Búgingi kúnde ekologiyalıq mashqalalardıń aqıbetlerin jumsartıw hám aldın alıw maqsetinde qayta tikleniwshi energiya dereklerin keńeytiw, shıǵındılardı azaytıw, suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw hám ekologiyalıq jaqtan taza texnologiyalardı engiziwge ayrıqsha itibar qaratılmaqta.

Ótken dáwirde “2019-2030-jıllar dáwirinde Ózbekstan Respublikasınıń “jasıl” ekonomikaǵa ótiw strategiyası”nda belgilengen wazıypalardıń orınlanıwı sheńberinde “Energetika reformaları ushın innovaciyalıq uglerod resursların qollanıw” joybarı tiykarında 2023-jılı energetika tarif reforması ótkerildi. Nátiyjede respublikada jámi 6,3 million tonna karbonat angidrid ekvivalentindegi ıssıxana gazleriniń shıǵındıları qısqartıldı.
Bul qısqartılǵan ıssıxana gaziniń belgili bir bólegin (500 mıń tonna karbonat angidrid ekvivalentinde) xalıqaralıq uglerod birlikleriniń sawdasına qaratıw arqalı 7,5 million AQSh dolları muǵdarındaǵı grant qarjıları tartıldı. Resurslardı únemlew kórsetkishleri boyınsha ámelge asırılǵan ilajlar nátiyjesinde 6,3 million kVt/saat energiya, 82 mıń m3 den aslam suw, 1 050 tonnadan zıyat shiyki zat únemleniwine erisilgen.
Usı jıl dawamında iri sanaat hám 140 cement islep shıǵarıwshı kárxanaǵa zamanagóy shań-gaz tazalaw úskeneleri ornatılǵan. Bunnan tısqarı, sanaat kárxanaları tárepinen ózine tiyisli bolǵan hám tutas aymaqlarda “jasıl koridor”lar jaratıw boyınsha 2024-jıldıń báhár hám gúz máwsimlerinde 11,8 million dana terek hám puta nállerin egiw jumısları ámelge asırılǵan. Toǵay menen qaplanǵanlıq dárejesin arttırıw maqsetinde 2024-jılı mámleketlik toǵay fondınıń paydalanılmay atırǵan 7 mıń gektar jerleri ózlestirilgen.
Sonıń menen birge, búgingi kúnde qorshaǵan ortalıqtı saqlaw, atmosfera hawasın qorǵawda óz sheshimin kútip turǵan ayırım máseleler bar. Olar sistemalı qatnastı, barlıq resurslardı tartqan halda sheshimlerdi talap etpekte.
Atap aytqanda, deputatlardıń saylawshılar menen ushırasıwlarında, saylaw okruglerindegi úyreniwlerinde xalıq tárepinen atmosfera hawasın qorǵaw, shıǵındılardı qayta islew, ekologiyalıq monitoring sistemasın bunnan bılay da kúsheytiw, energiyanı únemleytuǵın texnologiyalardı engiziw boyınsha bir qatar máseleler kóterilmekte.
Tómengi palatanıń májilisinde usılardan kelip shıǵıp, atmosfera hawasına zıyanlı shıǵındılar shıǵaratuǵın hám normadan artıq pataslanǵan óndirislik aqaba suwların payda etetuǵın kárxanalardıń jaǵdayın bahalaw hám zıyanlı shıǵındılardı azaytıw, ónimlerdi óndiriste hám xızmetler kórsetiwde texnologiyalıq processlerdi “Jasıl sertifikat” ekologiyalıq sertifikatlastırıw hám ekologiyalıq markirovkalaw, kishi biznes hám jeke isbilermenlik wákilleriniń “jasıl ekonomika”ǵa ótiwin qollap-quwatlaw boyınsha ámelge ámelge asırılıp atırǵan jumıslar boyınsha tiykarlanǵan túsinikler beriw haqqında Ekologiya, qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw hám klimat ózgeriwi jáne Ekonomika hám qarjı ministrlerine parlamentlik soraw jiberildi.

Muhtarama Komilova, Asliddin Alijonov (súwret), ÓzA