EQBShnıń “Turaqlı rawajlanıw tájiriybesi hám klimat ózgeriwine qarsı gúresiw boyınsha ilajlardı alǵa qoyıw arqalı ekologiyalıq qáwipsizlikti bekkemlewge járdemlesiw” joybarı sheńberinde Qaraqalpaqstan Respublikası Moynaq rayonında jaylasqan Sudoche kóline gúzgi ilimiy-ámeliy ekspediciya shólkemlestirildi.

Ekspediciya EQBShnıń Ózbekstandaǵı joybarları koordinatorınıń járdeminde Araldı qutqarıw xalıqaralıq qorı Aral teńizi basseyni joybarların ámelge asırıw agentligi menen birgelikte shólkemlestirildi.
Ilajda Ózbekstan Ilimler akademiyası, Qaraqalpaq mámleketlik universiteti, Ekologiya, qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw hám klimat ózgeriwi ministrligi hám basqa da juwapker shólkemlerdiń jetekshi ilimpaz hám ekspertleri qatnastı. Dala jumısları suw qáddi hám shorlanıw dárejesin baqlaw, ósimlikler jaǵdayın táriyiplew, GPS – kartogrammasın dúziw, biokóptúrlilik haqqında maǵlıwmat jıynaw hám dáslepki tallawdı óz ishine aldı. Qánigeler ámeliyat dawamında zamanagóy monitoring usılları, sonıń ishinde, bioindikaciya – tiri organizmlerdiń reakciyası tiykarında qorshaǵan ortalıq jaǵdayın bahalawdıń nátiyjeli quralınan da paydalandı.
– Sudoche suw-batpaq ekosistemasın monitoring etiw tek ǵana ilimiy emes, al strategiyalıq áhmiyetke iye. Ekspediciya nátiyjesi klimat ózgeriwi hám antropogen faktorlar tásirinde júzege kelgen ózgeristi bahalaw ushın tiykar bolıp xızmet etedi hám biokóptúrlilikti saqlaw jáne Aralboyındaǵı degradaciyaǵa ushıraǵan aymaqlardı tiklew boyınsha usınıslardı qáliplestiriw imkaniyatın beredi, – dep atap ótedi ekspediciyaǵa qosılǵan EQBShnıń Ózbekstandaǵı joybarlarınıń koordinatorı, elshi Antti Karttunen. Joybar menedjeri, Araldı qutqarıw xalıqaralıq qorı Aral teńizi basseyni joybarların ámelge asırıw agentliginiń xızmetkeri Abrorjon Karimovtıń sózlerine bola, Sudocheni monitoring etiw tek ǵana maǵlıwmat jıynaw emes, al aymaqtıń turaqlılıǵına úles qosıw bolıp tabıladı. Ápiwayı kóz benen kóriw múmkin bolmaǵan ózgerislerdi dizimge alıw juwmaqlardı anıq sheshimler ushın tiykarǵa aylandırıw imkaniyatın beredi. EQBSh járdemi sebepli ekspediciya joqarı dárejede shólkemlestirilip, barlıq qáwipsizlik normalarına tolıq ámel etildi.
EQBSh 2016-jıldan berli Aralboyı aymaǵınıń biokóptúrliligin monitoring etiwde xalıqaralıq fondqa járdem berip kelmekte. Bul ekspediciya Oraylıq Aziyada tábiyǵıy resurslardı turaqlı basqarıw hám ekologiyalıq turaqlılıqtı rawajlandırıw boyınsha iri baslamanıń bir bólegi bolıp esaplanadı. EQBSh Ózbekstanǵa tek ǵana Parij kelisimi hám Biologiyalıq hár túrlilik haqqındaǵı konvenciya sheńberindegi xalıqaralıq minnetlemeni orınlaw maqsetinde emes, al ekologiyalıq basqarıwǵa zamanagóy qatnaslardı engiziw ushın da járdem beredi.

ÓzA