Qıstıń suwıq kúnlerinde ashıq hawada kóp júriw jótel hám murın aǵıwına sebep bola ma? Qánigeler bul pikirdi tolıq tastıyıqlamaydı. London Imperial kolledjiniń vakcinologiya immunologiyası professorı Jon Tregonıń atap ótiwinshe, qıs aylarında ayazlaw kesellikleriniń kóbirek dizimge alınıwı tikkeley sebep penen emes, al tosınnan sáykes keliwi menen túsindiriledi.
Bunda ayırım ekinshi dárejeli faktorlar bar, máselen, ultrafiolet nurlar viruslardı joq ete aladı. Yaǵnıy insan jazda ashıq hawada túshkirgen waqıtta virus tamshıları quyash nurında aktivsizleniwi, tez puwlanıw bolsa olardıń qurǵap qalıwına alıp keliwi múmkin. Biraq tiykarǵı faktor adamlardıń turmıs tárizine baylanıslı: qıs máwsiminde adamlar kóbirek jabıq imaratlarda qaladı, hawa aylanısı jeterli bolmaydı hám óz-ara jaqın baylanıslar sanı artadı.
COVID-19 pandemiyası dáwirinde toplanǵan maǵlıwmatlar insanlar arasındaǵı baylanıstıń qanshelli áhmiyetli ekenin kórsetti. Qatań sheklewler waqtında adamlar az baylanısqanı sebepli kóplegen basqa viruslar derlik joq bolıp ketti, hátteki gripptiń ayırım shtammları tarqalıw imkaniyatı bolmaǵanı ushın házir derlik ushıraspaydı.
Qánigeler túrli viruslar qıstıń túrli dáwirlerinde háwij alatuǵının atap ótedi. Tregonıń sózlerine bola, rinovirus balalar mektepke qaytqan waqıtta, tar klass xanalarında mikroblar tez tarqalıwı artınan kóbeyedi. Respirator-sinsitial virus (RSV) bolsa, ásirese, kekseler hám náresteler ushın qáwipli bolıp, Jańa jıl átirapında háwij aladı.
Sonıń menen birge, oǵada suwıq sharayat organizmniń viruslarǵa shıdamlılıǵın tómenletiwi múmkin. Eger insan bárqulla suwıqta qalıp, kaloriya joǵalıtsa hám sharshaǵan jaǵdayǵa tússe, infekciya juǵıw qáwpi artadı. Izertlewler rinoviruslar tómenirek temperaturada jaqsıraq kóbeyetuǵının, suwıq hawada bolsa organizmniń qorǵanıw qábileti biraz tómenleytuǵının kórsetedi.
Qánigelerdiń atap ótiwinshe, eń nátiyjeli qorǵanıw – qısqı viruslarǵa, sonıń ishinde, gripp hám RSVge qarsı shanshıw bolıp esaplanadı. Vakcinalar tek ǵana infekciyadan saqlap qalmastan, al júrek soǵıw qáwipin azaytıw sıyaqlı qosımsha unamlı tásirlerge de iye,- dep málimleme beredi xs.uz saytı.

Qaraqalpaqstan xabar agentligi