul kórsetkish 2024-jılǵa salıstırǵanda 42 procentke joqarı bolıp, mámlekette isbilermenlik ortalıǵı hám isbilermenlik jumısı izbe-iz xoshametlenip atırǵanın ańlatadı.
Bul sanlar ekonomikadaǵı belsendilik, ishki talap hám real sektordı qollap-quwatlaw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan siyasattıń nátiyjesin ayqın kórsetpekte.
Ajıratılǵan kreditlerdiń eń úlken bólegi derlik 43 trillion sumdı quraydı. Bul qarjı sawda hám ulıwma awqatlanıw tarawına tuwra kelgeni itibarlı. Bul, bárinen burın, ishki bazarda talap turaqlı saqlanıp atırǵanın, xalıqtıń tutınıwı hám xızmetler segmenti ekonomikalıq jedelliktiń tiykarǵı dereklerinen biri bolıp qalıp atırǵanın kórsetedi.
Usaqlap satıw aylanısı hám xızmetler kóleminiń ósiwi kishi biznes subektleri ushın jańa imkaniyatlar jaratpaqta. Házirgi waqıtta, bul tarawdaǵı kredit jedelligi isbilermenlerdiń aylanıs qarjıların tolıqtırıw, jańa sawda orınları hám ulıwma awqatlanıw shaqapshaların ashıwǵa xızmet etpekte.
Xalıqtıń isbilermenlik jumısı ushın ajıratılǵan 21,8 trillion sumlıq kreditler ózin-ózi bánt etiw hám shańaraqlıq biznesti rawajlandırıw processleri jedel dawam etip atırǵanın ańlatadı. Bul ásirese, aymaqlarda jańa jumıs orınların jaratıw, dáramat dereklerin diversifikaciyalaw hám sociallıq turaqlılıqtı támiyinlew kózqarasınan ayrıqsha áhmiyetke iye.
Kishi biznes arqalı bántlikti arttırıw ekonomikalıq ósiwdiń sociallıq nátiyjeliligin támiyinleydi. Sebebi, mine usı segment xalıqtıń keń qatlamların ekonomikalıq processlerge tartadı.
Awıl xojalıǵı (17,9 trln. sum), sanaat (17,7 trln. sum) hám qurılıs (15,2 trln. sum) tarmaqlarına ajıratılǵan kreditler real sektordı finanslıq jaqtan qollap-quwatlaw dawam etip atırǵanın kórsetedi.
Awıl xojalıǵında kreditler agrar óndiristi modernizaciyalaw, texnika hám úskenelerdi jańalaw, qayta islew quwatlıqların arttırıwǵa qaratılmaqta. Sanaat tarawında bolsa óndiris kólemin keńeytiw, importtıń ornın basatuǵın hám eksportqa qolaylı ónimler islep shıǵarıwǵa xızmet etpekte.
Qurılıs tarawındaǵı qarjılandırıw infrastrukturanı rawajlandırıw, turaq jay qurılısı hám sociallıq obektlerdi qurıw arqalı ekonomikanıń basqa da tarmaqların xoshametlewshi multiplikativ tásirge iye.
Transport hám baylanıs tarawı ushın ajıratılǵan 12,5 trillion sumlıq kreditler logistika shınjırların bekkemlew, júk tasıw kólemin arttırıw hám sanlı infrastrukturanı rawajlandırıwda úlken áhmiyetke iye bolmaqta.
Globallıq bazarlar menen integraciyalasıw sharayatında nátiyjeli transport hám kommunikaciya sisteması ekonomikalıq básekige shıdamlılıqtıń tiykarǵı faktorlarınan biri bolıp esaplanadı.
Ótken jıldıń kórsetkishlerinen ańlaw múmkin, kishi hám orta biznes ekonomikanıń áhmiyetli drayveri sıpatında óz ornın bekkemlep barmaqta. Bul segmentke baǵdarlanıp atırǵan qarjı resursları ishki talaptı qollap-quwatlaw, jańa jumıs orınların jaratıw hám real sektor turaqlılıǵın támiyinlewge xızmet etpekte.
Sonıń menen birge, kreditler kóleminiń ósiwi olardan nátiyjeli paydalanıw, joybarlardıń ekonomikalıq qaytıwı hám finanslıq tártip máselelerin de áhmiyetli etip qoyadı. Sebebi, turaqlı ekonomikalıq ósiw tek ǵana qarjılandırıw kólemine emes, al onıń nátiyjeliligine de tikkeley baylanıslı.

Sh.Mamaturopova, ÓzAnıń xabarshısı