Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń Qararı

Ullı mámleketlik ǵayratker hám sárkarda, Ekinshi Oyanıw dáwiri – Temuriyler Renessansınıń dóretiwshisi Ámir Temur milliy mámleketshiligimiz hám jáhán tariyxında sheksiz orın iyeleydi.
Totalitar dúzim tárepinen nahaqtan qaralap kelingen bul ullı insannıń múbárek atı hám esteligi ǵárezsizlik jıllarında tariyxıy ádillik tiykarında qayta tiklendi. Sahıpqıran Ámir Temur tulǵası milliy mámleketshiligimiz tımsalına aylanıp, ózlikti ańlaw, dástúr hám qádiriyatlarımızdı tiklew baǵdarında xalqımızǵa úlken ruwxıy kúsh baǵıshlap kelmekte.
Tashkent, Samarqand, Shahrisabz qalalarında Ámir Temur estelikleri ornatılǵanı, Temuriyler tariyxı mámleketlik muzeyi hám Xalıqaralıq Ámir Temur jámiyetlik fondınıń jumısı jolǵa qoyılǵanı, “Ámir Temur” ordeniniń shólkemlestirilgeni, elimizdegi kóplegen kóshe hám qıyabanlarǵa ullı babamızdıń atı berilgenin ayrıqsha atap ótiw zárúr.
Mámleketimiz milliy rawajlanıwdıń jańa basqıshı – Úshinshi Renessansqa qádem qoyıp atırǵan, turmısımızdıń barlıq tarawlarında túpkilikli ózgerisler júz berip atırǵan búgingi kúnde Sahıpqıran Ámir Temurdıń shaxsın, ullı babamızdıń adamzat tariyxı hám Turan civilizaciyasındaǵı ornın jáne temuriylerdiń bay hám biytákirar miyrasın tereń úyreniw, elimizde hám sırt ellerde keńnen ǵalaba en jaydırıw maqsetinde qarar etemen:
I. Maqset
1. Usı qarardıń tiykarǵı maqseti ullı babamız tiykar salǵan Ekinshi Oyanıw dáwiriniń milliy hám ulıwmainsanıylıq mánisi, jas áwladtı Jańa Ózbekstan dóretiwshileri etip tárbiyalaw baǵdarındaǵı úlken ornın hám tásirin esapqa alıp, bul baǵdarda ámelge asırılıp atırǵan shólkemlestiriwshilik-ámeliy, ilimiy hám ruwxıy-aǵartıwshılıq jumıslardı jańa sapa basqıshına kóteriw bolıp esaplanadı.
II. Shólkemlestiriwshilik hám ámeliy ilajlar
2. Ilimler akademiyası, Ózbekstandaǵı Islam civilizaciyası orayı, Joqarı bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrligi, Mádeniyat ministrligi, Qorǵanıw ministrligi, Respublikalıq Ruwxıylıq hám aǵartıwshılıq orayı hám Xalıqaralıq Ámir Temur jámiyetshilik fondınıń tómendegi usınısları maqullansın:
a) bıyılǵı jılı Sahıpqıran Ámir Temur tuwılǵan kúniniń 690 jıllıǵın keńnen belgilew;
b) hár jılı aprel ayın “Ámir Temur aylıǵı” dep járiyalaw hám onıń sheńberinde ulıwma bilim beriw mektepleri, orta arnawlı, kásip-óner hám joqarı bilimlendiriw mákemeleri, áskeriy bólimler hám áskeriy bilimlendiriw mákemeleri, kárxana hám shólkemler, máhállelerde temurshı ilimpazlar, jazıwshılar hám kórkem óner sheberleriniń qatnasıwında ushırasıwlar, kórkem-aǵartıwshılıq ilajlar shólkemlestiriw.
3. Temuriyler dáwiri tariyxın sistemalı úyreniw hám ilimiy nátiyjelerdi keńnen úgit-násiyatlaw boyınsha 2030-jılǵa shekem mólsherlengen “Jol kartası” 1-qosımshaǵa muwapıq tastıyıqlansın, onda tómendegiler názerde tutıladı:
a) usı jıl 9-10-aprel kúnleri Ózbekstandaǵı Islam civilizaciyası orayında “Ámir Temur hám temuriyler civilizaciyasınıń jáhán tariyxı hám mádeniyatındaǵı ornı hám áhmiyeti” temasında xalıqaralıq ilimiy konferenciya ótkeriw;
b) Ámir Temur hám temuriyler dáwiri tariyxına baylanıslı dúrkin kitaplar, ilimiy hám ilimiy-ǵalabalıq shıǵarmalardı tayarlaw hám basıp shıǵarıw, sonıń ishinde:
(i) “Temur tuzuklari” shıǵarmasınıń ilimiy túsindirme tekstin parsı, arab, qıtay, inglis, francuz, ispan hám rus tillerinde basıp shıǵarıw;
(ii) “Temuriyler dáwiriniń 100 siyrek ushırasatuǵın qoljazbaları,” “Temuriyler dáwiriniń 100 siyrek ushırasatuǵın dúrdanaları” kitap-albomların jaratıw;
v) temuriyler dáwirine tiyisli, sırt mámleketlerde saqlanıp atırǵan tiykarǵı jazba dereklerdiń nusqaların Ózbekstanǵa alıp keliw;
g) “Tiri tariyx” joybarı tiykarında súwretke alınǵan, Ámir Temur saltanatınıń Evropa mámleketleri menen diplomatiyalıq hám elshilik baylanısları sáwlelendirilgen tariyxıy-kórkem hám hújjetli filmlerdi Ispaniya, Franciya, Ullı Britaniya sıyaqlı sırt ellerde kórsetiw;
d) Temuriyler dáwiri derekleriniń elektron platformasın jaratıw.
4. Ózbekstandaǵı Islam civilizaciyası orayı Ilimler akademiyası, Respublikalıq Ruwxıy-aǵartıwshılıq orayı hám Sırtqı isler ministrligi menen birgelikte 2026-jıl 1-marttan baslap Ámir Temur hám temuriylerdiń jáhán civilizaciyasınıń rawajlanıwına qosqan úlesin keńnen úgit-násiyatlaw maqsetinde “Ullı temuriyler” atamasınıń xalıqaralıq ilimiy terminologiyasın engiziwdi támiyinlew ushın sırt ellerde «Ullı temuriyler tariyxı hám mádeniy miyrası» temasında perezentaciyalar, media ilaj hám ánjumanlar ótkersin.
5. Sahıpqıran Ámir Temur tuwılǵan kúniniń 690 jıllıǵına baǵıshlanǵan ilajlarǵa tayarlıq kóriw hám olardı ótkeriw boyınsha shólkemlestiriwshi komitet (keyingi orınlarda – Shólkemlestiriwshi komitet) quramı 2-qosımshaǵa muwapıq tastıyıqlansın.
6. Shólkemlestiriw komiteti (A.Aripov):
a) Sahıpqıran Ámir Temur tuwılǵan kúniniń 690 jıllıǵına baǵıshlanǵan ilajlardı (keyingi orınlarda – ilajlar) ótkeriw boyınsha juwapker mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń jumısın muwapıqlastırıp barsın, shólkemlestiriw máselelerin jedellik penen sheshsin;
b) ilajlar bolıp ótetuǵın aymaqlardı abadanlastırıw jumısların, texnikalıq hám telekommunikaciya úskeneleri menen támiyinlesin;
v) Sahıpqıran Ámir Temur tuwılǵanınıń 690 jıllıǵına baǵıshlanǵan pochta markaları hám konvertler, kalendarlar hám kórgizbeli málimleme quralları seriyasın jaratıw, estelik, gúmis hám altın yubiley teńgelerdiń aylanısqa shıǵarılıwın támiyinlesin;
g) ilajlarda qatnasıwshı sırt elli miymanlardıń Ózbekstanǵa kelip ketiwi, olarǵa viza rásmiylestiriliwi, transport hám medicinalıq xızmet kórsetiw máselelerin muwapıqlastırsın;
d) ilajlar bolıp ótetuǵın aymaqlarda obektler hám miymanxana fondınıń tayarlıǵın támiyinlesin.
7. Tashkent qalası hákimligi 2026-jıldıń aqırına shekem Tashkent qalası jergilikli byudjetiniń qosımsha derekleri esabınan dúnyadaǵı belgili muzeylerdiń eń aldınǵı tájiriybelerin qollanǵan halda, Temuriyler tariyxı mámleketlik muzeyiniń imaratın rekonstrukciyalaw, úskenelew, sanlastırıw hám jańa ekspoziciyasın jaratıw jumısların ámelge asırsın.
III. Qarardıń orınlanıwın shólkemlestiriw, támiyinlew hám qadaǵalaw
8. Sırtqı isler ministrligi Ilimler akademiyasınıń buyırtpasına tiykarlanıp ilajlarda qatnasatuǵın sırt elli qatnasıwshılar ushın Ózbekstan Respublikasına kiriw vizalarınıń konsullıq hám basqa da jıyımlar óndirilmesten, zárúr jaǵdaylarda, I.Kárimov atındaǵı “Tashkent” xalıqaralıq aeroportında belgilengen tártipte rásmiylestiriliwin támiyinlesin.
9. Ózbekstan Milliy teleradiokompaniyası, Ózbekstan Milliy málimleme agentligi, “Dunyo” málimleme agentligi, Ózbekstan Jurnalistler awqamı, Ózbekstan Milliy media birlespesine ilajlardı ǵalaba xabar qurallarında keńnen sáwlelendirip barıw usınıs etilsin.
10. Usı qararda názerde tutılǵan ilajlardı qarjılandırıw tiyisli ministrlikler, uyımlar hám shólkemlerge ajıratılǵan byudjet qarjıları, olardıń byudjetten tısqarı qarjıları jáne nızamshılıq hújjetleri menen qadaǵan etilmegen basqa da derekler esabınan ámelge asırılatuǵını belgilensin.
11. Usı qarardıń orınlanıwın qadaǵalaw Ózbekstan Respublikasınıń Bas ministri A.N.Aripovqa júklensin.

Ózbekstan Respublikası
Prezidenti Sh.MIRZIYoEV
Tashkent qalası,
2026-jıl, 5-fevral