Samarqand Xalıqaralıq shaxmat federaciyası (FIDE)niń abıraylı ilajların ótkermekte. 3-16 sentyabr kúnleri bul jerde “Grand Swiss 2025” xalıqaralıq jarısı ótkeriledi.

“Grand Swiss” FIDE tárepinen shólkemlestirilgen eń abıraylı jarıslardan biri bolıp, 2019-jıldan berli hár eki jılda ótkerip kelinbekte. Dáslepki jarıs 2019-jılı Ullı Britaniyanıń Men atawı Santon qalasında, 2021-jılı Latviya paytaxtı Riga qalasında hám 2023-jılı jáne Ullı Britaniyanıń Men atawı Duglas qalasında ótkerilgen.
Jarıs shveycarlıq sistema boyınsha 11 turdan ibarat boladı. Onda dúnya shaxmat reytinginde joqarı orınlardı iyelegen kúshli shaxmatshılar qatnasadı. Atap aytqanda, Duglastaǵı turnirde 37 mámleketten 114 er adam, 50 hayal shaxmatshı qatnastı.
Tórtinshi turnirge Ózbekstannıń Samarqand qalası tańlanǵan bolıp, onda 39 mámleketten 172 dúnyanıń eń kúshli hám belgili shaxmatshıları qatnasadı. Jarıstıń ulıwma sıylıq qorı 855 mıń AQSh dolların quraydı.
Xalıqaralıq shaxmat federaciyası (FIDE), Ózbekstan Respublikası Sport ministrligi, Jaslar isleri agentligi hám Ózbekstan shaxmat federaciyası menen birgelikte shólkemlestirilgen jarıs aldınan shólkemlestiriwshiler hám belgili shaxmatshılardıń qatnasıwında baspasóz ánjumanı ótkerildi.
Ánjumanǵa Xalıqaralıq shaxmat federaciyası (FIDE) prezidenti Arkadiy Dvorkovich, Ózbekstan Respublikası sport ministri A.Ikromov, Ózbekstan shaxmat federaciyası baslıǵınıń birinshi orınbasarı, Ózbekstan Respublikası Jaslar isleri agentligi direktorı A.Sadullaev, klassikalıq shaxmat boyınsha ámeldegi jáhán chempionı, grossmeyster Gukesh Domarajju hám jaslar arasında eki márte jáhán chempionı, xalıqaralıq sport ustası, watanlasımız Afruza Hamdamova qatnasıp, ǵalaba xabar quralları wákilleriniń sorawlarına juwap berdi.
– Bul jarıs ushın Samarqand qalasınıń tańlanǵanı biykarǵa emes, – dedi Xalıqaralıq shaxmat federaciyası (FIDE) prezidenti Arkadiy Dvorkovich bul retki turnirdiń basshılıǵı haqqındaǵı sorawǵa juwap berip. – Sebebi 46-Pútkil jerjúzilik shaxmat olimpiadası 2026-jılı sentyabr ayında áne, usı tariyxıy orın – Samarqandta ótkeriliwi rejelestirilgen.
«Grand Swiss 2025” bolsa olimpiadaǵa ózine tán tayarlıq wazıypasın da atqaradı. Processte biz kelesi jılı qaysı táreplerge itibar beriwimiz kerekligin belgilep alamız. Jarıstı joqarı dárejede ótkeriw ushın Samarqandta joqarı dárejede tayarlıq kórilgeniniń gúwası bolıp turmız. Bunıń ushın Ózbekstan Prezidenti hám húkimetine minnetdarshılıq bildiremiz. Áyne Ózbekstan tárepi hayal-qızlar bellesiwleri ushın turnir sıylıq qorın jáne de arttırıp bergeni ushın ayrıqsha raxmet aytamız. Bunıń nátiyjesinde biz jarısqa dúnya reytinginde joqarı orınlarda turǵan, kúshli shaxmatshılardı tartıwǵa eristik. Bul “Grand Swiss”tiń dárejesin jáne de arttıradı.
Ulıwma, bul turnir jáhán reytinginde joqarı orınlarǵa talaban shaxmatshılar ushın óz imkaniyatların kórsetiw hám orınların jaqsılap alıw ushın qolaylı pursat esaplanadı.
2026-jılǵı dúnya chempionatına talabanlardı saylap alıw wazıypasın atqaratuǵın, 11 turdan ibarat “Grand Swiss” Samarqand bellesiwlerinde FIDE reytinginde dizimge alınǵan 116 er adam hám 56 hayal shaxmatshı bellesedi. Jarıs rejesine bola, erler hám hayal-qızlar arasındaǵı turnirlerde eń jaqsı eki orındı iyelegenler jáhán chempionı ataǵı ushın talabanlardı anıqlaytuǵın 2026-jılǵı talabanlar turniri jollamasınıń iyesi boladı.
– Dúnya shaxmat juldızların tariyxıy hám bárqulla náwqıran Samarqand qalasında kórgenimnen quwanıshlıman, – dedi jaslar arasında eki márte jáhán chempionı Afruza Hamdamova. – Ádette men jaslar arasında ótkeriletuǵın jarıslarǵa qatnasaman. Bul ret bolsa úlkenler arasındaǵı usı turnirde qatnasıw imkaniyatı tuwılǵanınan quwanıshlıman. Ana jerimizde dúnya reytingindegi shaxmatshılar menen 11 raund múnásip gúres alıp barıp, jaqsı nátiyjeler kórsetiwge háreket etemen.

Ǵolib HASANOV,
ÓzAnıń xabarshısı