Samarqandtaǵı kongress orayında BMShtıń Bilimlendiriw, ilim hám mádeniyat máseleleri boyınsha shólkemi (YuNESKO) Bas konferenciyası 43-sessiyasınıń juwmaqlawshı májilisi bolıp ótti.

Májiliste shıǵıp sóylegenler 30-oktyabrde baslanǵan bul xalıqaralıq forum sońǵı 40 jılda birinshi márte YuNESKOnıń Parij qalasındaǵı bas rezidenciyasınan tısqarıda, tariyxıy Samarqandta ótkerilgeni menen úlken áhmiyetke iye bolǵanın atap ótti. Onda shólkemge aǵza 180 nen aslam mámleketten 4,6 mıń wákil qatnastı hám YuNESKO tariyxında Bas konferenciya sessiyalarında usı waqıtqa shekem bunday kóp qatnasıwshı bolmaǵan ilaj sıpatında bahalandı.
Bas konferenciya 43-sessiyasınıń ashılıw máresiminde qabıllawshı mámleket – Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziyoev penen birge miyman sıpatında Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuchich, Slovakiya Prezidenti Peter Pellegrini qatnastı.
Eki hápte dawamında Bas konferenciya sessiya májilisleri menen birge 150 den aslam ilaj, seminar hám konferenciyalar, xalıqaralıq kórgizbeler hám koncert baǵdarlamaları kórsetildi. Shólkemge aǵza mámleketler tárepinen prezentaciyalar ótkerildi.
Ánjuman kúnlerinde Samarqand YuNESKOnıń XIV Jaslar forumına basshılıq etti hám onda jaslar dúnyadaǵı globallıq klimat ózgerislerin dodalap, óz ideyaları menen baslamaların bildirdi. Bul baslamalar Bas konferenciya 43-sessiyası májilislerinde, milliy komissiyalar májilislerinde kórip shıǵıldı.
Samarqand forumı ilajları sheńberinde birinshi márte Ábiw Rayxan Beruniy atındaǵı YuNESKO – Ózbekstan xalıqaralıq sıylıǵı óz iyelerine tapsırıldı. Braziliyanıń Minas-Jerais federal universiteti (UFMG) kompyuter texnologiyaları boyınsha húrmetli professorı Virgilio Augusto Fernandes de Almeida, Parijdegi Amerika universitetiniń professorları Syuzan Perri hám Klaudiya Roda jáne Qıtaydıń Sinxua universiteti janındaǵı xalıqaralıq jasalma intellektti basqarıw institutınıń ilimpazları usı sıylıq penen sıylıqlandı.
Bas konferenciyanıń 43-sessiyasında 2017-jıldan berli YuNESKOǵa basshılıq etken Odri Azule xanımnıń wákillik múddeti juwmaqlanıp, ol saltanatlı túrde shıǵarıp salındı. Ózbekstan hám YuNESKO arasında ilim, bilimlendiriw hám mádeniyat tarawlarındaǵı baylanıslardı rawajlandırıwdaǵı úlken xızmetleri jáne xalqımızdıń bay mádeniy miyrasın keńnen en jaydırıwǵa qosqan jeke úlesi ushın Odri Azule xanım mámleketimizdiń joqarı sıylıǵı – “Dwstlik” ordeni menen sıylıqlandı.
Egipetlik ilimpaz hám siyasiy ǵayratker Holid al-Ananiy YuNESKOnıń jańa Bas direktorı etip saylandı hám shólkemniń 12-basshısı sıpatında Samarqandta inauguraciya máresimin ótkerdi.
Bas konferenciya sessiyası sheńberinde Samarqandta jáhán kórkem óner juldızları – maestro Vladimir Spivakov hám belgili pianinoshı Elen Merse, belgili francuz kompozitori hám YuNESKOnıń jaqsı niyet elshisi Jan-Mishel Jarrdıń koncert baǵdarlamaları qoyıp berildi.
– Biz shólkemimizdiń sońǵı qırq jıldaǵı tariyxında birinshi márte Parijdegi bas rezidenciyamızdan tısqarıda, dúnyaǵa belgili Samarqand qalasında Bas konferenciyanıń 43-sessiyasın tabıslı ótkerdik, – dedi YuNESKO Bas konferenciyası 43-sessiyasınıń baslıǵı Xondker Muhammad Talxa. – Bul Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń tariyxıy baslaması tiykarında ámelge asırılǵanı hám barlıq aǵza mámleketlerdiń wákilleri tárepinen qollap-quwatlanǵanın ayrıqsha atap ótpekshimen. Bul arqalı Ózbekstan YuNESKO missiyasın qollap-quwatlaytuǵının, xalıqaralıq diplomatiya hám sóylesiwge ashıq ekenligin jáne bir márte kórsetti. Eki hápte dawamında Samarqand YuNESKOǵa aǵza 180 nen aslam mámleket wákilleri, 4600 den aslam qatnasıwshı, 20 ǵa shamalas mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkem, 3 xalıqaralıq shólkem, 240 delegattı bir dógerekke birlestirdi, olardıń hawazın tıńlaw imkaniyatın jarattı. Bul hawazlarda biz búgin dúnya xalıqları ushırasıp atırǵan globallıq mashqalalar boyınsha jedel ilajlar qabıl etiwge shaqırıwdı, túrli regionlarda júz berip atırǵan kelispewshiliklerdi diplomatiyalıq sóylesiw jolı menen sheshiwge shaqırıwlardı, klimat ózgeriwi mashqalalarına birgelikte sheshim tabıwǵa umtılıw, hayal-qızlardıń máplerin qorǵaw, balalardıń sapalı bilim alıwın támiyinlew kepilligin jaratıw hám basqa da áhmiyetli máselelerdi tıńladıq, óz kózqarasımızdı bildirdik. Bul jerdegi dodalawlar hám qabıl etilgen qararlar álbette, YuNESKO maqsetlerin júzege shıǵarıw, dúnya xalıqlarınıń máplerin isenimli qorǵawǵa xızmet etedi.
Juwmaqlawshı májiliste Ózbekstannıń YuNESKOdaǵı turaqlı wákili Kamol Muxtorov 43-sessiyanıń tabıslı ótkeriliwinde shólkemniń shtab-kvartirası menen nátiyjeli birge islesiw áhmiyetli faktor bolǵanın atap ótti hám mámleketimiz usı abıraylı struktura menen baylanıslardı bunnan bılay da keńeytiwge tayar ekenin bildirdi.

Ǵolib HASANOV,
ÓzAnıń xabarshısı