AQSh Milliy aeronavtika hám kosmostı izertlew basqarması (NASA) 2030-jıllardıń basında Marsqa missiya jiberiw rejesin tastıyıqladı. Joybar Ayda kosmoslıq baza qurıwdı da óz ishine aladı.

NASA administraciyası basshısınıń wazıypasın atqarıwshı Shon Daffidiń málim etiwinshe, missiya “ekinshi kosmoslıq jarıs”tıń tiykarǵı basqıshı esaplanadı. Bul processte Qurama Shtatlar Marstı izertlew boyınsha basqa mámleketler, sonıń ishinde, Qıtaydı artta qaldırıwǵa umtıladı, dep jazǵan “News.am” basılımı.
Párwaz 2033 yaki 2035-jıl, hár 26 ayda bir baqlanatuǵın Jer hám Marstıń orbital traektoriyası eń qolaylı jaǵdayǵa iye bolatuǵın waqıtqa rejelestirilgen. Qızıl planetaǵa sayaxat shama menen 6-8 ay dawam etiwi, missiyanıń ulıwma dawamlılıǵı shama menen 2 jıldı quraytuǵını, astronavtlar Mars betinde 500 kúnge shekem bolıwı kútilmekte.
NASA komandası ilimiy izleniw arqalı Mars geologiyasın úyreniw, usı planetadaǵı tirishilik belgilerin izlew hám keleshektegi uzaq múddetli missiyalarǵa tayarlıq kóriw maqsetin gózlegen.
Ekipajdı mánzilge jetkeriw ushın eń kúshli “Space Launch System” (SLS) raketası hám Orion kosmos kemesi tańlandı. Kosmosta uzaq waqıt qalıw ushın “Deep Space Habitat” modulinen paydalanıw imkaniyatı da kórip shıǵılmaqta. Robotlastırılǵan missiya járdeminde aldınnan astronavtlardı janılǵı, azıq-awqat hám úskeneler menen támiyinleytuǵın qurallar – 25 tonnaǵa shamalas úskene, sonıń ishinde, rover hám qonıw qurılması jiberiledi. Kosmoslıq nurlanıwdan qorǵaw da tiykarǵı wazıypalardan biri sıpatında belgilengen.
NASA házirgi waqıtta Xalıqaralıq kosmos stanciyasında jańa ekranlaw texnologiyasın sınaqtan ótkermekte. 2026-jıl Aydı izertlew baǵdarlaması – “Artemida” iske túsiriledi.
Qızıl planetaǵa missiya – orbital ushıw hám qonıw shama menen 17 milliard dollarǵa túsiwi boljanbaqta. AQShtıń tiykarǵı básekilesi – Qıtay da 2030-jıllarda Marsqa basqarılatuǵın missiya jiberiwdi rejelestirgen.
Ilon Masktıń “SpaceX” kompaniyası, sonday-aq, “Starship” raketası járdeminde adamlardı erterek, yaǵnıy 2020-jıllardıń aqırında Marsqa ushırıwdı mólsherlemekte. Aldınraq “SpaceX” NASA menen birge islesip atırǵanı haqqında xabar berilgen edi.

G.Sattorova, ÓzA