Jasalma intellekt insaniyat ushın qáwipli me?

Kommerciyalıq emes Mashina razvedkası izertlew institutı – “Machine Intelligence Research Institute” basshısı, “Google” hám “Microsoft”tıń burınǵı injeneri Neyt Soarestiń pikirinshe, jasalma intellekt házirgi pátte rawajlansa, adamzattıń joq bolıp ketiw itimalı “keminde 95 procent” eken. Britaniyanıń “Times” gazetası usılay jazǵan.
Maqalada atap ótiliwinshe, qánige jaǵdaydı joqarı tezlikte jartasqa qaray háreketleniw menen salıstırǵan.
– Yaq, mashinanı toqtata almaymız dep atırǵanım joq, biraq biz bar tezlikte jartasqa qaray asıǵıp atırmız, – dep onıń sózlerin keltirgen basılım.
Beriliwi múmkin bolǵan bir scenariy boyınsha, jasalma intellekt “biologiyalıq qural jaratıp úlken qalalar boylap tarqatıwı múmkin. Bul bolsa hesh kimge sezdirmey derlik hámmeni záhárlew itimalın júzege keltiredi.
2024-jılı BMSh Bas xatkeri Antoniu Guterrish te jasalma intellekt insaniyat ushın ekzistencial qáwip tuwdıratuǵının, mámleketler kesh bolmastan jasalma sananı tártipke salıwı kerekligin aytqan edi.
Jasalma intellekttiń rawajlanıwı boyınsha jedel izertlew alıp barıp atırǵan amerikalı isbilermen Ilon Masktiń atap ótiwinshe, universal jasalma intellekt (JI) jaratılǵannan keyin dúnya simulyaciyaǵa aylanadı. Onıń pikirinshe, JI ózin-ózi ańlaw hám pikirlew qábiletine iye bolǵanda dúnya simulyaciyaǵa uqsap qaladı hám jer júzinde insan járdemshi belgi sıpatında isley baslaydı.
Sociallıq tarmaq paydalanıwshılarınan biri kúshli yamasa ulıwmalıq intellekt dep te atalatuǵın universal jasalma intellekt (AGI) jaratılsa, “biz tek ǵana simulyaciyada járdemshi qaharmanlarǵa aylanamız”, dep jazǵan edi.
Ulıwma jasalma intellekt bir waqıtları ózin-ózi ańlaw hám pikirlew qábiletine iye bolatuǵınına isenim bar – bul haqıyqat, – dep táshwishli túsinik qaldırǵan Mask.
Milliarder “Eger JI hár qanday wazıypanı insannan jaqsıraq orınlawdı úyrense ne boladı?” degen sorawdı ortaǵa taslaydı.
Robot biz ushın islese, adam waqtın nege sarplawı múmkin ekenligi haqqında soralǵanda, Ilon bul jaǵdaydı pensiyaǵa shıǵıw menen salıstırdı.
– Kompyuter hám robot barlıq isti bizden jaqsıraq islese, turmısımızda qanday da bir mánis qala ma? – deydi Mask sociallıq tarmaq arqalı efirge uzatılǵan “Stagwell” marketing kompaniyasınıń direktorı Mark Penn menen sáwbetinde. – Bul awır soraw hám men de usı haqqında oylap atırman.
Aldınıraq Mask 2025-jıldıń aqırına shekem jasalma intellekt hár qanday jumıstı isley alatuǵınına, 2030-jılǵa kelip bolsa barlıq insanlardıń aqıl-oyınan ozıp ketiwine isenim bildirgen edi.
Dúnyanı aqıllılar basqaradı – hár dayım sonday bolǵan. Pikir rawajlanıwdı támiyinleydi. Endi bolsa miyi qanday da bir jinishke talshıqlar, kishkene chipler menen toltırılǵan temir, Ilon Mask atap ótkenindey, adamlardı jalpı túrde “pensiyaǵa shıǵaraman” dep tursa… Bul oǵada qáweterge salatuǵın jaǵday, tiykarında.
Saidmurod Rahimov,
ÓzA sholıwshısı