Kóksaray rezidenciyasında 6-mart kúni Prezident Shavkat Mirziyoevtiń qatnasıwında Xalıqaralıq hayal-qızlar kúni múnásibeti menen bayram ilajı bolıp ótti.
Báhárdiń birinshi nápesi menen tábiyat oyanıp, álem jańasha shıray ashıp atırǵan bul quwanıshlı kúnlerde kewillerimiz jáne bir márte gózzallıq hám jaqsılıq bayramı – 8-mart shadlıǵı menen tolıp-taspaqta. Hayal-qızlar bar eken, bul dúnya mehir hám muhabbat, shańaraqlıq baxıt hám qáterjamlıq penen nurǵa toladı. Analardıń pátiyası, apa-qarındaslarımızdıń kúlkisi turmısımızǵa mazmun baǵıshlap, erteńgi kúnimizge bolǵan isenimimizdi jáne de bekkemleydi.
Búgin mámleketimizde hayal-qızlarǵa kórsetilip atırǵan joqarı húrmet reformalardıń bas ólsheminde óz kórinisin tappaqta. Hayal-qız tek ǵana shańaraqtıń perishtesi emes, al Jańa Ózbekstannıń rawajlanıwına sheksiz úles qosıp atırǵan pidayı zamanlas, dana basshı hám belsendi dóretiwshi sıpatında qádirlenbekte. Saltanatlı bayram ilajı da mine usı iygilikli qádiriyatlardıń jáne bir ayqın kórinisi boldı.
Mámleketimiz basshısı máresimde shıǵıp sóylep, barlıq húrmetli analar, qádirli apa-qarındaslardı qızǵın qutlıqladı.
– Insan turmısın, jámiyettiń rawajlanıwın hayal-qızlarsız, olardıń jaqsı pazıyletlerisiz kóz aldımızǵa keltirip bolmaydı. Biz sizlerdiń tımsalıńızda Úshinshi Renessanstıń dóretiwshisi bolıp ortaǵa shıǵıp atırǵan 22 millionlıq jas áwladtı analıq mehir menen tárbiyalap, kamalǵa keltirgen ullı bir kúshti kóremiz. Sizler isbilermen, ilimpaz, muǵallim, shıpaker, injener, mámleketlik hám jámiyetlik ǵayratker, bir sóz benen aytqanda, shańaraqlarımızdıń perishtesi, shańaraq hám jámiyettiń súyenishi, desek, áyne haqıyqattı aytqan bolamız, – dedi Prezidentimiz.
Mámleketimizde sońǵı jılları hayal-qızlardıń huqıqları menen máplerin támiyinlew, olardıń jámiyetlik turmıstaǵı rolin arttırıw boyınsha pútkilley jańa sistema qáliplestirilgeni atap ótildi. Qabıl etilip atırǵan nızam hám qararlar gender teńlik máselelerine ayrıqsha itibar qaratılıp, hayal-qızlardıń máplerine tásiri bahalanbaǵansha hesh bir nızam qabıl etilmeytuǵını belgilengen.
Usı siyasat nátiyjesinde belsendi isbilermen hayal-qızlar qatlamı qáliplesip, búgingi kúnde olardıń sanı 230 mıńǵa shamalastı. Awıl xojalıǵında 12 mıńnan aslam fermer hayal-qızlar miynet etpekte, ilim tarawında bolsa 6 mıńnan aslam ilimpazlar jumıs alıp barmaqta.
Qızlarımız xalıqaralıq sport jarıslarında elimizdiń abırayın múnásip qorǵamaqta. Atap aytqanda, ótken jılı olar jáhán arenalarında 167 altın, 193 gúmis hám 243 qola medalın qolǵa kirgizdi.
Hayal-qızlarımız turmısındaǵı bunday unamlı ózgerisler xalıqaralıq maydanda da tán alınbaqta. Sonıń ishinde, Ózbekstan Parlamentleraralıq awqamnıń “Parlamenttegi hayal-qızlar” reytinginde 92 tekshe joqarılap, 36-orındı iyeledi. “Gender teńlik hám basqarıw” indeksinde mámleketimiz 103-orınnan 52-orınǵa kóterildi. Jáhán bankiniń “Hayal-qızlar, biznes hám nızam” indeksinde bolsa 43 tekshege jaqsılanıp, 48-orındı iyeledi.
Mámleketimiz basshısı túrli tarawlardaǵı miyneti, talantı hám aqıl-oyı menen Jańa Ózbekstandı qurıwǵa múnásip úles qosıp kiyatırǵan hayal-qızlarımızǵa, xalıqaralıq maydanlarda Watanımızdı dúnyaǵa tanıtıp atırǵan qızlarımızǵa, olardıń ata-anaları, ustaz hám trenerlerine shın júrekten minnetdarshılıq bildirdi.
Hayal-qızlardı jumıs penen támiyinlew hám olardı isbilermenlikke tartıw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Ótken jılı bul maqsetler ushın 23,5 trillion sum kredit ajıratılıp, bunıń nátiyjesinde 425 mıńnan aslam hayal-qızlar isbilermen boldı.
Bıyıl da hayal-qızlardıń ekonomikalıq belsendiligin arttırıw boyınsha keń kólemli baǵdarlamalar ámelge asırıladı. Atap aytqanda, 166 mıń hayal-qızlar zamanagóy kásip hám isbilermenlikke, jáne 100 mıńı málimleme texnologiyaları tarawına oqıtıladı.
Sonday-aq, “Dáramatlı hayal” baǵdarlaması jolǵa qoyılıp, jumıstı úyge alıp islew, ónermentshilik, qusshılıq, pal hárreshilik hám qıytaq jer dep ónim jetistiriw sıyaqlı baǵdarlarda 50 mıń hayaldıń bántligi támiyinlenedi. “Hamroh” baǵdarlaması sheńberinde hayal-qızlardıń 3 mıń biznes joybarına 1 trillion sum ajıratılıwı belgilengen.
Ulıwma, usı jılı 1,5 million hayaldı dáramatlı etiw, sonnan 400 mıńın isbilermenlikke tartıw maqset etilgen. Bul jumıslar ushın 25 trillion sumnan aslam resurs qaratıladı.
Prezidentimiz mámleketimizde qızlardıń bilim alıwı ushın jaratılıp atırǵan imkaniyatlarǵa da toqtap ótti. Búgin joqarı oqıw orınlarında bilim alıp atırǵan qızlardıń sanı 904 mıńnan artıp, jámi studentlerdiń 54 procentin quramaqta. Stajyor-izertlewshiler hám doktoranturada oqıp atırǵanlardıń da 61 procentin hayal-qızlar qurap atırǵanı ayrıqsha atap ótildi.
Jańa oqıw jılınan baslap járdemge mútáj shańaraqlardaǵı qızlar ushın mámleketlik grant kvotası eki esege arttırılıp, 4 mıńǵa jetkeriledi. Sonday-aq, dúnyadaǵı jetekshi joqarı oqıw orınları menen birgeliktegi bilimlendiriw tiykarında magistraturada oqıp atırǵan student-qızlardıń kontrakt tólemleri de mámleket tárepinen qaplap beriledi.
Jas hayal-qızlardıń innovaciyalıq ideyaların qollap-quwatlaw maqsetinde hár jılı keminde 10 baǵdar boyınsha startap tańlawları ótkerilip, hár bir jeńimpazǵa Innovaciya qorınan 500 million sumǵa shekem grant ajıratıladı.
Ilajda hayal-qızlar hám balalarǵa bolǵan kúsh kórsetiw hám zorlıqqa qarsı gúresiw mámleketlik siyasattıń áhmiyetli tiykarǵı baǵdarlarınan biri ekeni atap ótildi.
Jaqında hayal-qızlar hám balalardı hár qanday zorlıqtan qorǵawǵa qaratılǵan jańa Prezident pármanına qol qoyıldı. Endi hayal-qızlar hám balalarǵa qarata hár qanday zorlıq, kúsh kórsetiw jaǵdaylarına qarsı qatań sistema tiykarında gúres alıp barıladı.
Sonday-aq, jazanı orınlaw mákemelerinde jazanı ótep atırǵan hayal-qızlardı jámiyetke reintegraciyalaw maqsetinde “Jańa ómir” baǵdarlaması ámelge asırılatuǵını belgilendi. Oǵan bola, qamaqtaǵılar 3-6 aylıq kásipke oqıtıw baǵdarlamaları arqalı óner iyeleydi, joqarı bilimlendiriw mákemelerine kiriw hám aralıqtan bilim alıw imkaniyatına iye boladı.
– Biz óz aldımızǵa, bárinen burın, insan baxtı, insan qádiri ushın xızmet etetuǵın úlken maqsetlerdi qoyǵanbız. Sebebi insan baxtı – shańaraqtan baslanadı, shańaraq bolsa hayal menen bekkem. Bul baǵdarda qızlarımızdıń mánawiy tárbiyası sheshiwshi orın iyeleytuǵınına gúman joq, – dedi mámleketimiz basshısı.
Dúnyadaǵı jaǵday qáweterli bolıp baratırǵan bir waqıtta elimizdegi tınıshlıq hám tatıwlıq ullı jemis ekenin jáne de tereń sezinbektemiz. Pátiya beretuǵın apalar, húrmetli analar shańaraqlarda bul jemistiń qádirine jetiw, onı qásterlep saqlaw hám perzentler, aqlıqlarǵa shúkirshilik sezimin sińdiriwde órnek bolatuǵınına isenim bildirildi.
Ilajda elimizdiń rawajlanıwına múnásip úles qosıp atırǵan bir topar hayal-qızlarǵa mámleketimizdiń joqarı ataqları, orden hám medalları, sonday-aq, ilim, bilimlendiriw, mádeniyat hám jámiyetlik jumıslarda belsendi bolǵan 28 qábiletli qızǵa Zulfiya atındaǵı Mámleketlik sıylıq saltanatlı túrde tapsırıldı.
– Jańa Ózbekstandı hayal-qızları turmıstan razı bolıp, baxıtlı jasaytuǵın mámleketke aylandırıw – meniń eń úlken niyetim. Sizdey pidayı, kúsh-ǵayratlı, miynetkesh hayal-qızlarımız, pútkil xalqımız benen birge iygilikli maqsetlerimizge, álbette, erisemiz, – dedi mámleketimiz basshısı.
Bayram sheńberinde “Ózbekstan” xalıqaralıq ánjumanlar sarayında saltanatlı koncert qoyıp berildi.

Ziyodulla JONIBEKOV, ÓzA