Sońǵı waqıtları sociallıq tarmaqlarda shaxsqa tiyisli maǵlıwmatlardıń qáwipsizligine baylanıslı túrli xabarlar keń tarqalmaqta. Bul bolsa hár bir puqaranı sanlı mákanda jáne de sergek hám juwapkershilikli bolıwǵa shaqıradı. Qánigelerdiń atap ótiwinshe, sanlı dúnyada jeke maǵlıwmatlar insannıń áhmiyetli múlki bolıp esaplanadı hám onı qorǵaw, bárinen burın, paydalanıwshınıń ózine baylanıslı.
Usı kózqarastan, sistema hám elektron xızmetlerge kiriwde quramalı parollerden paydalanıw úlken áhmiyetke iye. Ápiwayı paroller, sonday-aq, “12345” yamasa tuwılǵan jıl sıyaqlı kombinaciyalar arnawlı baǵdarlamalar járdeminde qısqa waqıt ishinde anıqlanıwı múmkin. Quramalı paroller bolsa hár túrli belgiler, sanlar hám úlken-kishi háriplerden ibarat bolıp, olardı buzıw biraz qıyın esaplanadı.
Ásirese, my.gov.uz portalı arqalı kóplegen mámleketlik xızmetlerden paydalanılıp atırǵan bir waqıtta, parol qáwipsizligi shaxstı identifikaciyalawda sheshiwshi faktor bolıp esaplanadı. Kúshli parol puqaranıń atınan ruqsat etilmegen arzalar beriliwi yamasa maǵlıwmatlardan paydalanılıwınıń aldın aladı.
Qánigeler, sonday-aq, birdey paroldi bir neshe sayt hám sistemalarda qollanıw qáwipli ekenligin atap ótpekte. Sebebi bir sistemadaǵı qáwipsizlik buzılıwı basqa barlıq akkauntlar ushın da úlken qáwip tuwdırıwı múmkin.
Málimleme qáwipsizligin támiyinlew ushın tómendegi tiykarǵı qaǵıydalarǵa ámel etiw usınıs etiledi:
– keminde 12 belgiden ibarat, úlken hám kishi háripler, sanlar hám arnawlı belgilerdi óz ishine alǵan quramalı parollerden paydalanıw;
– eki basqıshlı autentifikaciyanı jedellestiriw;
– gúmanlı xabarlar hám siltemeler arqalı jeke maǵlıwmatlardı kirgizbew.
Sonıń menen birge, puqaralar atına aldawshılar tárepinen kredit rásmiylestiriliwi múmkinliginen qáweterge túsken bolsa, my.gov.uz portalı arqalı “Kredit kelisimin dúziwge shek qoyıw” xızmeti járdeminde kredit beriwdi sheklep qoyıw imkaniyatı bar.
Temaǵa tiyisli videomaterial menen tómendegi silteme arqalı tanısıw múmkin:

Hamroz Bayanov,
ÓzAnıń xabarshısı