Prezident Shavkat Mirziyoev mektepke shekemgi bilimlendiriw hám tárbiya sistemasın bunnan bılay da jetilistiriw boyınsha usınıslardıń prezentaciyası menen tanıstı.
Mektepke shekemgi bilimlendiriw balanıń intellektuallıq, sociallıq hám ruwxıy rawajlanıwında sheshiwshi basqısh esaplanadı. Sonlıqtan, sońǵı jılları bul tarawda qamtıp alıwdı keńeytiw, bilimlendiriwdiń sapasın arttırıw hám jeke menshik sektordıń qatnasın xoshametlew boyınsha izbe-iz reformalar ámelge asırıldı. Nátiyjede mámleketimizde mektepke shekemgi bilimlendiriw menen qamtıp alıw 78 procentke jetti.
Sonıń menen birge, qamtıp alıwdı 80 procentke jetkeriw ushın jańa baqsha orınların jaratıw talap etiledi, 39 rayon hám qalada bolsa baqsha menen qamtıw 70 procentten tómen dárejede qalmaqta. Sonday-aq, mámleketlik baqshalarda pedagoglardıń 61 procenti, mámleketlik emes baqshalarda bolsa 76 procenti orta arnawlı maǵlıwmatqa iye ekeni kadrlar potencialın bunnan bılay da arttırıw áhmiyetli másele ekenin kórsetpekte.
Usı múnásibet penen búgingi prezentaciyada mektepke shekemgi bilimlendiriw sistemasın jańa basqıshqa alıp shıǵıw boyınsha islep shıǵılǵan ilajlar dodalandı.
Sonıń ishinde, bir jıllıq mektepke tayarlaw toparlarınıń bilimlendiriw baǵdarlaması májbúriy ulıwma orta bilimlendiriwdiń dáslepki basqıshı sıpatında engiziledi. Bunda balalardı mektep bilimlendiriwine puqta tayarlaw, bilimlendiriwde úzliksizlikti támiyinlew tiykarǵı maqset etip qoyılǵan.
Mektepke shekemgi bilimlendiriw sistemasında oyınǵa tiykarlanǵan bilimlendiriw modeli engizilip, balanıń tábiyǵıy qábileti hám qızıǵıwshılıqların esapqa alǵan halda tálim-tárbiya procesi shólkemlestiriledi. Aldınǵı sırt el tájiriybeleri tiykarında oqıw ortalıǵı jańalanadı.
Sonday-aq, “Jańa áwlad” mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemleriniń tarmaǵın qáliplestiriw rejelestirilgen. 2026-2028-jıllarda hár bir aymaqta 120 orınlıq “Jańa áwlad” mámleketlik baqshaları hám olardıń quramında Balalardı rawajlandırıw innovaciyalıq orayları shólkemlestiriledi. Bul baqshalarda qosımsha basshı hám tárbiyashı-instruktor shtatları engizilip, basshı hám pedagog xızmetkerlerge tarif stavkasına salıstırǵanda 20 procent muǵdarında hár aylıq ústeme tólenedi.
Mektepke shekemgi hám ulıwma orta bilimlendiriw xızmetlerin kórsetiwshi mámleketlik emes bilimlendiriw shólkemlerine de bir jıllıq mektepke tayarlaw toparların shólkemlestiriwge ruqsat beriledi. Bul arqalı bilimlendiriw xızmetleri bazarında salamat básekini keńeytiw hám qamtıp alıwdı arttırıw maqset etilgen.
Kadrlar tayarlaw máselelerine de ayrıqsha itibar qaratıldı. 2026-2027-oqıw jılınan baslap pedagogikalıq joqarı bilimlendiriw shólkemlerinde mektepke shekemgi hám baslawısh bilimlendiriw baǵdarları boyınsha bilimlendiriw baǵdarlamaları xalıqaralıq aldınǵı tájiriybelerge sáykes túrde jetilistiriledi. Sonıń menen birge, ámelde islep atırǵan orta arnawlı maǵlıwmatlı pedagog kadrlar ushın dual bilimlendiriw (“5+1”) tiykarında bakalavrlar tayarlaw sisteması engiziledi.
2027-2028-oqıw jılınan baslap mektepke tayarlaw toparlarında tálim-tárbiya alǵan balalarǵa mámleketlik úlgidegi elektron sertifikat beriliwi, bul maǵlıwmatlar ulıwma orta bilimlendiriw haqqındaǵı attestatında jazılıwı názerde tutılmaqta.
Prezentaciyada mektepke shekemgi bilimlendiriw tarawında jeke menshik sektordı qollap-quwatlawǵa qaratılǵan jańa jeńillikler de dodalandı.
Mektepke shekemgi bilimlendiriw tarawında jeke menshik sektordıń qatnasın keńeytiw maqsetinde qamtıp alıw dárejesi 80 procentten tómen bolǵan rayon hám qalalarda (Tashkent qalasınan tısqarı) isbilermenler ushın bir qatar qollap-quwatlaw ilajları engiziledi.
Sonıń ishinde, mektep hám baqshalar aymaǵındaǵı bos jer maydanlarında mámleketlik-jeke menshik sheriklik tiykarında baqshalar shólkemlestirilgende, ijara tólemleri 30 jılǵa shekem óndirilmeydi. Sonday-aq, hár bir tárbiyalanıwshı ushın mámleketlik baqshalarda bir balaǵa tuwra keletuǵın qárejettiń 50 procenti muǵdarında subsidiya ajıratıladı. Bul tártip 2024-jıldan shólkemlestirilgen mámleketlik emes baqshalarǵa da engiziledi.
Qamtıp alıw dárejesi tómen aymaqlarda baqsha hám mektepten tıs jerlerde quwatlılıǵı keminde 150 orınlıq mámleketlik emes baqshalar shólkemlestirilse, 7 jılǵa shekemgi múddetke 5 milliard sumǵa shekem jeńilletilgen kreditler ajıratıladı. Sonıń menen birge, tárbiyashılarǵa aylıq miynet haqı tólew qárejetleri mámleketlik baqshalarda belgilengen normalar tiykarında úsh jıl dawamında qaplap beriledi. Hár 30 balaǵa bir tárbiyashı shtatı esaplanadı.
Bul jeńillikler jańa kóp kvartiralı turaq jaylardıń birinshi qabatında shólkemlestiriletuǵın jeke menshik baqshalarǵa da engiziledi.
Bunnan tısqarı, 2030-jıl 1-yanvarǵa shekem quwatlılıǵı 150 orınnan kem bolmaǵan mámleketlik emes baqshalar shólkemlestirgen isbilermenler ushın sociallıq salıq stavkası boyınsha jeńillikler beriledi.
Mámleketimiz basshısı usınıs etilgen usınıslardı hár tárepleme puqta islep shıǵıw, olardı basqıshpa-basqısh engiziw hám mektepke shekemgi bilimlendiriwdiń sapasın arttırıw arqalı balalardıń hár tárepleme rawajlanıwı ushın bekkem tiykar jaratıw áhmiyetli ekenligin atap ótti. Juwapkerlerge tiyisli tapsırmalar berildi.

ÓzA