Prezident Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında 15-yanvar kúni Sırtqı isler ministrligi hám sırt eldegi diplomatiyalıq wákilxanalardıń jumısı máselelerine baǵıshlanǵan videoselektor májilisi bolıp ótti.
Májilis aldında mámleketimiz basshısı bul ushırasıw dúnyada keskin geosiyasiy ózgerisler bolıp atırǵan, mámleketlerdiń suverenitetine qáwip-qáterler barǵan sayın kúsheyip atırǵan qıyın bir waqıtta ótip atırǵanın atap ótti. Bunday sharayatta sırtqı siyasat tarawındaǵı jumıstı sın kózqarastan dodalap, Sırtqı isler ministrligi hám sırt eldegi diplomatiyalıq wákilxanalardıń jumısın jańasha shólkemlestiriw zárúr ekenligi atap ótildi.
Mámleketimiz basshısı sırtqı siyasat baǵdarında 2025-jıl kóp tárepleme nátiyjeli bolǵanın atap ótti. Ótken jılı 26 sırt mámleketke joqarı dárejedegi saparlar ámelge asırıldı, jańa tariyxımızda birinshi márte bir qatar mámleket basshılarınıń Ózbekstanǵa saparları shólkemlestirildi. “Oraylıq Aziya plyus” formatındaǵı kóp tárepleme sóylesiwler nátiyjeli boldı. Keyingi jıllarda 11 mámleket penen strategiyalıq sheriklik qatnasıqları ornatılıp, olardıń ulıwma sanı 19 ǵa jetti, Qazaqstan, Ázerbayjan hám Tájikstan menen awqamlaslıq qatnasıqları jolǵa qoyıldı.
– Ashıq, pragmatikalıq, puqta oylanǵan hám intaker sırtqı siyasatımız nátiyjesinde Ózbekstan globallıq tınıshlıq hám diplomatiya oraylarınan birine aylanıp barmaqta, – dedi Prezidentimiz.
2017-jıldan berli sırt mámleketlerde 16 jańa diplomatiyalıq hám konsullıq wákilxanaları ashılıp, olardıń sanı 60, diplomatiyalıq baylanıs ornatılǵan mámleketlerdiń sanı bolsa 165 ke jetti. Elshixanalar, konsullıq mákemeleri hám xalıqaralıq shólkemler janındaǵı wákilxanalar shtatları jáne Sırtqı isler ministrligi xızmetkerleriniń miynet haqısı arttırılǵanı atap ótildi.
Sonıń menen birge, “Barlıq diplomatiyalıq wákilxanalar bar imkaniyatlardan tolıq paydalanıp atır ma?” degen soraw ortaǵa qoyıldı.
– Házirgi sharayatta elshi degeni tek ǵana siyasiy qarım-qatnas júrgiziwshi shaxs emes. Elshi – investiciya hám texnologiya alıp keletuǵın, jańa eksport bazarların ashatuǵın, transport-logistika koridorların iske qosatuǵın, turistlerdiń aǵımın kóbeytip, nızamlı miynet migraciyası ushın sharayat jaratatuǵın, eń tiykarǵısı, puqaralarımızdıń huqıqların qorǵaytuǵın mámleket wákili, – dedi Prezidentimiz.
Usı múnásibet penen elshiler ushın olar jumıs alıp barıp atırǵan mámleketlerden eksport túsimleri, turistler aǵımı hám usı mámleketlerge nızamlı miynet migraciyası nátiyjelilik ólshemi bolatuǵını atap ótildi.
Ekonomikalıq diplomatiyanı kúsheytiw arqalı eksport hám investiciya kólemin arttırıw zárúr ekenligi atap ótildi.
Eki hám kóp tárepleme ilajlar sheńberinde 2025-jılı ulıwma bahası 160 milliard dollarlıq investiciyalıq joybarlar hám sawda shártnamaları boyınsha kelisimlerge qol qoyıldı. Tariyxta birinshi márte sırtqı sawda aylanısı 80 milliard dollardan artıp, eksport 33,5 milliard dollarǵa jetti, sırt el investiciyaları bolsa 43 milliard dollardan arttı. Ótken jılı 75 mámleketke eksport kólemi derlik 4,5 milliard dollarǵa kóbeydi.
Usı kózqarastan elshilerge Jaqın Shıǵıs, Evropa, Aziya hám Afrika mámleketleri baǵdarlarında eksporttı keńeytiw, sanaat, awıl xojalıǵı, ximiya, toqımashılıq, ıssıxana hám xızmetler tarawlarında anıq joybarlar menen islesiw wazıypaları qoyıldı. Ayırım bazarlarda Ózbekstan ónimleriniń ataması jeterli dárejede tanıtılmay atırǵanı atap ótildi.
Logistika qárejetleriniń artıwı milliy ónimlerdiń básekige shıdamlılıǵına unamsız tásir etip atırǵanı atap ótilip, Evropa bazarlarına shıǵıwda tranzit jónelislerin diversifikaciyalaw, logistika shınjırların qısqartıw boyınsha usınıslar islep shıǵıw zárúr ekenligi kórsetip ótildi.
Awıl xojalıǵı tarawında únemlewshi texnologiyalar, innovaciyalıq ıssıxanalardıń tájiriybesin úyreniw, olardı aymaqlarımızda engiziw boyınsha anıq wazıypalar belgilendi. Sonday-aq, ximiya sanaatı ónimleri ushın jańa eksport bazarların ashıw, standart hám talaplardı islep shıǵarıwshılarǵa jetkeriw, kórgizbeler shólkemlestiriw máseleleri atap ótildi.
Jańa eksport baǵdarı sıpatında Afrika materigi menen sawda-ekonomikalıq birge islesiwdi kúsheytiw zárúrligi atap ótildi. Usı maqsette tiyisli ministrlikler hám elshilerdiń qatnasıwında anıq “jol kartası”n islep shıǵıw tapsırıldı.
Elshiler joybar tabıw, onı alıp kelip, iske qosıwdan mápdar bolıwı kerek ekenligi atap ótildi. Anıq investiciya yamasa eksport joybarın juwmaqlaǵan elshilerdi materiallıq xoshametlew ámeliyatı engiziletuǵını belgilendi.
Ayırım tarawlarda elshiler hám tarmaq basshıları imkaniyatlardan tolıq paydalanbay atırǵanı sınǵa alındı. Atap aytqanda, xalıqaralıq grantlardı tartıw boyınsha potencial jeterli dárejede iske qosılmaǵanı atap ótildi. Eger ministrlikler hám tarmaq basshıları elshiler menen birge islesiwdi durıs jolǵa qoyǵanda ótken jılı qosımsha túrde jáne keminde 200-300 million dollar grant tartıw múmkin edi.
Atap ótilgenindey, xalıqaralıq shólkemler hám donor mámleketler hár jılı 200 milliard dollarǵa shamalas xalıqaralıq grantlar járiyalamaqta. Bul resurslardan nátiyjeli paydalanıw, grantlar menen islesiw boyınsha birden-bir hám sistemalı qatnastı engiziw wazıypası qoyıldı.
Sonday-aq, AQSh, Ullı Britaniya, Germaniya, Shveycariya, Qıtay, Yaponiya hám Singapurdaǵı elshiler menen birgelikte dúnyanıń TOP-100 lıǵına kiretuǵın jetekshi sırt el joqarı bilimlendiriw mekemelerin Ózbekstan joqarı oqıw orınlarına sherik sıpatında tartıw boyınsha anıq ilajlar kóriw zárúr ekenligi atap ótildi.
Bunnan tısqarı, sırtqı ekonomikalıq baylanıslardı keńeytiwde aymaqlar hám elshixanalar arasındaǵı birge islesiw jeterli dárejede jolǵa qoyılmaǵanı atap ótildi. Wálayat hákimleriniń elshiler menen birgelikte aymaqlarda islep shıǵarılıp atırǵan eksportqa jaramlı ónimlerdi sırt elde sistemalı túrde alǵa qoyıwı, jergilikli kárxanalardıń sırtqı bazarlarǵa shıǵıwında belsene qatnasıwı zárúr ekenligi atap ótildi.
Gezektegi tiykarǵı wazıypa sıpatında puqaralarımızdı sırt elde nızamlı hám joqarı dáramatlı jumıs orınları menen támiyinlew belgilendi. Tártipli miynet migraciyasınıń geografiyası keńeyip atırǵanı, biraq ayırım mámleketlerde bul baǵdarda jumıs jeterli dárejede shólkemlestirilmey atırǵanı kórsetip ótildi hám elshilerge tiyisli tapsırmalar berildi.
Elshixanalar hám konsullıqlar puqaralarımızdıń huqıqları menen máplerin qorǵawda belsendi bolıwı, hár bir jaǵday boyınsha qánigeli yuridikalıq járdem kórsetiwi shárt ekenligi atap ótildi. “Kabinet diplomatiyası”nan waz keship, orınlarda islew, watanlaslar menen tikkeley sóylesiw wazıypası qoyıldı.
Turizm tarawında elshilerdiń rolin jáne de kúsheytip, turizm hám mádeniyat boyınsha jumıslarǵa jańa qatnas engiziw, vizasız rejimlerden nátiyjeli paydalanıw, xalıqaralıq autsorsing kompaniyaların tartıw zárúr ekenligi atap ótildi.
Sonday-aq, sırtqı siyasiy baylanıslardı keńeytiw, joqarı dárejedegi saparlarǵa puqta tayarlıq kóriw, diplomatiyalıq kadrlardı qayta tayarlaw hám perspektivalı kadrlar rezervin qáliplestiriw máseleleri dodalandı.
Sırtqı málimleme siyasatı hám mámlekettiń imidjin arttırıwda xalıqaralıq ǴXQ hám arnawlı media joybarlar menen islesiw tiykarǵı wazıypa sıpatında belgilendi.
Ózbekstan Respublikasınıń Sırtqı siyasiy jumısı koncepciyasın jańalap, onıń tiykarǵı baǵdarların qayta kórip shıǵıw, milliy máplerdi qorǵaw hám xalıqaralıq maydanda mámleketimizdiń ornın bekkemlewge qaratılǵan anıq wazıypalardı belgilep alıw zárúrligi atap ótildi.
Mámleketimiz basshısınıń atap ótkenindey, jańa koncepciya mámleketimizdiń uzaq múddetli strategiyalıq maqsetlerin, ishki reformalarımızdıń logikasın, ekonomikalıq diplomatiya, qáwipsizlik, investiciya, eksport, transport-logistika, suw hám klimat máselelerindegi milliy máplerimizdi bir tutas hám óz-ara baylanıslı halda sáwlelendiriwi kerek.
Diplomatlarımızdıń xızmetlerin múnásip tán alıw maqsetinde “Ózbekstan Respublikasında xızmet kórsetken diplomat” húrmetli ataǵın shólkemlestiriw usınıs etildi.
– Endi jańasha ruwxta isleytuǵın, anıq nátiyjelerge erisip atırǵan, Ózbekstan máplerin xalıqaralıq kólemde isenimli qorǵaytuǵın diplomatlar dáwiri keldi, – dedi mámleketimiz basshısı májilis juwmaǵında.
Májiliste sırt eldegi elshilerdiń esabatları hám usınısları tıńlandı.

ÓzA