Sud hákimiyatı biyǵárezligin támiyinlew hám sistemada korrupciyaǵa qarsı gúresiwdiń jaǵdayı kórip shıǵıldı

Prezident Shavkat Mirziyoev 12-fevral kúni Sudyalar joqarı keńesi baslıǵınıń málimlemesi menen tanıstı.
“Ózbekstan Respublikası Sudyalar joqarı keńesi haqqında”ǵı nızamnıń 9-statyasında keńes baslıǵı ádil sudlawdı ámelge asırıwǵa tosqınlıq etip atırǵan faktorlar hám sud sistemasında korrupciyaǵa qarsı gúresiwdiń jaǵdayı haqqında Ózbekstan Respublikası Prezidentine jıl juwmaqları boyınsha málimleme usınıwı belgilengen.
Mámleketimiz basshısınıń 2025-jıl 26-dekabrdegi Oliy Majlis hám Ózbekstan xalqına Múrájatında korrupciyaǵa jol qoyıw – reformalarǵa qıyanet esaplanatuǵını atap ótilip, mámleketimizde bul illetke qarsı gúresiw boyınsha usı jılı “ayrıqsha jaǵday” járiyalanǵan edi.
Sol sebepli, sudlar mámleketlik hákimiyattıń ayrıqsha buwını sıpatında “korrupciyadan jıraq” sistemaǵa aylanıwında úlgi bolıwı kerek.
Sud erkinligin támiyinlew, sudyalardı sırtqı basımlardan qorǵaw ushın Sudyalar joqarı keńesi tikkeley juwapker esaplanadı. 2025-jılı óz aldına Párman qabıl etilip, oǵan jańa wákillikler berildi. Sud sisteması ushın joqarı maman kadrlardı tayarlaw sistemasın túp-tiykarınan jetilistiriw maqsetinde Keńes janında Ádil sudlaw akademiyası shólkemlestirildi.
Sudyalar joqarı keńesi tárepinen ótken jılı 135 talaban birinshi márte sudyalıq lawazımına, 286 sudya lawazımına qayta tayınlandı, 241 adamnan ibarat tergew sudyaları korpusı qáliplestirildi.
Esabat dáwirinde 59 sudyanıń wákillikleri múddetinen aldın saplastırıldı, sonıń ishinde, sudyalıq antın buzǵanı hám Sudyalar ádebiyatı kodeksiniń talaplarına ámel etpegeni ushın 19 sudya lawazımınan azat etildi, 3 sudya jınayıy juwapkershilikke tartıldı, 58 sudyanıń lawazımları tómenletildi. Sudyalıq wákilligi múddeti tamamlanǵan 33 sudya gezektegi sudyalıq lawazımına ılayıq emes dep tabıldı hám 266 sudya intizamiy juwapkershilikke tartıldı.
Ótken jılı sud jumısına aralasıw jaǵdayları boyınsha Bas prokuraturaǵa 5 usınıs kirgizildi. Keńestiń rásmiy veb-saytında sudyanıń qol qatılmaslıǵı buzılǵanlıǵı boyınsha operativ xabar jiberiw imkaniyatı jaratıldı.
Sudyalardıń qol qatılmaslıǵı hám biyǵárezligin támiyinlew sheńberinde aymaqlıq sudlardıń baslıqları tárepinen shıǵarılǵan 6 mıńnan aslam buyrıqlar úyrenilip, 231 buyrıqta 314 sudyaǵa ádil sudlawǵa baylanıslı bolmaǵan wazıypalar júklengeni anıqlanǵan hám olardı saplastırıw boyınsha anıq ilajlar kórilgen.
Sonlıqtan, sudyanı ózine tán bolmaǵan wazıypalardan azat etiw maqsetinde sud apparatınıń xızmetkerleri menen islesiw, materiallıq-texnikalıq támiyinlew hám barlıq shólkemlestiriw jumıslarına juwapker bolatuǵın “sud hákimshiligi” institutın shólkemlestiriw boyınsha aldınǵı sırt el tájiriybesi úyreniledi.
Sudyalardıń biyǵárezligi hám qol qatılmaslıǵın támiyinlew baǵdarında Sudyalardıń intizamiy kollegiyasın shólkemlestiriw arqalı sudyaǵa intizamiy jaza qollanıwdıń ádil tártibin jaratıw usınıs etildi.
Sudya hám olardıń shańaraq aǵzalarınıń múlkin deklaraciyalawdı jolǵa qoyıw, sud apparatı xızmetkerleri arasında korrupciyanıń aldın alıwǵa qaratılǵan kompleans qadaǵalaw sistemasın engiziw, sud apparatı xızmetkerlerin jumısqa qabıl etiwdiń ashıq-aydın tártibin jaratıw sıyaqlı baslamalar alǵa qoyıldı.
Bunnan tısqarı, mámleketimizde hayal-qızlardı hár tárepleme qollap-quwatlaw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan mámleketlik siyasat sheńberinde sud sistemasında da gender teńlikti támiyinlew máselesi dodalandı. Sonıń ishinde, jaqınlasıp kiyatırǵan 10-mart – Xalıqaralıq hayal sudyalar kúnin belgilew boyınsha rejeler belgilep alındı.
Prezidentimiz bildirilgen usınıslardı qollap-quwatlap, sud hákimiyatınıń erkinligin, sudyalardıń qol qatılmaslıǵın támiyinlew, ádil sudlawdı ámelge asırıwǵa tosqınlıq etip atırǵan faktorlardı saplastırıw baǵdarındaǵı sistemalı ilajlardı izbe-iz dawam ettiriw boyınsha bir qatar usınıslar berdi.
ÓzA