YuNESKOnıń 43-sessiyası: Samarqand global qarım-qatnas hám mádeniy birge islesiw maydanına aylanadı

134

Bıyıl ullı tariyxqa, bay ruwxıy miyrasqa iye Samarqand jáne bir márte dúnya jámiyetshiliginiń itibarın ózine tartadı. Bul áyyemgi qalada bolıp ótetuǵın BMSh Bilimlendiriw, ilim hám mádeniyat máseleleri boyınsha shólkemi – YuNESKOnıń 43-sessiyası tek ǵana elimiz emes, al pútkil Oraylıq Aziya ushın áhmiyetli xalıqaralıq waqıya bolıp esaplanadı.

Bizge belgili, 1945-jıl 16-noyabrde dúzilgen bul shólkemniń tiykarǵı maqseti bilimlendiriw, ilim, mádeniyat, kommunikaciya, turizm sıyaqlı áhmiyetli tarawlarda xalıqaralıq birge islesiwdi rawajlandırıw arqalı pútkil dúnyada tınıshlıq hám qáwipsizlikti bekkemlewge járdemlesiw bolıp esaplanadı. Struktura rásmiy emes túrde “BMShtıń aqıl laboratoriyası” dep ataladı.
Javoharlal Neru óz dáwirinde “insaniyat hújdanı” dep táriyplegen YuNESKOǵa búgingi kúnde 200 ge shamalas mámleket aǵza. Elimiz strukturaǵa 1993-jıl 26-oktyabrde qabıl etilgen. Ótken dáwir dawamında YuNESKO menen bir qatar baǵdarlarda nátiyjeli birge islesiw jolǵa qoyıldı. Mádeniy miyrastı qorǵaw, bilimlendiriwdiń sapasın arttırıw, ilimdi rawajlandırıw hám jámiyette inklyuzivlikti támiyinlew sıyaqlı tarawlarda ámelge asırılıp atırǵan joybarlar Ózbekstannıń xalıqaralıq maydandaǵı abırayın jáne de bekkemlemekte.
YuNESKO tárepinen Samarqand, Buxara, Xiywa hám Shahrisabzdegi tariyxıy esteliklerimiz Jáhán mádeniy miyrası dizimine kirgiziliwi Watanımızdıń bay mádeniy miyrasın dúnyaǵa tanıtıwda áhmiyetli qádem boldı, dep aytıw múmkin. Sonday-aq, Nawrız, Shashmaqam, Kókpar, As pisiriw dástúri sıyaqlı materiallıq emes miyraslar da YuNESKO reprezentativ diziminen múnásip orın iyelegen.
Bul abıraylı ánjumannıń elimizde ótkeriliwi biz ushın tek ǵana shólkemlestiriwshilik tabıs emes, al mádeniyat, diplomatiya tarawlarındaǵı izbe-iz reformalarımızdı da kórsetedi. Mámleketimiz bul abıraylı ilajǵa joqarı dárejede tayarlıq kórmekte. Házirgi waqıtta Samarqandta infrastrukturanı jaqsılaw, miymanxana hám transport sistemasın bunnan bılay da jetilistiriw, tariyxıy hám mádeniy obektlerdi ońlaw jedel dawam ettirilmekte.
Samarqand xalıqaralıq aeroportında imkaniyatlar keńeytildi, jańa konferenciya zalları, mádeniy ilajlar ushın maydanlar tayarlandı. Sonıń menen birge sessiya qatnasıwshıları ushın milliy úrp-ádetlerimiz, dástúriy ónermentshilik, gastronomiya hám kórkem óner úlgilerin kórsetetuǵın arnawlı baǵdarlamalar islep shıǵılǵan.
Sessiya dawamında jergilikli hám sırt elli delegatlar bilimlendiriw, ilim, mádeniyat hám materiallıq emes miyrastı qorǵawǵa baylanıslı áhmiyetli máselelerdi dodalaydı. Sonday-aq, mámleketimiz tárepinen alǵa qoyılıp atırǵan baslamalar – ásirese, mádeniy miyras obektlerin sanlastırıw, jaslardıń bilim alıwın qollap-quwatlaw, ilim tarawına innovaciyalıq qatnaslardı engiziw baǵdarındaǵı usınıslar ayrıqsha áhmiyetke iye boladı.
Ulıwma, YuNESKOnıń bul retki sessiyası, álbette, Ózbekstannıń global mádeniy hám ruwxıy pikirlesiwdegi ornın jáne de bekkemlep, respublikamızdıń dúnya jámiyetshiligindegi belsendi, ashıq hám intaker mámleket sıpatındaǵı abırayın jáne de arttıradı.

A.Alimova tayarladı. ÓzA