Ózbekstan – AQSh: sapardıń siyasiy hám strategiyalıq áhmiyeti

Húrmetli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń AQShqa ámelge asırǵan jumıs saparı mazmunǵa bay protokol saparında biraz keńirek áhmiyetke iye boldı. Ádette bunday statustaǵı sapar etiwler qısqa hám anıq kún tártibine iye boladı. Biraq bul retki sapar tek ǵana xalıqaralıq maydandaǵı qatnasıw emes, al áhmiyetli kelisimler hám perspektivalı sóylesiwler menen de este qaldı.
Sapardıń oraylıq waqıyası – Tınıshlıq keńesiniń birinshi sammiti boldı. Bul strukturanıń baslamashısı bolǵan AQSh Prezidenti Donald Tramp bul májiliske mámleketimiz basshısın jeke ózi mirát etkeni dıqqatqa ılayıq. Bul jaǵday mámleketimizdiń xalıqaralıq siyasiy processlerdegi ornı barǵan sayın bekkemlenip atırǵanınan dárek beredi. Sammit sheńberinde Gaza sektorın tiklew, gumanitarlıq járdem kórsetiw hám Jaqın Shıǵısta turaqlılıqtı támiyinlew máseleleri dodalandı. Eń áhmiyetlisi sonda, Ózbekstan bul processlerde baqlawshı emes, al ámeliy úles qosıwǵa tayar birge islesiwshi sıpatında qatnaspaqta.
Mámleketimiz basshısınıń shıǵıp sóylegen sózinde alǵa qoyılǵan pikirler pragmatikalıq hám teń salmaqlı qatnastı sáwlelendirdi. Gazanıń keleshegi bárinen burın, onıń xalqınıń razılıǵı hám ishki tayanıshına súyeniwi zárúr ekenligi atap ótildi. Bul princip xalıqaralıq huqıq hám suverenitet principlerine tolıq sáykes keledi. Sonıń menen birge, turaq jaylar, sociallıq infrastruktura hám medicina mákemelerin qurıwǵa járdem beriw usınısı Ózbekstannıń tınıshlıq súyer sırtqı siyasatın jáne bir márte kórsetti.
Sapardıń jáne bir áhmiyetli qatlamı – ekonomikalıq diplomatiya. Vashingtonda AQSh sawda hám qarjı toparlarınıń wákilleri menen ótkerilgen ushırasıwlar strategiyalıq sheriklikti ámeliy mazmun menen bayıttı. Atap aytqanda, BlackRock sıyaqlı iri investiciyalıq strukturalardıń qatnasqanı Amerika biznes jámiyetshiliginiń Ózbekstan bazarına qızıǵıwshılıǵı artıp atırǵanın kórsetedi. Janılǵı quyıw shaqapshaları tarmaǵı, suwǵarıw texnologiyaları, áhmiyetli minerallardı qazıp alıw, qusshılıq klasterleri hám finans bazarın rawajlandırıwǵa baylanıslı hújjetlerge qol qoyılıwı sapardıń anıq nátiyjeler menen juwmaqlanǵanın bildiredi.
Itibarlı táreplerden jáne biri, sammit sheńberinde jigirmaǵa shamalas mámleket delegaciyalarınıń basshıları menen ótkerilgen sóylesiwler bolıp tabıladı. Bunday ushırasıwlar kóbinese rásmiy bayanatlardan góre nátiyjelirek boladı. Sebebi, áyne usınday sóylesiwlerde keleshektegi joybarlar hám óz-ara túsinisiw tiykarı qoyıladı.
Sapar etiwdiń tolıq maǵlıwmatları arasında jáne bir rámziy jaǵday bar. Tashkentke jol alǵan mámleketimizdiń birinshi sanlı bortı 12 saatlıq párwaz dawamında misli “hawadaǵı shtab”qa aylanǵanı haqqındaǵı xabar kóplegen watanlaslarım qatarında meni de tolqınlandırdı. Bul tárep zamanagóy basqarıw usılın kórsetedi: mámleketimiz basshısı saparda da ishki siyasiy hám ekonomikalıq máselelerden ajıralmaǵan halda, aymaqlar hám tarmaqlar menen baylanıstı dawam ettirmekte. Globallıq kún tártibinde belsene qatnasıw menen birge milliy máplerdiń ústinligi saqlanıp qalıp atırǵanı áne sonda kórinedi.
Ulıwma alǵanda, bul ámeliy sapar Ózbekstan sırtqı siyasatınıń jańa basqıshın sáwlelendiredi. Mámleketimiz endi xalıqaralıq baslamalardı qollap-quwatlap ǵana qoymastan, olardı qáliplestiriwde belsene qatnasıp atırǵan mámleket sıpatında kózge taslanbaqta. Vashingtondaǵı ushırasıwlar sonı kórsetti, búgingi diplomatiya tek ǵana siyasiy bildiriwler menen emes, al anıq ekonomikalıq kelisimler, investiciyalıq joybarlar hám regionallıq turaqlılıqqa qosılıp atırǵan real úles penen ólshenedi.
Usı mániste, bul saparı qısqa múddetli bolsa da, uzaq keleshekke xızmet etetuǵın strategiyalıq qádem sıpatında bahalanbaqta.
Muxammed Igamberdiev,
Ózbekstan Respublikası Prezidenti
janındaǵı Mámleketlik siyasat hám basqarıw
akademiyanıń magistratura basqıshı tıńlawshısı