Shama menen 2027-jıllarǵa shekem Ózbekstanda xalıqtı AIVke tekseriw menen qamtıp alıw kólemi jáne de arttırılıp, AIVke ekspress test hám ózin-ózi tekseriw usılı ámeliyatqa keńnen engiziledi.

Sonıń menen birge, AIVtiń anadan balaǵa juǵıwın saplastırıw, AIJSke qarsı gúresiw xızmetin 2026-jıldıń aqırına shekem tolıq sanlastırıw názerde tutılǵan.
Bul haqqında 1-dekabr – Pútkil jer júzilik AIJSke qarsı gúresiw kúni múnásibeti menen shólkemlestirilgen baspasóz ánjumanında maǵlıwmat berildi.
Atap ótiliwinshe, usı jıldıń 1-dekabr jaǵdayına bola jámi 52 mıńnan aslam adam AIV infekciyası menen jasamaqta. Ózbekstan Prezidentiniń, Húkimettiń tiyisli qararları menen, BMShtıń “95-95-95” strategiyasına muwapıq belgilengen tapsırmalar tiykarında bolsa, 2030-jılǵa barıp, AIV epidemiyasına shek qoyıw boyınsha bir qatar nátiyjelerge erisilgen. Atap aytqanda, búgin óz statusınan xabardar bolǵan AIV benen jasaytuǵınlar 89%, retrovirusqa qarsı terapiya menen qamtıp alıw 89%, qanındaǵı virus júklemesi anıqlanbaytuǵın dárejege túsken nawqaslar 88% ti quramaqta.
Ánjumanda BMSh hám JDSShnıń Ózbekstandaǵı wákilxanaları, BMShtıń AIV/AIJS boyınsha baǵdarlaması – UNAIDStıń Ózbekstandaǵı uyımı, Sanepid komiteti, Respublikalıq AIJSke qarsı gúresiw orayınıń juwapker wákilleri hám ǵalaba xabar qurallarınıń xızmetkerleri qatnastı.
Atap ótiliwinshe, búgingi kúnde AIJSke qarsı gúresiw orayları elektron málimleme sisteması menen elektron húkimet uyımlararalıq platforması arqalı tiyisli ministrlikler hám uyımlardıń elektron bazaları, sonıń ishinde, tiyisli mámleketlik xızmetlerdiń óz-ara málimleme almasıwı jolǵa qoyılǵan. Nátiyjede 18 jasqa shekemgi AIV infekciyalı balalarǵa napaqa tayınlaw, hámiledarlar, nekeleniwshiler hám xalıqtıń hár qıylı wákillerin AIVke tekseriw, nawqaslardı medicinalıq baqlaw, sırt elge shıǵıw, donorlıq, tuwılıw hám ólim maǵlıwmatlarında anıqlıqqa erisilip, hújjetler menen baylanıslı áweregershiliklerge shek qoyılǵan. Házirgi waqıtta tarawdı sanlastırıw jedel alıp barılmaqta.
Usı jılı AIV infekciyasın juqtırıp alǵan shaxslardıń 95 procenti óz statusın biliwi ushın 5 millionnan aslam xalıq arasında AIV infekciyasına skrining tekseriwleri ótkerilip, mobil medicinalıq brigadalar arqalı alıs hám shetki aymaqtaǵı xalıqqa taraw boyınsha medicinalıq xızmet kórsetiw jolǵa qoyılǵan.
Qalaberdi, xalıqtıń xabardarlıǵın arttırıw hám profilaktikalıq ilajlar da kútilgen nátiyjeni bermekte: úgit-násiyat jumısları arqalı, házirgi kúnde AIVke tekseriwler sanınıń artıp barıwı menen bir qatarda keselliktiń anıqlanıw procenti de (2023-j. 0,08, 2024-j. 0,07, 2025-j. – 0,06) kemeyip barmaqta.
Qánigelerdiń pikirinshe, AIV infekciyası menen kesellengen nawqastıń qanında virus júgin anıqlanbaytuǵın dárejege túsiriw arqalı onıń kesellikti juqtırıwın sheklewge, yaǵnıy bul kesellikti basqalarǵa juqtırıw qáwpin keskin azaytıwǵa erisiw múmkin.
Jáne atap ótiliwinshe, Mámleketlik byudjet hám AIJS, bezgek hám tuberkulyozge qarsı gúresiw boyınsha Globallıq qor qarjıları esabınan derlik 7 million AQSh dolları muǵdarında retrovirusqa qarsı dári-dármaqlar satıp alınǵan, 46 mıńnan aslam nawqas virusqa qarsı terapiya menen qamtıp alınǵan.
Sonday-aq, usı infekciya menen jasaytuǵın analardan tuwılǵan balalarǵa AIVtiń vertikal jol menen juǵıwınıń aldın alıw maqsetinde, hámiledar hayallardı infekciyaǵa tekseriwler 100 procent qamtıp alınbaqta.
AIV infekciyalı analardan tuwılǵan 700 den aslam bala bolsa altı aylıǵına shekem qurǵaq sút aralaspaları menen támiyinlenbekte.

ÓzA