Kitap hám internet: básekide qaysı biri ústin?

Ózbekstanda sońǵı jılları kitapqumarlıq máselesine úlken itibar qaratılmaqta. Bul itibardıń artında ápiwayı mádeniy másele emes, al millettiń intellektuallıq potencialın arttırıw, zamanagóy dúnyada múnásip orın iyelew maqseti jatır.
Prezidenttiń baslaması menen kitapqumarlıqqa baylanıslı bir qatar qarar hám pármanlar qabıl etildi. Mektep hám joqarı bilimlendiriw mákemeleriniń kitapxanaları jańalanbaqta. “Jas kitapqumar”, “Eń jaqsı kitapqumar mektep” sıyaqlı tańlawlar jolǵa qoyıldı. Elektron kitapxanalar hám onlayn platformalar islep shıǵılmaqta.
Biraq, búgin insanlardıń eń jaqın dostı telefon bolıp qaldı. Internet hám sociallıq tarmaqlar kúndelikli turmısımızǵa sonshelli kirip ketti, hátte azanda oyanıw menen, dáslep telefondı qolǵa alamız.
Internet insanǵa xabarlardı tez alıw, maǵlıwmatlardı tabıwdıń ańsatlıǵı, hátteki elektron kitap oqıw sıyaqlı júdá kóp qolaylıqlar jarattı. Biraq sociallıq tarmaqlar waqıttı biykarǵa ótkeriw, erinsheklikti keltirip shıǵardı. Hátteki kópshilik adamlarda ashıwshaqlıq keypiyatın baqlaw múmkin.
Kitap oqıw internetten ózgeshe túrde insandı sabırlılıqqa hám dıqqatqa úyretedi. Máselen, 100 betlik romandı oqıǵan adam tek waqıyalardı emes, al qaharmanlardıń ishki keshirmelerin sezedi, tereń pikirleydi.
Jáne bir áhmiyetli tárepi – internet informaciyanı beredi, biraq onı saylap alıwdı úyretpeydi. Kitap bolsa aldınnan saylap alınǵan bilim deregi. Mısal ushın bir ilim tarawı boyınsha kitap avtorı jıllap izertlep, tájiriybeden ótip, soń shıǵarma dóretedi. Demek, kitap – sınalǵan hám úylestirilgen bilimniń túri.
Sociologiyalıq izertlewlerdiń kórsetiwinshe, internetten kóp paydalanǵan insan maǵlıwmatqa bay boladı, biraq kúshli pikirlew boyınsha artta qalıwı múmkin. Kitap oqıǵan insan bolsa kemirek maǵlıwmatqa iye bolsa da, onda tallaw hám juwmaq shıǵarıw qábileti kúshli boladı.
Biraq insan ómirinde birewin tańlap, ekinshisinen waz keshiw múmkin emes. Kitap hám internet úylesimi – zamanagóy rawajlanıwdıń tiykarǵı jolı. Insan internetten informaciya alsa, onı kitap arqalı tereńlestiriwi kerek.
Solay eken, básekide jeńimpaz insannıń ózi. Eger ol internetti durıs basqarsa hám kitapqa muhabbatın joǵaltpasa, bul eki dárek onıń dúnyaqarasın bayıtıp, ruwxıy jetik shaxs bolıp qáliplesiwine xızmet etedi.
Nigora Rahmonova,
ÓzA