Prezident Shavkat Mirziyoev Termiz qalasında “Twpalang” suw saqlaǵıshınıń suwınan paydalanıw esabınan Surxandárya wálayatında ishimlik suwı támiynatın jaqsılaw joybarınıń ámeliy nátiyjeleri menen tanıstı.
Keyingi jıllarda mámleketimizde suw xojalıǵı sistemasın reformalaw, irrigaciya infrastrukturasın jańalaw hám suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw baǵdarında sistemalı jumıslar ámelge asırılmaqta.
Surxandárya wálayatında ámelge asırılıp atırǵan 287 million dollarlıq bul megajoybar da tarawda erisilip atırǵan nátiyjelerden biri bolıp esaplanadı.
Bul baslama sheńberinde ótken jıllar dawamında úlken kólemdegi qurılıs, montajlaw jumısları ámelge asırıldı. Zamanagóy mexanizmlerdiń jolǵa qoyılıwı nátiyjesinde búgin minerallarǵa bay ishimlik suwı wálayattıń on rayonı hám Termiz qalasına úzliksiz jetkerip berilmekte.
Surxandáryada oraylasqan ishimlik suwı menen qamtıp alıw segiz-toǵız jıl aldın 47 procent edi. Búgin bul san 67,5 procentke shekem artıwına erisildi. Nátiyjede xalıqtıń suw támiynatındaǵı jaǵdayı tek ǵana muǵdar emes, al sapa jaǵınan da sezilerli dárejede jaqsılandı.
Prezident bunday iri energetikalıq, texnologiyalıq hám sociallıq nátiyjeli joybarlardı hár tárepleme qollap-quwatlaw zárúr ekenligin atap ótti. Bunday tájiriybelerdi keleshekte mámlekettiń basqa aymaqlarında da qollanıw múmkin ekenligine itibar qarattı.
Texnikalıq jaqtan joybardıń úlken jetiskenligi 246 kilometr magistral hám ishki tarmaqtıń qurılıwı boldı. Áhmiyetlisi, gidravlikalıq esaplawlar tiykarında basımdı nasossız uzatıw imkaniyatı jaratıldı. Bul tek ǵana energiya jumsalıwın keskin azaytıp qoymastan, al sistemanıń turaqlılıǵın támiyinleydi. Áyne usı innovaciyalıq qatnas sebepli Termiz qalası, Angor, Bandixon, Qiziriq, Sherabad hám Muzrabot sıyaqlı rayon oraylarına suw elektr energiyasın jumsamay jetkerip berilmekte.
Bul baslamanıń nátiyjesinde búgingi kúnde 223 máhállede suw támiynatı bekkemlendi. Suwdıń qattılıq dárejesi bolsa eki esege shekem azaytıldı. Sapa artıwı xalıqtıń salamatlıǵı hám turmıslıq úskenelerdiń xızmet múddetin sozıwda áhmiyetli faktor bolıp esaplanadı.
“Arqa” suw óndirislik obektinde shólkemlestirilgen Geomálimleme orayı bolsa sistemanıń real waqıtta qadaǵalanıwına sharayat jarattı. Basımnıń tómenlewi, avariya jaǵdayları, suw joǵaltıwı sıyaqlı máselelerdi bir neshe minutta anıqlaw imkaniyatı tuwıldı.
Suw támiynatı jaqsılanǵanı sebepli aymaqlardaǵı júzden aslam jer astı suw qudıqlarınan paydalanıwǵa zárúrlik qalmadı. Bul ekologiyalıq júkti azaytadı.
Sonday-aq, joybar nátiyjesinde jılına 18,4 million kilovatt-saat elektr energiyası únemlep qalınadı. Bul qarjı hám resurslar jaǵınan 18,5 milliard sum únemlenetuǵının ańlatadı. Tutınıwshılardıń billing sistemasına jalǵanıwı bolsa suwdı esaplawda ashıq-aydınlıqtı arttırdı, qarızdarlıqtı azayttı.
Jáne bir áhmiyetli tárepi, bul jerdegi 10 gektar maydanda 6418 kilovatt-saat quwatlılıqtaǵı quyash panelleri ornatıldı.
Mámleketimiz basshısı bul jerde wálayattıń gidroenergetika kórsetkishleri hám tarawda ámelge asırılıp atırǵan perspektivalı joybarlardıń prezentaciyası menen tanıstı. Wálayatta ele sheshilmegen suw támiynatı máselelerin jedel sheshiw boyınsha wazıypalardı belgilep berdi. Atap aytqanda, eski nasos agregatların energiyanı únemleytuǵın texnologiyalarǵa almastırıw, tarmaqlardı modernizaciyalaw boyınsha kórsetpeler berildi.

ÓzA