Senator sorawı: Dárixanalar sertifikat alıw ushın nege 8,5 million sumǵa shekem tólem tólewge májbúr bolmaqta?

Mámleketimizde xalıqtı sapası, qáwipsizligi hám nátiyjeliligi kepillengen dári quralları, medicinalıq buyımlar hám medicinalıq texnika menen támiyinlew maqsetinde “Zárúr dárixana ámeliyatı” (GPP – good pharmacy practice) standartı islep shıǵılǵan.
Oǵan bola, 2025-jıl 1-yanvarǵa shekem farmacevtika ónimlerin usaqlap satıw menen shuǵıllanıwshı tarmaqlıq dárixanalar, 2026-jıl 1-yanvarǵa shekem bolsa basqa da dárixanalar sertifikat alıwı zárúr.
Sertifikat Farmacevtika tarmaǵın rawajlandırıw agentligi janındaǵı “Zárúr ámeliyatlar orayı” mámleketlik unitar kárxanası tárepinen beriledi. Oray xızmetkerleri dárixanalardıń jumısın ornına shıǵıp tekserip, belgilengen talaplarǵa juwap bergen dárixanalarǵa 3 jıl múddetke sertifikat beriwi kerek.
Ámeliyatta bolsa dárixanalar bul sertifikattı alıw ushın 8,5 million sumǵa shekem májbúriy pul tólewi zárúr bolmaqta. Hár 9 ayda ótkeriletuǵın gezektegi inspekciyalıq tekseriw ushın bolsa qosımsha 3,2 million sum tólem óndirilmekte.
Bul bolsa, jámiyetshilik hám isbilermenler arasında úlken narazılıqqa sebep bolmaqta. Sonıń ishinde, kóplegen dárixana iyeleri bunı nızam menen belgilenbegen májbúriy jıyım sıpatında bahalamaqta.
Bunnan tısqarı, ótkerilip atırǵan tekseriwlerde qoyılıp atırǵan talaplar licenziya talapları menen derlik birdey bolıp, artıqsha byurokratiyalıq júkleme hám tákirarlanatuǵın qadaǵalaw ilajların keltirip shıǵarmaqta.
Isbilermenler dárixanalarda sanitariyalıq hám gigienalıq talaplardı támiyinlew boyınsha artıqsha qaǵazpazlıq kóbeygeninen, xana temperaturasın anıqlaytuǵın termometr úskenelerin hár jılı salıstırıwdan ótkeriw boyınsha da qosımsha tólemler talap etilip atırǵanınan óz narazılıǵın bildirmekte.
Artıqsha hákimshilik júk hám májbúriy jıyımlar menen baylanıslı bunday jaǵdaylarǵa óz waqtında itibar qaratılmasa, bul farmacevtika tarawında ámelge asırılıp atırǵan reformalardıń nátiyjeliligine hám mámleketlik uyımlarǵa bolǵan isenim dárejesine unamsız tásir kórsetiwi múmkin.
Sonıń ushın Senattıń Ilim, bilimlendiriw hám densawlıqtı saqlaw máseleleri komitetiniń baslıǵı Bahrom Abdullaev Farmacevtika tarmaǵın rawajlandırıw agentliginiń direktorı Abdulla Azizovqa senatorlıq soraw jiberdi.
Senator usı Agentlik direktorınan GPP sertifikatı ushın tólemler qanday esap-sanaqlarǵa bola qáliplestirilgeni, óndirilgen tólemler qay jerge jumsalıp atırǵanı boyınsha tiykarlanǵan túsinik beriwdi soraǵan.
Senator GPP sertifikatı ushın májbúriy tólem óndiriw buyrıǵı biykar etilse, GPP sertifikatın engiziw boyınsha keleshekte qanday ilajlar kóriledi hám GPP sertifikatın alǵan isbilermenlerden óndirilgen tólemlerdiń táǵdiri ne boladı, degen máselelerdi de ortaǵa taslaǵan.
N.Abduraimova, ÓzA