Sońǵı waqıtlarda sociallıq tarmaqlar, atap aytqanda, instagram insanlardıń kúndelikli turmısınıń ajıralmas bólegine aylanǵan. Bul platforma tek ǵana doslar menen baylanısıw yamasa waqıt ótkeriw quralı emes, al insan sanasın qáliplestiriwshi, jámiyetti sociallıq, mádeniy hám siyasiy jaqtan ózgertiwshi quralǵa aylanıwı menen ajıralıp turadı.

Instagramda hár kúni milliardlaǵan postlar hám qısqa videolar almasıladı. Bul bolsa mıńlaǵan, millionlaǵan pikirler kórinisinde sáwlelenedi. Adamlar súwret hám videolar ushın óziniń subektiv pikirlerin bildiriwi múmkin. Biraq hár bir iste norma bolǵanınday, pikir jazıwdıń da ózine jarasa mádeniyatı bolıwı kerek.

Instagram algoritmleri sonday qurılǵan, platformada belsendilik, yaǵnıy layklar, postlardı kóriw hám eń áhmiyetlisi, pikirler sanı joqarı bolsa, kontent jáne de keńirek auditoriyaǵa jetip baradı. Bul bolsa óz gezeginde kóbirek tásir kúshin arttıradı. Sol sebepli, kóplegen paydalanıwshılar, ásirese, blogerler hám vaynerler tek ǵana belsendilikti arttırıw ushın hár qanday temada hátteki sapasız hám biypárwa kontentti úgit-násiyatlaydı.
Ózbekstan sharayatında bul jaǵday jáne de ayqın kórinedi. Kópshilik jaǵdaylarda, ayırım blogerler hám kórkem óner sheberleri shańaraqlıq yamasa jeke kelispewshiliklerdi keń jámiyetshilikke alıp shıǵadı. Soń, bunday postlar mıńlaǵan dodalawlarǵa sebep boladı. Nátiyjede, kontenttiń mazmunı áhmiyetli bolmaydı. Aktivlik joqarı bolsa, algoritm onı jáne de kóbirek adamǵa kórsetedi. Bul bolsa jámiyettiń sanasına unamsız tásir kórsetiwi múmkin. Sebebi kóplegen jaslar hám paydalanıwshılar bunday tárbiyalıq áhmiyeti joq, hesh qanday bilim hám kónlikpeni qáliplestirmeytuǵın “aralas” kontentti qabıl etip, oǵan kóbirek itibar qaratadı.
Kerisinshe, tariyx, ádebiyat, siyasat, mádeniyat hám kórkem óner sıyaqlı tarawlarda jumıs alıp baratuǵın kontent dóretiwshiler kóbinese ǵalabalıq auditoriyaǵa jetip barıwda qıyınshılıqqa dus keledi. Olardıń postları kemirek pikir hám layk toplaydı. Bul bolsa instagram algoritmi tárepinen kemirek tarqatılıwına sebep boladı. Sol sebepli, sociallıq tarmaqta haqıyqattan da paydalı hám bilimlendiriwge baylanıslı kontenttiń ornı sheklenip qalmaqta.
Instagramdaǵı pikirler tek ǵana belsendilik kórsetkishi emes, al pikir jazıp atırǵan hár bir adamnıń kózqarasın hám pikirin kórsetiwshi qural. Biraq tilekke qarsı, kóp jaǵdaylarda túsinikler emocionallıq, shawqımlı hám jeńilmes temalarda bolıwı adamlardıń itibarın real mashqalalar hám úlken máselelerden uzaqlatadı. Sonıń ushın, túsinik jazıw mádeniyatı hám onıń mazmunın kóteriw júdá áhmiyetli.
Biz instagramdaǵı bul kúshti unamsız tárepke jumsaw ornına, úlken maqsetler ushın jumsawımız kerek. Máselen, bilimlendiriw, mádeniyat, tariyx, sociallıq mashqalalardı dodalawda belsendi bolıw, hár bir pikirimiz arqalı óz pikirimizdi tiykarlı hám mádeniyatlı túrde bildiriw, usı jol menen jámiyetimizdiń sanasın kóteriwimiz múmkin.
Joqarıda kelip shıǵıp atırǵan mashqalanı jaqsılaw ushın hár bir paydalanıwshı óz pikirin jazǵanda abaylı, húrmet penen hám eń áhmiyetlisi tiykarlanǵan túrde jazıwı kerek. Óz pikirimizdi bildirip atırǵanda faktlerge súyengen halda pikir-talaslar alıp barıw sociallıq tarmaq ortalıǵın jáne de sapalı etedi.
Paydalanıwshılar óz waqtı hám energiyasın tek ǵana jeńil-jelpi kontentlerge pikir jazıwǵa emes, al paydalı kontentlerdi qollap-quwatlawǵa jumsawı maqsetke muwapıq. Bul bolsa pútkil jámiyetimizdiń jámiyetlik sanası unamlı tárepke ózgeriwine sebep boladı.
Qalaberdi, sociallıq tarmaqlarda úlken auditoriyaǵa iye insanlar óz baqlawshılarına tásir etiwshi shaxslar sıpatında juwapkershilikti seziniwi, zıyanlı yamasa tiykarsız kontentti úgit-násiyatlawdan tıyılıwı kerek.
Sociallıq tarmaqlarda jazılatuǵın pikirler jámiyettiń birligi hám sociallıq belsendilik arqalı pikir alısıw quralı sıpatında keń kólemdegi mashqalalardı sheshiwi, pikirlerdi qáliplestiriw hám jaǵdaydı bárqulla jaqsı tárepke sheshiwge óz úlesin qosıwı múmkin.
Házirgi waqıtta sociallıq tarmaqlar tek ǵana texnologiyalıq rawajlanıw emes, al jámiyettiń sanası hám mádeniyatınıń ózgeriwinde áhmiyetli rol atqarmaqta. Ózbekstanda da bul platformalardan tek ǵana kewil ashar yamasa tómen dárejedegi kontentti úgit-násiyatlaw ushın emes, al bilimlendiriw, mádeniyat hám sociallıq jaqtan paydalı materiallar almasıw ushın paydalanıw zárúr.
Pikir jazıw mádeniyatın rawajlandırıw, óz pikirimizdi tiykarlı túrde bildiriw hám sociallıq tarmaqlardaǵı belsendilikti jámiyettiń keleshegin jaqsılaw ushın baǵdarlaw hár bir paydalanıwshınıń, ásirese, jámiyette bolıp atırǵan waqıyalarǵa biypárwa bolmaǵan insanlardıń áhmiyetli wazıypası bolıp esaplanadı. Tek ǵana usı jol menen biz sociallıq tarmaqlardıń unamsız tásirin azaytıp, olardı unamlı ózgerisler dáregine aylandıra alamız.

Dildora DWSMATOVA,
ÓzA