Qardıń paydalı hám qáwipli tárepleri

58

Qardıń insan salamatlıǵı ushın paydalı ekenligin bárshemiz bilemiz, biraq, onıń qáwipli tárepleri haqqında kópshiliktiń xabarı bolmasa kerek. Tómende qardıń medicinalıq hám tábiyǵıy dereklerde tastıyıqlanǵan qásiyetlerin sanap óttik.
Qardıń unamlı tásiri – organizmdi shınıqtıradı. Suwıq hawada (qarlı kúnlerde) ashıq hawada júriw yamasa oynaw immunitetti bekkemleydi, organizm suwıqqa shıdamlı bolıp baradı.
Qan aylanıwın jaqsılaydı – suwıq tásirinde kapillyarlar (mayda tamırlar) jedellesedi, qan aǵısı tezlesedi, ayaq-qollardaǵı suwıqlıq tezirek ketedi. Nerv sistemasın tınıshlandıradı – qarlı tábiyat kórinisleri hám tábiyattaǵı tınıshlıq stressti azaytadı, keypiyattı kóteredi, uyqı sapasın jaqsılaydı (kópshilik qar jawıp turǵanda óziniń tınıshlanǵanın sezedi).
Hawanı tazalaydı – qar jawǵanda shań, zıyanlı gazler hám hawanı pataslandırıwshılar jerge túsip qaladı, sonıń ushın dem alıw ushın hawa taza boladı (ásirese qala xalqı ushın paydalı).
Fizikalıq belsendilikti arttıradı – qarǵa shıǵıp, qar tazalaw sıyaqlı háreketler kaloriya jaǵadı, bulshıq etlerdi bekkemleydi hám júrekti shınıqtıradı.
Tábiyat penen jaqınlıq – qarlı kúnlerde ashıq hawada júriw ruwxıy salamatlıqqa jaqsı tásir etedi, depressiya hám táshwishti azaytadı.
Hámme nárseniń paydalı hám zıyanlı tárepleri bolǵanınday qardıń da paydası menen birge, zıyanlı tárepleri de bar.
Suwıqtan tońıw – uzaq waqıt suwıqta qalsańız, teri hám toqımalar zıyanlanadı.
Suwıq tiyiw hám gripp qáwpi – suwıq organizmniń qorǵanıw kúshin waqtınsha tómenletiwi múmkin, viruslar ańsat kirip keledi.
Júrek hám qan basımı mashqalaları – keskin suwıqta qan tamırları tarayadı, júrekke júkleme artadı. Sonıń ushın júrek kesellikleri barlar ushın qarlı kúnleri ashıq hawada uzaq waqıt júriw qáwipli.
Másláhátimiz, ıssı kiyim kiyiń, qol-ayaq hám basıńızdı jabıń.
Qarlı hawada 30-60 minuttan artıq qalmań (ásirese balalar hám kekseler).
Íssı ishimlik ishiń (chay, suw).
Eger júrek, qan basımı yamasa sozılmalı keselliklerińiz bolsa, shıpaker másláháti menen ǵana ashıq hawada bolıń.
Qar tábiyattıń ájayıp qubılısı, durıs paydalanılsa organizm ushın shınıqtırıwshı hám quwanısh baǵıshlawshı, biraq itibarsız bolsańız qáwipli bolıwı múmkin.

Biybisanem Joldasbaeva,
Berdaq atındaǵı QMU dıń 2-kurs magistrantı.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi.