Mámleketimizde úy xojalıqları keń kólemde energiya únemlewshi texnologiyalarǵa ótpekte. Energiya nátiyjeliligin arttırıwǵa qaratılǵan sheshimlerdiń keńnen engiziliwi nátiyjesinde úy xojalıqlarınıń derlik 90 procenti energiya jumsalıwın azaytıwǵa qaratılǵan keminde bir ilajdı ámelge asırǵan.
Ekonomikalıq izertlewler hám reformalar orayı tárepinen ótkerilgen izertlewge bola, unamlı ózgerislerden biri úy xojalıqlarında turmıslıq dárejede energiyanı únemlew ilajların keńnen engiziw boldı.
Eń keń tarqalǵan ámeliyat LED-jaqtılandırıw úskenelerin ornatıw bolıp, úy xojalıqlarınıń 87 procenti svetodiodlı jaqtılandırıwǵa ótken bolsa, Qaraqalpaqstan Respublikası, Xorezm, Nawayı hám Tashkent wálayatları sıyaqlı ayırım aymaqlarda bunday shańaraqlardıń sanı 90 procentten astı.
Úy xojalıqlarınıń 44 procenti, ásirese, Qashqadárya (84 procent), Buxara (69 procent) hám Xorezm (54 procent) wálayatlarında plastik ayna hám esiklerdi ornatıw arqalı energiya nátiyjeliligin jaqsılaǵan.
Sonday-aq, 31 procent úy xojalıqları energiya únemlewshi turmıslıq texnika satıp alǵan, bunday qararlardıń eń úlken úlesi Jizzaq (60 procent), Nawayı (59 procent) wálayatlarında hám Qaraqalpaqstan Respublikasında (54 procent) baqlanǵan.
Bunnan tısqarı, qayta tiklenetuǵın energiya dáreklerinen paydalanıwǵa qızıǵıwshılıq artıp barmaqta.
Quyash panellerin ornatqan úy xojalıqlarınıń yarımınan kóbi erisilgen nátiyjelerden qanaatlanatuǵının, keleshekte bul qurılmalardıń sanın kóbeytiwge qızıǵıwshılıq bildirgen.
Tallaw sonı kórsetedi, xalıq arasında shama menen 1,9 mln. úy xojalıqlarında quyash panellerin ornatıwǵa talap bar, bul bolsa bahası 2,3 mlrd. dollardan artıq ishki bazardı qáliplestiriw perspektivaların ashadı.
Sonıń menen birge, xojalıqlarda nátiyjeliligi tómen bolǵan gaz qazanları hám qoldan islengen pechlerden paydalanıw nátiyjesinde joqarı energiya jumsalıwı saqlanıp qalmaqta.
Imaratlardıń energiya nátiyjeliligin arttırıwdaǵı potencialı
Esap-sanaqlarǵa bola, bul ilajlar, sonıń ishinde, sırtqı diywallardı izolyaciyalaw, ısıtıw sistemaların jańalaw, gónergen esik hám aynalardı almastırıw nátiyjesinde mámlekettiń kóp kvartiralı turaq jaylarında jılına 60 million dollardan aslam elektr energiyası, tábiyǵıy gaz hám ıssılıq energiyasın únemlew imkaniyatın beredi.
Jáhán bankiniń esap-sanaqlarına bola, sociallıq taraw obektleri, sonıń ishinde, densawlıqtı saqlaw mákemeleri, mektepke shekemgi bilimlendiriw mákemeleri hám mámleketlik mekteplerde de sonday potencial bar. Bul obektlerge energiya nátiyjeliligin arttırıwǵa qaratılǵan maqsetli investiciyalar kirgiziw arqalı energiya tutınıwın 20-50 procentke únemlew hám tutınıwdı jılına 7,1 mlrd kVt/saatqa shekem qısqartıw múmkin.
Solay etip, mámleketimizde energiya nátiyjeliligin arttırıw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan ilajlar ekonomikalıq ósimdi támiyinlewde áhmiyetli faktor bolıp xızmet etpekte.

Mohigul QOSIMOVA,
ÓzAnıń xabarshısı