Qartayıw, ásirese, oqıw hám eslew ushın juwapker bolǵan miy aymaǵı – gippokampqa tásir etedi. San-Franciskodaǵı Kaliforniya universiteti neyrobiologları bul processte tiykarǵı rol atqaratuǵın beloktı taptı.

Tıshqanlar ústinde ótkerilgen tájiriybelerde izertlewshiler jas hám qartayǵan haywanlarda gippokamptaǵı gen funkciyası hám belok dárejesi qalay ózgergenin salıstırdı. Bul processte itibarǵa ılayıq bolǵan birden-bir protein FTL1 bolǵan. Olar qartayǵan tıshqanlarda hám neyronlar arasındaǵı baylanıslar hám kognitiv qábiletlerdiń tómenlewine sebep bolǵan.
Bul qanshelli áhmiyetli ekenin tekseriw ushın ilimpazlar jas tıshqanlarda FTL1 dárejesin jasalma túrde arttırdı. Nátiyjede olardıń miyleri hám is-háreketleri qartayǵan haywanlardıń halına uqsay basladı. Kletka tájiriybelerinde artıqsha FTL1ge iye bolǵan neyronlar tarqalıp ketken baylanıslar ornına ápiwayı bir baǵdarlı processlerdi payda etti.
Biraq, jası úlken haywanlardıń gippokampında FTL1 dárejesiniń tómenlewi keri tásir kórsetti: neyronlar arasındaǵı baylanıslar sanı kóbeydi hám tıshqanlardıń ózleri eslew testlerinde jaqsıraq isledi.
“Biz tek ǵana simptomlardı tómenletiw haqqında aytıp atırǵanımız joq, al olardı biykarlap atırmız”, – dedi izertlewdiń jetekshi avtorı, Kaliforniya universiteti Qartayıw izertlewleri institutı direktorınıń orınbasarı Saul Villeda.
Ilimpazlar, sonday-aq, FTL1 gippokamptaǵı kletka metabolizmin tómenletetuǵının anıqladı. Biraq metabolizmdi qollap-quwatlawshı birikpege tásir etiw bul tásirlerdi biykarladı.
Avtorlar bul ashılıw FTL1 tásirin bloklaytuǵın hám miydi jasqa baylanıslı keselliklerden qorǵaytuǵın dárilerdi jaratıwǵa járdem beredi, dep úmit etpekte.

Qaraqalpaqstan xabar agentligi