Birlesken Arab Ámirliklerinde Shayx Zoid atındaǵı “Insan biradarlıǵı” sıylıǵı – “Zayed Award for Human Fraternity” laureatları járiyalandı.
Bul sıylıq dinleraralıq tınıshlıq, óz-ara húrmet, sociallıq ádillik hám insan potencialın rawajlandırıwǵa úlken úles qosqan fizikalıq hám yuridikalıq táreplerge beriletuǵının atap ótiw kerek. Bul ret Ázerbayjan Respublikası hám Armeniya Respublikası arasındaǵı tariyxıy tınıshlıq kelisim hám huqıq qorǵawshısı Zarqa Yaftali usı sıylıqqa múnásip, dep tabıldı.
Tóreshiler quramına qarım-qatnas hám awızbirshilikte jasaw tarawındaǵı belgili ǵayratkerler, ekspertler kirgizilgen. Olardıń arasında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyasınıń basshısı Saida Mirziyoeva da bar.
Aytpaqshı, S.Mirziyoeva bul sıylıq tóreshiler quramındaǵı Oraylıq Aziyanıń birinshi hám házirshe jalǵız wákili bolıp esaplanadı. Bul tańlaw onıń xalıqaralıq maydanda gumanitarlıq baslamalar hám mádeniyatlararalıq qarım-qatnastı rawajlandırıwǵa qosqan múnásip úlesiniń haqılı tán alınıwı bolıp esaplanadı. Sonday-aq, bul waqıya Jańa Ózbekstannıń mádeniyatlararalıq qarım-qatnas hám gumanitarlıq baslamalardı qollap-quwatlaw ushın ashıq mámleket sıpatındaǵı abırayın bekkemleydi, respublikamızdıń globallıq mashqalalardı jedel sheshiwge isenimli umtılısın tastıyıqlaydı.
Maǵlıwmat ornında: Shayx Zoid sıylıǵı 2019-jıl Abu-Dabide bolıp ótken Rim papası Francisk hám Al-Azhar bas imamı Shayx Ahmad At-Tayyib arasındaǵı tariyxıy ushırasıw húrmetine shólkemlestirilgen. Sol waqıtta sıylıqqa tiykar bolǵan “Insaniy doslıq haqqındaǵı hújjet”ke qol qoyılǵan edi. Ayırım shaxslar hám shólkemlerge insanıy doslıq qádiriyatına tiykarlanǵan jáne de tınısh, tatıw hám miyrim-shápáátke tolı dúnyanı qurıwǵa qosqan úlken úlesi ushın beriletuǵın bul sıylıqqa 2019-jıldan berli 19 mámleketten 19 adam sazawar boldı.
Búgingi kúnge shekem bul sıylıqqa Rim papası Francisk (húrmetli laureat), Al-Azhardıń ullı imamı Ahmad Al-Tayyib (húrmetli laureat), BMSh Bas xatkeri Antoniu Guterrish, Ekstremizmge qarsı gúresiw boyınsha franko-marokkolı belsendisi Latif ibn Ziaten, Iordaniya Hoshimiyler Patshalıǵınıń Patshası Abdulla II bin Al-Husayn hám Patshayım Raniya Al-Abdalla, Gaiti “Bilim hám erkinlik qorı” gumanitarlıq shólkemi (FOKAL), Italiyanıń “Muqaddes Egidiya jámiyetshiligi,” keniyalı tınıshlıq saqlawshı Shamsa Abubakar Fadxil, Indoneziyanıń “Nahdatul ulama” hám “Muhammadiya” qayırqomlıq shólkemleri, egipetli belgili kardioxirurg, professor Magdi Yaqub, CHili mámleketlik emes shólkeminiń tiykarın salıwshısı Nelli Leon Korrea, Barbados Bas ministri Mia Amor Mottli, Amerika azıq-awqat járdemi shólkemi «Pútkil jer júzilik oraylıq asxanası», efiopiyalı-amerikalı jas óspirimler salamatlıǵı tarawındaǵı novator Xeman Bekele iye bolǵan.
2026-jılǵı sıylıqtıń laureatları Ázerbayjan Respublikası hám Armeniya Respublikası arasındaǵı tariyxıy tınıshlıq kelisimi, sonday-aq, awǵan qızları ushın bilimlendiriw tárepdarı bolǵan huqıq qorǵawshısı Zarqa Yaftali boldı.
Ázerbayjan Respublikası hám Armeniya Respublikası arasında tınıshlıq hám mámleketleraralıq qatnasıqlardı ornatıw haqqındaǵı kelisim Kavkazdaǵı onlaǵan jıllar dawam etken kelispewshilik hám gumanitarlıq azap-aqıretke shek qoyıwǵa qaratılǵan eki mámleket basshılarınıń áhmiyetli qararı bolıp esaplanadı. Bul hújjet eki qońsı mámlekettiń tınıshlıq, qarım-qatnas, kelispewshilikti saplastırıw jolındaǵı ulıwma háreketiniń kórinisi bolıp esaplanadı.
Pútkil ómirin hayal-qızlar hám balalardıń bilim alıw huqıqın qorǵawǵa baǵıshlaǵan márt hayal Zarqa Yaftali bul sıylıqqa Awǵanstan hám basqa da mámleketlerdegi 100 mıńnan aslam xalıqqa bilimlendiriw resursların ajıratqanı, psixologiyalıq-sociallıq járdem hám máhálle dárejesinde xızmetler kórsetkeni ushın miyasar boldı.
Ázerbayjan Respublikası Prezidenti Ilham Aliev tınıshlıq kelisiminiń tán alınǵanı Zoid sıylıǵı menen sıylıqlanǵanınan quwanıshlı ekenin bildirip, Qubla Kavkaz regionı hám pútkil dúnyada tınıshlıq ornatıw baǵdarındaǵı háreketleri ushın 2026-jılǵı sıylıqtı tapsırıw komitetine minnetdarshılıq bildirdi.
Armeniya Respublikası Bas ministri Nikol Pashinyan da bul waqıyanı tariyxıy kelisimdi turmısqa engiziwge úles qosqanlardıń qızǵın tán alıwı sıpatında “úlken maqtanısh” dep atadı.
Óz gezeginde, Zarqa Yaftali “júdá tolqınlanǵanın, kúsh-ǵayratqa tolǵanın” aytıp, insanıy doslıq ushın Zoid sıylıǵı tóreshiler quramına shın júrekten minnetdarshılıq bildirdi. Onıń atap ótiwinshe, laureat etip saylanıwı Awǵanstan hayal-qızları ushın “áhmiyetli xabar,” kóplegen awǵan hayal-qızları, ásirese onlayn mekteplerdiń studentleri, jas qızlar – tınıshlıq, qáwipsizlik hám jetekshilik kurslarınıń tıńlawshılarına úmit hám xoshamet beredi.
Sıylıqtıń 2026-jılǵı iyeleri qarım-qatnas hám awızbirshilikte jasaw tarawındaǵı belgili ǵayratkerler, ekspertlerden ibarat biyǵárez xalıqaralıq tóreshiler quramı tárepinen tańlandı. Olardıń arasında Evropa Keńesiniń burınǵı basshısı, Belgiyanıń burınǵı Bas ministri Sharl Mishel, Afrika Awqamı komissiyasınıń burınǵı baslıǵı, CHad burınǵı Bas ministri Musa Fakiy Muhammad, YuNISEF atqarıwshı direktorı Ketrin Rassel, Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyasınıń basshısı Saida Mirziyoeva, Muqaddes taxttıń mádeniyat hám bilimlendiriw Dikasteriyası prefekti, kardinal Xose Tolentino de Mendonsa, insanıy doslıq ushın Zoid sıylıǵınıń bas xatkeri, sudya Muhammad Abdulsalam sıyaqlı abıraylı shaxslar bar.
– Bıyıl insanıy doslıq ushın Zoid sıylıǵın tapsırıw komiteti tárepinen Ázerbayjan hám Armeniya arasındaǵı tariyxıy tınıshlıq kelisiminiń tán alınıwı qarım-qatnas hám tilekleslik mádeniyatın úgit-násiyatlawǵa qaratılǵan missiyamız hám maqsetlerimizdiń kórinisi sıpatında globallıq tınıshlıqtı alǵa qoyıw jolındaǵı áhmiyetli basqısh hám úlken diplomatiyalıq jetiskenlik bolıp esaplanadı, – deydi Zoid sıylıǵınıń bas xatkeri Muhammad Abdulsalam. – Biz Kavkazdaǵı derlik qırq jıllıq keskinlik hám kelispewshilik betin ózgertemiz, hár eki xalıq ushın jáne de qáwipsiz, ulıwmalıq keleshek ushın bekkem tiykar jaratamız.
Kollegiya aǵzası, Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyasınıń basshısı Saida Mirziyoeva 2026-jılǵı sıylıq iyeleri járiyalanıwı tınıshlıq hám insan qádiri principlerine globallıq ádep-ikramlılıq sadıqlıqtıń tastıyıǵı ekenine itibar qarattı. Onıń atap ótiwinshe, bul tán alıw xalıqaralıq jámiyetshilikke jáne bir márte úmit baǵıshlaydı, adamzattıń doslıǵı áhmiyetli hám turaqlı ózgerislerge úles qosıw qábiletin tastıyıqlaydı.
– Komitet ushın Zarqa Yaftalidi awǵan qızlarınıń bilim alıw huqıqın qorǵaw hám hayal-qızlardıń huqıqı menen imkaniyatın keńeytiw jolındaǵı tınımsız háreketleri, jetekshiligi ushın tán alıw maqtanısh, – dedi YuNISEF atqarıwshı direktorı Ketrin Rassel.
2026-jılǵı sıylı orın iyelerin sıylıqlaw máresimi BMSh tárepinen tán alınǵan Xalıqaralıq insan doslıǵı kúni – 4-fevralda Birlesken Arab Ámirlikleri Abu-Dabi qalasında bolıp ótedi. Bul ilaj doslıqtıń adamgershilik qádiriyatları onlaǵan jıllıq keskinliklerdi jeńip ótiwge uqıplı ekenligin atap ótedi, xalıqaralıq jámiyetshilikti globallıq mashqalalardı sheshiw boyınsha jámiyetshilik háreketlerge ilhamlandıradı.
Tóreshiler quramı quramında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyasınıń basshısı Saida Mirziyoeva ayrıqsha orın iyeleytuǵının atap ótiw kerek. Bul qatnasıw tek ǵana Ózbekstan wákiliniń gumanitarlıq baslamalar hám mádeniyatlararalıq qarım-qatnasqa qosqan jeke úlesin tán alıp ǵana qoymastan, al mámleketimizdiń tınıshlıq hám keńpeyillikti jedel úgit-násiyatlawshı mámleket sıpatında xalıqaralıq abırayın da arttıradı.

Wtkir Alimov, ÓzA