Evrokomissiya kadrlardı tańlap almaqshı
Evropa Awqamınıń Kadrlardı tańlaw byurosı (EPSO) jeti jıllıq tánepisten keyin “AD5” tańlawın qayta basladı. Bul Evropa komissiyasında turaqlı lawazımlı bolıw ushın tiykarǵı “kiriw jolı” esaplanadı. Baslanǵısh miynet haqı ayına 6 758 evroǵa shekem jetedi hám jumıs uzaq múddetli turaqlılıqtı támiyinleydi. 1 490 rezerv orınları ushın 50-60 mıń talaban hújjet tapsırıwı kútilmekte.
Tabısqa erisiw bolsa ańsat emes, talabanlar logikalıq pikirlew, EA haqqında bilim, sanlı kónlikpeler hám siyasat boyınsha jazba imtixanlardan ótiwi kerek. Nátiyjede shama menen 750 áwmetli adam ǵana turaqlı lawazımǵa iye boladı. Bryussel bul arqalı pensiyaǵa jaqınlasqan kadrlardıń ornın jańa, sanlı bilimli áwlad penen toltırıwdı maqset etpekte.
Kanada Evropa tárepke «bet burmaqta»
Kanada qarjı ministri Fransua-Filipp Shampan Bryusselde evroaymaq qarjı ministrleriniń jabıq májilisine qatnastı. Xalıqaralıq jámiyetshilikti qızıqtırǵan tárepi – bul formatqa birinshi márte kanadalı rásmiy mirát etildi.
Ushırasıwda globallıq makroekonomikalıq teńsalmaqsızlıqlar hám geoekonomikalıq qáwip-qáterler dodalandı. Ekspertlerdiń pikirinshe, Ottava AQSh penen qatnasıqları suwıqlasqan bir waqıtta Evropa Awqamı menen birge islesiwdi tereńlestiriwge umtılmaqta.
Tárepler xalıqaralıq sawda hám finans sistemasında evronıń rolin kúsheytiw máselesin de kóterdi. Kanada basshılıǵı “qaǵıydalarǵa tiykarlanǵan tártip ázzilep atır” dep bahalap, tarifler hám finanslıq infrastrukturanıń siyasiy basım quralına aylanıp atırǵanınan qáweter bildirdi. Dodalawlar G7 hám G20 sheńberinde dawam ettiriliwi kútilmekte.
Siriya “Al-Hol” lagerinde evakuaciya basladı
Siriya húkimeti mámleket arqa-shıǵısında jaylasqan “Al-Hol” lagerin bosatıw procesin basladı. Burın kurdlar qadaǵalawında bolǵan bul aymaq ótken ayda Damashk áskerleriniń qolına ótken. Rásmiylerge bola, lagerde qalǵan xalıq Aleppo wálayatındaǵı basqa orınlarǵa kóshirilmekte. “Al-Hol”da tiykarınan IShID dep gúman etilgen jawıngerlerdiń tuwısqanları – hayal-qızlar hám balalar jasap atırǵan, olardıń ulıwma sanı 24 mıń átirapında ekeni aytılmaqta.
BMSh Qashqınlar agentligi lager xalqı keskin azayǵanın tastıyıqladı. Ayırım sırt el puqaraları álleqashan alıp ketilgen, biraq insan huqıqları shólkemleri Irakqa ótkerilgen mıńlaǵan gúmanlanıwshılar táǵdiri boyınsha qáweter bildirmekte. Olar ádalatsız sud hám qıynaw qáwpi bar ekenligin atap ótpekte.
Jeneva sóylesiwleri: Tegeran hám Vashington “ulıwma principler”ge jaqınlastı
Iran sırtqı isler ministri Abbos Araqchi Jenevada bolıp ótken sóylesiwlerde AQSh penen yadrolıq tartıs boyınsha tiykarǵı “jol kartası principleri” boyınsha túsinisiwge erisilgenin bildirdi. Oǵan bola, tárepler bir qatar ideyalardı dodalap, ayırım máseleler boyınsha ulıwma kelisimge jaqınlasqan, biraq bul ele tolıq kelisim dúzildi degeni emes.
Araqchidiń bayanatınan soń neft bazarında keskin reakciya baqlandı. Sóylesiwler fonında Iran qısqa múddetke Xurmuz buǵazınıń bir bólegin jawǵanın málim etti, bul jer dúnya neft támiynatı ushın strategiyalıq áhmiyetke iye aymaq esaplanadı. Oman dáldalshılıǵında ótken sóylesiwler “anıq keyingi qádemler” menen juwmaqlanǵanı aytılmaqta, biraq regiondaǵı siyasiy keskinlik ele tolıq saplastırılmaǵan.
Yaponiya AQShqa 36 mlrd dollar investiciya kirgizedi
AQSh prezidenti Donald Tramp hákimshiligi Yaponiya tárepinen 36 milliard dollarlıq úsh iri joybar qarjılandırılatuǵının járiyaladı. Olar arasında Oxayoda 33 milliard dollarlıq gaz elektr stanciyası, Texasta neft eksport terminalı hám Jorjiyada jasalma sanaat alması islep shıǵarıw zavodı bar. Bul investiciyalar kúnshıǵıs mámlekettiń 550 milliard dollarlıq investiciyalıq minnetlemesi sheńberinde ámelge asırılmaqta hám Tramp tariflerdi 15 procentke túsiriw boyınsha sawda kelisimin usıǵan baylanıstırdı.
Oxayodaǵı stanciya 9,2 gigavatt quwatlılıqqa iye bolıp, jasalma intellekt orayları ushın elektr talabınıń ósimine juwap beredi. Texas joybarı AQSh neft eksport quwatlılıǵın arttırıwǵa qaratılǵan, Djordziyadaǵı almaz zavodı bolsa yarımótkizgish sanaatı ushın áhmiyetli shiyki zat islep shıǵaradı. Joybarlardıń paydası dáslep 50/50 bólistiriliwi, keyin ala AQSh paydası 90 procentke shekem artıwı rejelestirilgen.
Lionda belgili siyasatshınıń ólimi boyınsha tergew baslandı
Franciyanıń Lion qalasında siyasatshı Kventin Deranktiń ólimi boyınsha toǵız gúmanlanıwshı qamaqqa alındı. 23 jaslı Derank ótken háptede ońshılar demonstraciyası waqtında keminde altı adam tárepinen tayaq jep, awır miy jaraqatı aqıbetinde qaytıs bolǵan. Tutqınǵa alınǵanlar arasında parlament aǵzası Rafael Arnoniń járdemshisi de bar, ol dárhal jumıstan bosatıldı.
Waqıya jergilikli saylawlar hám 2027-jılǵı prezidentlik “jarısı” aldınan júz bermekte. Házirgi waqıtta mámlekettiń tergew uyımları isti qastan adam óltiriw sıpatında qaramaqta. Úlke Milliy assambleyası Derank esteligine bir minut únsizlik saqladı, Lionda bolsa eslew marshı rejelestirilgen.
Hawanıń pataslanıwı alcgeymer qáwpin arttıradı
Jańa izertlewlerge bola, hawa pataslanıwına kóbirek dus kelgen insanlarda alcgeymer keselligi rawajlanıw qáwpi joqarı boladı. AQShtaǵı Emori universiteti ilimpazları 2000-2018-jıllar aralıǵında 65 jastan ótken 27 millionnan aslam adamnıń maǵlıwmatların talladı. Usı dáwirde shama menen 3 million adamda alcgeymer keselligi anıqlanǵan. Izertlew hawadaǵı mayda bóleksheler (PM2.5) muǵdarı menen kesellik arasında tikkeley baylanıs bar ekenligin kórsetken.
Ilimpazlar patas hawa miyge tikkeley, al tikkeley tásir etetuǵının atap ótpekte. Ásirese, insult ótkergen adamlarda qáwip jáne de joqarı ekeni atap ótilgen. Qánigeler hawa sapasınıń jaqsılanıwı demenciya qáwpin azaytıwǵa járdem beretuǵının atap ótip, bul mashqala globallıq dárejede birge islesiwdi talap etetuǵının aytpaqta.

Qaraqalpaqstan xabar agentligi