Hámiledarlıq dáwirinde hayallarda tis awırıwı júdá kóp baqlanadı. Bunıń sebebi garmonallıq ózgerisler, kalciy jetispewshiligi, qan aǵımınıń kúsheyiwi hám taǵı da basqa faktorlar sebep bolıwı múmkin. Bul dáwirde tislerdi emlew, sonıń ishinde tis shanshıw, plomba qoyıw, nerv kanalların tazalaw, tis aldırıw yamasa basqa stomatologiyalıq proceduralar múmkin hám hátteki usınıs etiledi. Qánigelerdiń pikirinshe emlewdi keshiktiriw infekciya tarqalıwına, awırıwdıń kúsheyiwine yamasa densawlıqqa zıyan jetkeriwi múmkin.
Ózbekstan Densawlıqtı saqlaw ministrligi hám jergilikli qánigeler usınısı boyınsha:
Hámiledarlıqta tis emletiw múmkin, biraq, bir neshe qaǵıydalarǵa ámel etiw kerek. Hámileniń birinshi úsh aylıǵında (1-13 hápte) ilajı barınsha keshiktiriw usınıs etiledi, sebebi bul hámile ushın eń názik rawajlanıw dáwiri. Ekinshi úsh aylıq (14-27 hápte) – eń qolay hám qáwipsiz dáwir esaplanadı. Sebebi balanıń aǵzaları qáliplesken, ananıń jaǵdayı turaqlı boladı. Úshinshi trimestrde (28-hápteden tuwıwǵa shekem) jeńil proceduralar ótkiziledi, uzaq dawam etetuǵın hám awız proceduraları usınıs etilmeydi. Óytkeni bul dáwirde ananıń uzaq waqıt arqa tárepte jatıwı qıyınlasadı hám bala ushın qáwipli boladı. Stress hám awırıwlar erte tuwıw qáwpin keltirip shıǵarıwı múmkin.
ADA (American Dental Association) maǵlıwmatlarına qaraǵanda, profilaktikalıq, diagnostikalıq hám emlew proceduraları (sonıń ishinde, rentgen, lokal anesteziya, plomba, tis aldırıw, tis kanalların emlew) hámiledarlıqtıń hár qanday basqıshında qáwipsiz. Emlewdi keshiktiriw qıyın mashqalalarǵa alıp keletuǵınlıǵın jazadı.
Ne ushın emlew zárúr?
– hámiledarlıqta gormonallıq ózgerisler sebepli tis etlerinde isiniw, qanaw hám tisler seziwsheń boladı. Emlenbegen karies yamasa infekciya ana hám hámile salamatlıǵına zıyan tiygiziwi múmkin (máselen, infekciya tarqalıwı yamasa erte tuwıw qáwpi). Ananıń awız boslıǵındaǵı bakteriyalar awqat arqalı nárestege de ótiwi múmkin. Sol sebepli ginekolog hám stomatolog penen oylasqan halda emlewdi keshiktirmegen maqul.
Qanday proceduralar qáwipsiz?
– plomba qoyıw, karies emlew;
– nerv kanalların emlew;
– tis aldırıw (tek zárúr bolǵanda, awırıw kúshli yaki infekciya qáwpi bolǵanda);
– rentgen – qorǵaw menen;
– anesteziya – hámilege zıyan etpeytuǵın dáriler (stomatolog tańlaydı).
Hámiledarlıq basında (birinshi prenatal tekseriwde) stomatologqa xabarlasıń.
Tis awırıwı yamasa tis eti mashqalası bolsa, keshiktirmey shıpakerge barıń.
Hár kúni tislerdi eki márte tazalań.
Awqattan keyin awızdı shayıń.
Hámiledarlıq – tislerdi emlew ushın tosqınlıq emes, al imkaniyat. Emlenbegen tisler siz hám balańız ushın qáwipli bolıwı múmkin. Bárqulla stomatolog hám ginekolog penen másláhátlesiń – olar siziń jaǵdayıńızǵa sáykes dáriler hám usıllardı tańlaydı.

Bibisanem Joldasbaeva,
Berdaq atındaǵı QMU dıń 2-kurs magistrantı.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi