Moldova ǵárezsizlik kúni aldınan, Franciya prezidenti Emmanuel Makron, Germaniya kancleri Fridrix Merc hám Polsha bas ministri Donald Tusk mámleket paytaxtı Kishinyovke bardı. Oppoziciyalıq partiyalar bul sapar etiw 28-sentyabr kúni bolıp ótetuǵın parlament saylawları aldınan shólkemlestirilip atırǵanın aytpaqta.

Sebebi, Evropaǵa umtılıp atırǵan prezident Mayya Sandu ushın bul oǵada áhmiyetli bolıp esaplanadı. Moldova jetekshisiniń qáweteri bar, maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda Kreml tárepinen qollap-quwatlanıp atırǵan toparlar saylaw processlerine tásir etiwi múmkin dep boljanbaqta. Sonıń ushın da Sandu Evropa hám Ukraina menen tıǵız baylanıslar ornatıwǵa umtılmaqta.
Elisey sarayınıń maǵlıwmatına bola, Evropa jetekshileri Moldovanıń suvereniteti, qáwipsizligi hám Evropa jolınan barıw niyetin qollap-quwatlamaqta. Moldova prezidenti baspasóz xızmeti de Rossiyanıń saylawlarǵa aralasıwı kúsheyip atırǵan bir waqıtta, bul sapar etiw úlken áhmiyetke iye ekenin atap ótti.
Iyul ayında Mayya Sandu Rossiyanı saylawlarǵa aralasıw ushın tayarlap atırǵanında ayıpladı.
– Rossiya tárepinen dawıslardı satıp alıw hám qarjılay qollap-quwatlaw arqalı saylaw nátiyjelerin ózgertiwge urınıwlar baqlanbaqta, – dedi ol.
Evropa basshılarınıń saparı Moldovanıń rossiyashıl qarsı kúshleri tárepinen keskin sınǵa alınbaqta. Burınǵı prezident Igor Dodon evropalılardıń bul saparın saylaw procesine “tikkeley aralasıw” dep atadı. Eger Evropada usınday jaǵday júz berse, álbette, úlken jánjelge sebep bolatuǵın edi, degen.
Moldova Ukraina hám Rumıniya arasında jaylasqan kishi mámleket bolıp, óz aymaǵınıń bir bólegi bolǵan Pridnestroveni qadaǵalay almaydı. Pridnestrove Rossiya tárepinen qollap-quwatlanadı. Ǵárezsizlik járiyalaǵan bolsa da, xalıqaralıq jámiyetshilik tárepinen tán alınbaǵan.
Házir Mayya Sandu basshılıq etip atırǵan partiya parlamenttegi kópshilikti saqlap qalıwǵa háreket etpekte. Ótken jılǵı saylawlarda ol ekinshi prezidentlik múddetin qolǵa kirgizgen bolsa da, saylaw procesinde qálbekilestiriw hám dawıs satıp alıwǵa baylanıslı gúmanlar payda boldı. Qullası, Evropa jetekshileri Moldovanıń ǵárezsizligin hám Evropa jolındaǵı perspektivasın qollap-quwatlaw ushın tilekleslik kórsetti. Bul bolsa Kremldiń tásirin tómenletedi hám Moldova saylawlarınıń ádil ótiwine úlken tásir etedi, dep úmit etpekte.

Kenja Bekjonov, Uluǵbek Twxtaev (video), ÓzA