Saxnada qayta janlanǵan shıǵarma: “Makarya Sulıw” baletiniń premerası

22


Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq shayırı Tilewbergen Jumamuratovtıń «Makarya Sulıw» shıǵarması ádebiyatshı ilimpazlarımız tárepinen hár qıylı dáwirde qosıq penen jazılǵan dástan, birese poema, birde roman sıpatında tán alınıp, kópshiliktiń kewlinen jıllı orın iyelegen edi.
Búgingi kúnge shekem respublikamız ilimpazlarımız tárepinen kóplegen ilimiy miynetler islenip, kompozitorlarımız namalar jazdı. Atap aytqanda, xalqımızdıń súyikli perzenti, «Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen kórkem óner ǵayratkeri» ataqlı kompozitor Marqabay Jiyemuratov belgili kórkem sóz sheberiniń usı shıǵaraması tiykarında «Makarya Sulıw» baletin jazǵan edi.
«Makarya Sulıw» baleti 1974-jılı Tashkent qalasındaǵı teatrlardıń birinde kompozitordıń diplom qorǵaw jumısı sıpatında qoyılǵanı menen, respublikamız saxnalarında ele saxnalastırılmaǵan edi.
Qaraqalpaqstan Respublikası Mádeniyat ministrligi hám Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik akademiyalıq muzıkalı teatrınıń basshıları «Úlken teatrımızdıń» 100 jıllıq yubileyi múnásibeti menen dúnya júzilik talaplarǵa juwap beretuǵın klassikalıq shıǵarmalardı saxnalastırıwdı, sonıń ishinde, «Makarya Sulıw» baletin saxnalastırıwdı óz aldına maqset etip, teatrdıń dóretiwshilik jámááti menen miynet etti.
Keshe olardıń islegen bul miyneti Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik akademiyalıq muzıkalı teatrında óz jemisin kórsetip, kóplegen teatr ıqlasbentleriniń qatnasıwında «Makarya Sulıw» baletiniń premerası bolıp ótti.
2 aktli, 5 kartinalı bul balet librettosınıń avtorları Gáwhar Raxmanova menen «Qaraqalpaqstan Respublikasına xızmet kórsetken artist» Sultan Dúysenbaev bolıp, baletmeyster Sultan Dúysenbaev tárepinen saxnalastırıldı. Belgili xudojnik Zawqı Saypov tárepinen bezelgen saxna kórinisi, kostyum boyınsha xudojnik Sárbinaz Dáwqaraevanıń islegen miynetleri tamashagóylerdiń há degennen-aq, ıqlasın tartıp, dirijyorlar Qurbanbay Zaretdinov hám Bayram Otarbaevlar basqarǵan orkestdiń namasına jáne de kórkemlilik baǵıshladı.
Teatrdıń jas balet aktyor hám aktrisaları Hamidulla Ikmetullaev, Dina Xojambergenova, Manzura Abatova, Sarıbiy Pirniyazov, Shaxida Ziywatdinova, Baxıtjan Dáwletov, Elenora Qaypova, Muhammed Perdebaev, Islam Satimov, Shaxnoza Matjanova, Dilfuza Abdullaeva, Nursultan Saparbaev hám Náwbet Isabaevlar atqarǵan Dáwqara, onıń hayalı, Makarya, Paromon, Lyudmila, Kókshexan, jeńgesi, fokusshı, jılan oyınshısı, házilkeshler rolleri, massalıq saxnalardaǵı bazarshılar, kárwanshılar, áskeriyler hám awıl adamları qatnasıwındaǵı saxnalıq kórinisler zalǵa kelgen tamashagóylerdiń júrek tórinen orın iyelep, olardı balet tamamlanǵansha sılt etpesten otırıwǵa májbúrledi.
Álbette, teatrımız saxnasına qoyılǵan bul balet respublikamız mádeniyatı hám kórkem óneriniń bunnan bılay da rawajlanıwı, zaman menen teńbe-teń qádem qoyıp atırǵanlıǵınıń ayqın kórinisi boldı desek áyne haqıyqattı aytqan bolamız.
Ásirese, ataqlı kompozitorımız Marqabay Jiyemuratov tárepinen burın ertede jazılıp, biraq, ayırım sebepler menen saxnalastırılmay júrgen bul shıǵarmasınıń zaman talabına say saxnaǵa alıp shıǵılıwı, shıǵarma avtorları bolǵan bul ullı eki tulǵanıń dóretiwshilik miynetin joqarı shıńǵa alıp shıǵıp, olardıń ruwxların shad etti desek boladı.
«Mıń márte esitkennen bir márte kórgen jaqsı» degenindey, respublikamız turǵınların «Makarya Sulıw» baletin teatr saxnasında tamashalawǵa shaqırıp qalamız. Balet búgin de bolıp ótedi.

Adilbay Orazov,
Qaraqalpaqstan xabar agentligi sholıwshısı
M.Habibullaevtıń túsirgen súwretleri