Berklidegi Kaliforniya universitetiniń professorı hám 2025-jılǵı Nobel sıylıǵınıń laureatı Omar Yagi ıǵallıq 20% ten tómen bolǵan sharayatta da hár kúni 1000 litrge shekem taza suw ajıratıp alıwǵa uqıplı qurılmanı islep shıqtı. Bul texnologiya jetilistirilgen sińiriwshi wazıypasın atqaratuǵın metallorganikalıq karkas strukturalarına (MOF) tiykarlanǵan.
Hawa qurılma arqalı ótkende, karkaslar suw molekulaların ózine tartadı. Qızdırıw nátiyjesinde ıǵallıq bólinip shıǵadı hám kondensaciyalanıp, suyıqlıqqa aylanadı. Dástúriy atmosfera suw generatorlarınan parıqlı túrde, Yagi sisteması avtonom túrde isleydi. Bul, ásirese, eki milliardtan aslam adam qáwipsiz ishimlik suwınan ayırılǵan “globallıq suw tamtarıslıǵı” sharayatında oǵada áhmiyetli.
Atoco kompaniyası tárepinen usınıs etilgen bul qurılma aldıńǵılarına qaraǵanda ıqshamıraq, mobillesken hám ekologiyalıq jaqtan qáwipsizirek. Bul onı tábiyǵıy apatshılıqlardan jábir kórgen aymaqlarǵa, Karib basseyni mámleketlerine operativ jetkeriw imkaniyatın beredi.
Bul texnologiya ximiya, materialtanıw hám injenerlik pánlerin ózinde birlestiredi. MOF strukturaları suwdı nátiyjeli uslap qaladı, bul bolsa oraylasqan tarmaqlarǵa baylanıslılıqtı azaytadı hám klimat ózgerislerine tayarlıq kóriwge járdem beredi. Búgingi kúnde texnologiya sanaat dárejesine shıqpaqta hám suw tamtarıslıǵı bar aymaqlar ushın tiykarǵı standartqa aylanıwı kútilmekte.

Qaraqalpaqstan xabar agentligi