Ekonomikalıq izertlewler hám reformalar orayı keyingi 8 jıl dawamında Ózbekstan hám Yaponiya arasındaǵı sawda-ekonomikalıq hám investiciyalıq birge islesiwdi talladı.

2017-2024-jıllar dawamında Ózbekstan hám Yaponiya arasındaǵı tovar aylanısı 2,3 esege artıp, 166,2 mln. dollardan 388,6 mln. dollarǵa jetti. Usı dáwirde eksport kólemi 15,1 procentke ósip, 14,5 mln. dollardan 16,7 mln. dollarǵa, import bolsa 2,5 esege artıp, 151,7 mln. dollardan 371,9 mln. dollarǵa jetti.
Sońǵı 8 jılda Ózbekstannıń Yaponiyaǵa jıllıq eksport kólemi ortasha shama menen 17 mln. dollardı quraǵan.
2024-jılı Ózbekstan hám Yaponiya arasındaǵı tovar aylanısı 2023-jılǵa salıstırǵanda 64,1 procentke ósip, 236,8 million dollardan 388,6 million dollarǵa jetti.
2024-jılı eki mámleket arasındaǵı sawda tómendegi tovar túrleri menen kórsetildi: eksport, jámi – 16,7 mln. dollar, sonıń ishinde: ximiyalıq ónimler – 5,7 mln. dollar (34,1 procent), sanaat tovarları – 2,0 mln. dollar (11,8 procent), azıq-awqat ónimleri – 0,5 mln. dollar (3,0 procent), sonday-aq, xızmetler – 8,4 mln. dollar (50,4 procent).
Import, jámi – 371,9 mln. dollar, sonıń ishinde: mashinalar hám transport úskeneleri – 337,1 mln. dollar (90,7 procent), sanaat tovarları – 17,4 mln. dollar (4,7 procent), hár qıylı tayar ónimler – 7,2 mln. dollar (1,9 procent), sonday-aq, xızmetler – 4,4 mln. dollar (1,2 procent) hám basqalar.
2025-jıldıń 10 ayınıń juwmaqlarına bola, Ózbekstan hám Yaponiya arasındaǵı tovar aylanısı 2024-jıldıń usı dáwirine salıstırǵanda 326,8 mln. dollardı quradı.
Yaponiya Ózbekstanda energetika, ximiya sanaatı hám suw támiynatı sistemaların modernizaciyalawǵa qaratılǵan investiciyalıq joybarlarda belsene qatnaspaqta. Ózbekstan aymaǵında «Mitsubishi», «Marubeni», «Itochu», «Sumitomo» hám basqa da jetekshi yapon kompaniyalarınıń qatnasıwında bir qatar joybarlar ámelge asırılǵan.
2017-2024-jıllar dawamında Yaponiyadan Ózbekstanǵa kirgizilgen tikkeley sırt el investiciyaları hám kreditleriniń kólemi, sonıń ishinde JICA liniyası arqalı, 184 mln. AQSh dolların quraǵan (2024-jılı – 19,6 mln. AQSh dollari).
Búgingi kúnde Ózbekstanda Yaponiya kapitalınıń qatnasıwındaǵı 121 kompaniya tabıslı jumıs alıp barmaqta. Olardıń 29 ı qospa kárxanalar, 92 si bolsa 100 procent yapon kapitalına iye kárxana bolıp, ekonomikanıń túrli tarawlarında joybarlardı ámelge asırmaqta.
Yaponiya menen investiciyalıq birge islesiwdi rawajlandırıwdıń perspektivalı baǵdarlarına dekarbonizaciya, sanlastırıw hám kadrlar tayarlawdı qamtıp alǵan “jasıl” transformaciya tarawındaǵı birgeliktegi joybarlar kiredi. Bul baǵdarlar Ózbekstannıń turaqlı rawajlanıwın támiyinleytuǵın tarmaqlar menen tıǵız baylanıslı.
Sonday-aq, Yaponiya Ózbekstanda insan kapitalın rawajlandırıwdı qollap-quwatlaw boyınsha úlken imkaniyatlarǵa iye bolıp, bul yapon kompaniyalarınıń tiykarǵı baǵdarları hám kompetenciyalarına sáykes keledi jáne eki tárepleme birge islesiwdi keńeytiwdiń tiykarǵı baǵdarlarınan birine aylanıwı múmkin.

Mohigul QOSIMOVA,
ÓzAnıń xabarshısı