Ózbekstan Respublikası Prezidenti janındaǵı Sociallıq qorǵaw milliy agentligi, BMShtıń Xalıqtanıw qorı (UNFPA) hám Oliy Majlis Senatı menen birgelikte Ullı Britaniya járdeminde hayal-qızlarǵa bolǵan zorlıq jaǵdaylarına milliy juwap beriw sistemasın kúsheytiwge qaratılǵan dógerek sáwbeti ótkerildi.

Ilajda ásirese, sanlı ortalıqta baqlanıp atırǵan zorlıq túrlerine baylanıslı mashqalalarǵa ayrıqsha itibar qaratıldı.
Bul dógerek sáwbeti usı jılı mámleket boylap ótkerilgen “Zorlıqqa qarsı 16 kúnlik jedel háreket” xalıqaralıq kampaniyasınıń juwmaqlawshı ilajı sıpatında 10-dekabr – Insan huqıqları kúni múnásibeti menen shólkemlestirildi. Ilaj siyasatshılar, mámleketlik shólkemler hám xızmet kórsetiwshiler, puqaralıq jámiyeti wákilleri, ǴXQ xızmetkerleri, xalıqaralıq birge islesiwshiler hám belsendilerdi hayal-qızlardı qorǵaw baǵdarındaǵı ulıwma háreketlerdi bekkemlewge shaqırdı.
Ilajda Oliy Majlis Senatı, Sociallıq qorǵaw milliy agentligi, UNFPA hám Ullı Britaniya elshixanasınıń wákilleri shıǵıp sóylep, zorlıqtan jábirlengenlerge kórsetilip atırǵan xızmetlerdi jetilistiriw, nızamshılıq bazasın kúsheytiw hám profilaktikalıq ilajlardı arttırıw baǵdarındaǵı háreketler dawam ettiriletuǵının atap ótti.
Dógerek sáwbetinde milliy baǵdarlaw hám uyımlararalıq muwapıqlastırıw mexanizmleri jolǵa qoyılıp atırǵanı, jábirleniwshiler ushın inklyuziv xızmetlerdiń keńeyip atırǵanı atap ótildi.
Senat hám UNFPA ekspertleri tárepinen tayarlanǵan sanlı zorlıq boyınsha huqıqıy tallaw nátiyjeleri dodalanıp, sanlı maydanda tártipke salıw hám esap beriwdi kúsheytiw boyınsha anıq usınıslar alǵa qoyıldı.
Ilajdıń áhmiyetli waqıyalarınan biri – UNFPAnıń globallıq “BodyRight” kampaniyasınıń Ózbekstanda rásmiy iske qosılıwı boldı. Joybar hár bir hayaldıń onlayn zorlıqtan qorǵanıw huqıqın úgit-násiyatlawǵa qaratılǵan.
– Sanlı texnologiyalar turmısımızǵa tereń kirip barǵan sayın zorlıqtıń jańa, kózge kórinbeytuǵın túrleri de kóbeyip barmaqta, – deydi UNFPA eksperti Nozima Malikova. – Onlayn-qıdırıw, jeke maǵlıwmatlardı tarqatıw, intim súwretlerden shantaj sıpatında paydalanıw sıyaqlı jaǵdaylar jámiyette awır aqıbetlerge alıp kelmekte. Ásirese, jaslar, belsendiler hám jurnalistler kóbirek qáwip-qáterge ushıramaqta. Sonlıqtan, Ózbekstanda sanlı zorlıqqa qarsı milliy juwap mexanizmin kúsheytiw áhmiyetli wazıypaǵa aylandı.
“BodyRight” – UNFPAnıń globallıq baslaması bolıp, insan denesine baylanıslı maǵlıwmatlar hám súwretler puqaranıń óz razılıǵısız tarqatılıwına qarsı gúresiwdi úgit-násiyatlaydı. Kampaniya sanlı kelisim mádeniyatın qáliplestiriw, jaslar hám jámiyetshilikte onlayn qáwipsizlik boyınsha xabardarlıqtı arttırıwǵa qaratılǵan.
Haqıyqatında da, sanlı zorlıq pútkil jámiyettiń mashqalası bolıp tabıladı. Eger kimdur onlayn zorlıqqa dus kelse, ózi jalǵız emesligin biliwi kerek. Xızmetler bar, nızamshılıq tiykarında qorǵaw ilajları kóriledi. Eń áhmiyetlisi – úndemew hám járdem sorawdan qorıqpaw kerek.

Shahnoza Mamaturopova, Asliddin Alijonov (súwret), ÓzA