Sońǵı waqıtları sociallıq tarmaqlarda tez-tez ushırasıp atırǵan Labubu atlı personaj balalar, ásirese jaslar arasında ǵalaba en jaymaqta. Sırtqı kórinisinde “jaǵımlı” elementler aralasqan bolsa da, tereńirek tallaw bul obraz artında qáweterli táreplerdi ashıp beredi. Tiykarında Labubu tek ǵana trend emes, ol jaslar sanasına tásir etiwshi massalıq mádeniyattı sáwlelendiriwshi ónim esaplanadı.

Labubu oyınshıǵı birinshi márte 2015-jılı Qıtayda islep shıǵarılǵan. 2019-jılı Pop Mart penen birge islesiw nátiyjesinde keń jámiyetshilikke belgili boldı. Bul birge islesiw Labubudıń kollekcionerleri arasında ǵalaba en jayıwına sebep boldı.
2025-jılǵa kelip, Labubu brendi astında 300 den artıq túrdegi oyınshıqlar islep shıǵarıldı. Olar ólshemi hám bahaları boyınsha parıqlanıp, 3 dyuymlı figura 15 dollardan, 31 dyuymlı “mega” quwırshaq bolsa 960 dollarǵa shekem bahalanadı.
Labubu obrazınıń vizual analizine keletuǵın bolsaq, oyınshıq bir qaraǵanda jaǵımlı, biraq biraz qorqınıshlı kórinisti sáwlelendirgen. Onıń shoshayǵan kózleri, kishkene denesi, ashıq tisli kúlkisi hám úrpeygen júnleri onı dástúriy emes obrazǵa aylandırǵan. Bul bolsa ǵalabalıq mádeniyatta “antiqaharmanlar” modasına sáykes keledi.
Sońǵı jılları sociallıq tarmaqlarda “beautiful darkness” yaǵnıy “sulıw jamanlıq” túsinigi kúsheyip barmaqta. Labubu mine, usınday trendlerdiń jemisi. Biraq bul estetika, ásirese jaslar hám balalardıń sanasında gózzallıq normalarınıń ózgeriwine sebep bolmaqta.
Labubu obrazınıń bunday dárejede ǵalaba en jayıwına sebep kúshli marketing strategiyası. TikTok hám instagramda # labubu menen baylanıslı millionlaǵan videolar, doslıq házilleri hám hátteki makiyaj trendleri arqalı bul obraz kópshilikke sińip barmaqta. Bul bolsa onı tek ǵana oyınshıq emes, al ádettegidey emes fenomenge aylandırmaqta. Bul fenomenniń artınan balalar psixologiyası hám ata-ana juwapkershiligine biypárwa qatnasta bolıp atırǵanın da kóriw múmkin.
Psixologlardıń atap ótiwinshe, 3-10 jas aralıǵındaǵı balalar kórgen hám oynaǵan obrazlarınan tásirlenedi. Olardı ideal sıpatında qabıl etedi. Labubu sıyaqlı ádetten tısqarı, biraz agressiv hám kórinisi qarańǵı personajlar balalarda qáweterleniw sezimin kúsheytiwi, passiv-agressiv is-háreketlerge beyimlik sezimin keltirip shıǵarıwı múmkin. Sonday-aq, Labubu arqalı jaslar sanasında “Qorqınıshlı, biraq belgili” obrazlarǵa beyimlilik kúsheyedi. Bul bolsa jámiyetlik sanada zorlıq, jawızlıq, agressiya sıyaqlı túsiniklerdi normal kóriniste qabıl etiwine sebep boladı.
Ózbek milliy qádiriyatlarında obrazlar, ertekler hám didaktikalıq oyınlar balalarda unamlı pazıyletlerdi qáliplestiriwge xızmet etken. Alpamıs, Barshınay, Zumrad sıyaqlı obrazlar arqalı balalar mártlik, iyman, miynet hám jaqsı minez-qulıq sıyaqlı túsiniklerdi úyrengen. Labubu obrazınıń ǵalaba en jayıwı bolsa bul qádiriyatlar menen qarama-qarsılıqqa kirisedi. Onda ruwxıy kúsh, jaqsılıq yamasa órnek bolatuǵın minez-qulıq joq. Kerisinshe, onıń belgililigi arqalı balalardıń sanasında “Ersi bolıw – bul belgili bolıwdıń gilti” degen nadurıs juwmaq bolıwı múmkin.
Labubu sıyaqlı obrazlar zamanagóy mádeniyatta óz ornın tapqan bolıwı múmkin. Biraq olardı hár bir kontekstte, ásirese, balalar hám jas óspirimler dúnyasında sın kózqarastan talqılaw zárúr. Bul obrazdıń olardıń dúnya qarası hám jámiyet kózqaraslarına unamsız tásirin esapqa alǵan halda, oǵan sanalı qatnas jasaw zárúr. Trendler keledi hám ketedi, biraq ruwxıylıqta qaldırǵan iz máńgi bolıwı múmkin.

Dildora DWSMATOVA ÓzA