Qarar hám onıń orınlanıwı

Mámleketimiz basshısınıń 2025-jıl 21-apreldegi «Mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń korrupciyaǵa qarsı ishki qadaǵalaw bólimleriniń erkinligin támiyinlew hám jumısınıń nátiyjeliligin arttırıw ilajları haqqında»ǵı qararı menen korrupciyaǵa qarsı ishki qadaǵalaw sistemasınıń nátiyjeliligin arttırıw boyınsha huqıqıy eksperiment ótkerilmekte.
Korrupciyaǵa qarsı ishki qadaǵalaw bólimleri korrupciya jaǵdayların waqtında anıqlap, onıń aldın alıw, olarǵa imkaniyat beretuǵın sebep hám sharayatlardı saplastırıw, turmıslıq korrupciyanıń aldın alıw boyınsha jumıs alıp baradı.
Sonıń menen birge, mámleketlik satıp alıwlardı ámelge asırıwda mápler soqlıǵısıwına jol qoymaw ilajların kóredi. Miynet jámáátinde korrupciyaǵa mawasasız qatnasıqtı qáliplestiriw, mápler soqlıǵısıwına jol qoymaw hám ádep-ikramlılıq qaǵıydalarına ámel etiw boyınsha úgit-násiyat jumısların alıp baradı.
Qararda 2027-jıl 1-yanvarǵa shekem huqıqıy eksperiment túrinde Densawlıqtı saqlaw, Qurılıs hám turaq jay kommunal xojalıǵı, suw xojalıǵı ministrliklerinde, «Ózbekneftgaz», «Ózbeksuwtámiynat» akcionerlik jámiyetleri eksperiment ótkeriletuǵın shólkemler etip belgilendi.
Usı shólkemlerdiń korrupciyaǵa qarsı ishki qadaǵalaw bólim baslıǵı lawazımına Korrupciyaǵa qarsı gúresiw agentligi xızmetkerleri tayınlandı.
Aradan bir aydan kóbirek waqıt ótti. Huqıqıy eksperiment qanday nátiyje bermekte?
Korrupciyaǵa qarsı gúresiw agentligi tárepinen huqıqıy eksperimenttiń dáslepki nátiyjeleri kórip shıǵıldı.
Densawlıqtı saqlaw ministrliginde engizilgen jańa «Situaciyalıq oray» sisteması arqalı iyul ayı jaǵdayına bola, 1 mıń 280 basshı hám xızmetkerde mápler soqlıǵısıwı hám nepotizm jaǵdayları anıqlanǵan. Házirde ministrlik korrupciyaǵa qarsı xalıqaralıq standartlardı engiziw ústinde jumıs alıp barmaqta.
Suw xojalıǵı ministrligi korrupciya menen baylanıslı jınayat hám huqıqbuzarlıqlar kórsetkishi joqarı bolǵan aymaqtı «Korrupciyadan jıraq suw xojalıǵı sisteması»na aylandırıw joybarı ústinde jumıs alıp barmaqta. Onda tiykarǵı itibar sistemada sanlastırıw arqalı insan faktorın qısqartıw, eń áhmiyetlisi, házirgi processlerde keń jámiyetshiliktiń qatnasıwın támiyinlewge qaratılmaqta.
Qurılıs hám turaq jay kommunal xojalıǵı ministrligi tárepinen qurılıs processlerin real waqıtta qadaǵalaw imkaniyatın beretuǵın sistema jolǵa qoyıldı. Qurılısta ashıq-aydınlıqtı támiyinlew maqsetinde «Ashıq-aydın» málimleme sisteması jetilistirilmekte.
«Ózbekneftgaz» akcionerlik jámiyetinde 745,0 million sumlıq nızamsız mámleketlik satıp alıwlar ámelge asırılıwınıń aldı alındı. Arnawlı platformada tikkeley shártnamalar boyınsha kontragentlerdi tekseriw modulin jetilistiriw hám máplerdiń soqlıǵısıwına jol qoymaw ilajları kórilmekte.
«Ózsuwtámiynat» akcionerlik jámiyetinde korrupciyanıń aldın alıw maqsetinde birden-bir “Suv dispetcher” dispetcherlik sisteması engizildi. Sonday-aq, ishimlik suwdan paydalanıwdı anıq esapqa alıw ushın smart-esaplaǵıshlar ornatıw jumısları alıp barılmaqta.
Korrupciyaǵa qarsı gúresiw agentliginiń direktorı Akmal Burhonov usı strukturalarda jumıs islep atırǵan xızmetkerler menen sóylesip, huqıqıy eksperiment sheńberinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın nátiyjeli támiyinlew, ishki qadaǵalaw sistemaların jáne de jetilistiriw, korrupciyalıq qáwiplerdi aldınnan anıqlaw hám xalıqaralıq standartlar tiykarında islew boyınsha keleshektegi wazıypalardı belgilep berdi.

Norgul Abduraimova, ÓzA