Aral teńiziniń ayrıqsha ekologiyalıq áhmiyeti

Ekologiya, qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw hám klimat ózgeriwi ministrligi, Birlesken Milletler Shólkemi Rawajlanıw Baǵdarlaması hám Global Qorshaǵan ortalıq qorınıń «Aral teńizi basseyni landshaftınıń kriziske ushıraǵan jerlerinde turaqlı ómirdi támiyinlewdi qollap-quwatlaytuǵın tiykar sıpatında kóller, suw-batpaq hám jaǵalıq boyı aymaqların saqlaw hám basqarıw» «Aral Sea Wetlands» birgeliktegi joybarı sheńberinde 3 mıń 400 túp terek hám putalar nálleri Qıpshaq mámleketlik toǵay xojalıǵı hám Tómengi Ámiwdárya mámleketlik biosfera rezervatına ajıratıldı.
Bul baslama Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Ámiwdárya wálayatında toǵay hám baǵ nállerin keńeytiw, Aralboyı aymaǵınıń ekologiyalıq turaqlılıǵın bekkemlew hám klimat ózgeriwiniń unamsız aqıbetlerin azaytıwǵa qaratılǵan.
Tábiyǵıy resurslardı turaqlı basqarıwdıń nátiyjeli qurallarınan biri bul toǵaylar jaratıw bolıp, ol topıraqtıń ónimdarlı qatlamın tiklew hám jer degradaciyası neytrallıǵı (YDN) maqsetlerine erisiwge járdem beredi. Ózbekstannıń ekologiyalıq kózqarastan eń ázzi regionlarınan biri bolǵan Aralboyında ekologiyalıq jaǵdaydı jaqsılawda «jasıl belbewler»diń jaratılıwı úlken áhmiyetke iye.
«Aral Sea Wetlands» joybarı sheńberinde Tómengi Ámiwdárya hám Aral teńizi basseynlerinde ekologiyalıq turaqlılıqtı hám xalıqtıń turmıs sharayatın jaqsılaw maqset etilgen. Tiykarǵı itibar jer degradaciyasınıń aldın alıw hám qorǵalatuǵın aymaqlar, tiykarǵı biologiyalıq hár túrli aymaqları hám quslar jolları átirapında suw hám jerdi kompleksli basqarıwǵa qaratılǵan.
Aral teńizi basseyni ayanıshlı dárejede sayızlıǵına qaramastan, ele de ayrıqsha ekologiyalıq áhmiyetke iye. 3 mıń 400 túp miyweli terek náli baǵlar hám tereklikler maydanın kóbeytiw, jańa jumıs orınların jaratıw hám aymaq faunasın jáne de bayıtıw imkaniyatın beredi. Bul keleshekte Aralboyında azıq-awqat hám ekologiyalıq qáwipsizlikti bekkemleydi.
Muhayyo Toshqoraeva, ÓzA