AQShtıń Nyu-York qalasında BMSh Hayal-qızlar statusı boyınsha komissiyasınıń 70-yubiley sessiyası ótkerilmekte. Bul sessiya hám onıń sheńberindegi joqarı dárejedegi xalıqaralıq ilajlarda Ózbekstan delegaciyası qatnastı.
Sessiya sheńberinde “Sistemadaǵı boslıqlardı saplastırıw: barlıq hayal-qızlar ushın ádillikti támiyinlew” temasında interaktiv sóylesiw ótkerilip, hayal-qızlardıń ádil sudlawdan paydalanıw imkaniyatların keńeytiw, kemsitiwshi nızamlar hám sistemalı tosqınlıqlardı saplastırıw máseleleri dodalandı.
Sóylesiw dawamında hayal-qızlardıń turmıslıq tájiriybesi tiykarında ádillikke erisiwde ushırasıp atırǵan tiykarǵı mashqalalar – gender tiykarındaǵı zorlıq, shańaraq huqıqı, miynet qatnasıqları hám hákimshilik ádillik tarawındaǵı tosqınlıqlar kórip shıǵıldı. Sonday-aq, rásmiy hám rásmiy emes ádillik sistemaları, sanlı ádillik mexanizmleri hám dástúriy ádillik institutlarınıń bul processtegi ornı da dodalandı.
Ilajdıń tiykarǵı maqseti hayal-qızlar ushın ádillikke teńdey kiriw imkaniyatların támiyinlew jolında bar sistemalı tosqınlıqlardı anıqlaw, ámeliy hám dálillerge tiykarlanǵan sheshimlerdi alǵa qoyıw jáne mámleketler, BMSh shólkemleri hám puqaralıq jámiyeti arasında birge islesiwdi kúsheytiwden ibarat boldı.
Interaktiv sóylesiwde qatnasqan Ózbekstan Respublikası Joqarǵı sudı baslıǵınıń orınbasarı Malika Qalandarova mámleketimizde hayal-qızlardıń ádil sudlawdan paydalanıw imkaniyatların keńeytiw, sud sistemasında gender teńlikti támiyinlew hám ámelge asırılıp atırǵan reformalar haqqında maǵlıwmat berdi.
Atap ótilgenindey, búgingi kúnde Ózbekstan sud sistemasında 1 mıń 589 sudya jumıs islemekte, olardıń 245i hayal-qızlar bolıp esaplanadı. 2017-jılǵa salıstırǵanda bul kórsetkish 113 procentten zıyatqa arttı. Keleshekte sud sistemasında hayal-qızlardıń úlesin keminde 30 procentke jetkeriw maqset etilgen.
Prezident Shavkat Mirziyoevtiń baslaması menen Ádil sudlaw akademiyasında hayal sudyalardı tayarlaw ushın arnawlı bilimlendiriw kvotaları engizilgeni, sonday-aq, Hayal sudyalar associaciyası shólkemlestirilgeni atap ótildi.
Ilajda hayal-qızlardı zorlıqtan qorǵaw, olarǵa huqıqıy járdem kórsetiwdi keńeytiw, sonday-aq, hayal-qızlar hám balalarǵa bolǵan zorlıq jaǵdayların kórip shıǵıw boyınsha arnawlı tayarlanǵan sudyalar hám tergewshilerdiń jumısın jolǵa qoyıw máselelerine de ayrıqsha itibar qaratıldı.
Delegaciya aǵzaları sessiya sheńberinde ótkerilgen jalpı májilisler, tematikalıq dodalawlar hám hár qıylı xalıqaralıq ushırasıwlarda qatnasıp, Ózbekstanda hayal-qızlardı qollap-quwatlaw, olardıń huqıqları menen máplerin qorǵaw, jámiyetlik-siyasiy turmıstaǵı belsendiligin arttırıw baǵdarında ámelge asırılıp atırǵan reformalar haqqında aytıp berdi.
Sapar etiw sheńberinde bir qatar eki tárepleme ushırasıwlar da ótkerildi. Sonıń ishinde, Qazaqstan Respublikası delegaciyası menen mazmunlı sóylesiw bolıp ótti. Senator Gulnara Mahmudova eki mámleket arasında hayal-qızlardıń huqıqların qorǵaw, gender teńlikti támiyinlew, hayal-qızlardıń ekonomikalıq hám sociallıq belsendiligin arttırıw, sonday-aq, shańaraq institutın bekkemlew baǵdarındaǵı birge islesiwdi bunnan bılay da keńeytiw máseleleri boyınsha pikir alıstı.
Ushırasıw juwmaǵında keleshekte de birge islesiwdi bunnan bılay da rawajlandırıw, tájiriybe almasıw hám birgeliktkegi ilajlar shólkemlestiriwdi dawam ettiriw boyınsha kelisimge erisildi.
N.Abduraimova,
ÓzA