Pikir

Sońǵı jılları jámiyetimizde toy aldındaǵı jańa túrdegi máresimler, sonıń ishinde, “Marry me” dep atalǵan mirát etiw máresimi barǵan sayın keńnen tarqalmaqta. Tiykarında bul dástúr Batıs jámiyetlerinde óz-ara muhabbat hám neke usınısın rásmiylestiriw, onı romantikalıq tárizde anlatıw jolı sıpatında qaraladı. Biraq, búgingi kúnde bul máresim bizde de ǵalaba en jayıp, ayırım jaǵdaylarda toy máresiminiń “májbúriy bólegi” sıpatında qabıl etile basladı.

Biraq bul jańasha máresim biziń mádeniyatımız, qádiriyatlarımız hám turmıslıq filosofiyamız benen úylese me? Yamasa bul tek ǵana kórinis, kontent hám shou ushın jaratılıp atırǵan jalǵan bayram ba?
Batısta “Marry me” – bul juplıq ortasındaǵı sheshiwshi basqısh, yaǵnıy neke usınısı. Ádette, bul waqıya ele toy rejeleri dúzilmesten aldın, keleshektegi shańaraq qurıw haqqındaǵı birinshi isenimli qádem sıpatında islenedi. Bul – bir insannıń ekinshisine bolǵan isenimi, muhabbatı hám sadıqlıǵın rásmiy hám jeke túrde bildiriw máresimi. Eń áhmiyetlisi, bul máresim jeke hám ishki sezimler tiykarında júz beredi. Ǵalaba túrde en jaydırıw yamasa “kórsetiw” ushın emes.
Ózbek jámiyetinde “Marry me” máresimi kóbirek kewil ashar túske iye bolmaqta. Toy anıq bolǵannan keyin, kelin hám kúyewdiń atqarıwında arnawlı shou sıpatında shólkemlestiriledi. Kópshilik jaǵdaylarda ol sociallıq tarmaqlarda tarqatıw, videoǵa túsiriw, estetikalıq bezewler menen bayıtıw hám miymanlardıń kóriwi ushın ámelge asırıladı. Bunday jaǵdayda máresimniń tiykarǵı filosofiyası shın júrekten berilgen neke usınısı joǵalǵanday boladı.
Bunnan da jamanı ayırım jaǵdaylarda bul májbúriy “trendke erisiw” basımı astında ámelge asırılmaqta. Sonda bul máresim juplıq ushın emocionallıq, tereń, turmıslıq hádiyseden góre, ápiwayı ǵana gezektegi dekorativ bayramǵa aylanadı.
“Marry me” máresiminiń bunday tárizde shouǵa aylanıwı jámiyette geyde unamsız aqıbetlerge de alıp kelmekte. Mısalı, jaǵday jasalma bolıp qaladı, juplıqlar arasında haqıyqıy sezimler ornına sırtqı kóriniske itibar kúsheyedi. Hár bir toy aldınan “Marry me” islew májbúriyat sıpatında qaraladı. Qarjı jumsalıwı da tiykarsız artadı. Mazmunsız máresimler ushın úlken byudjet ajıratıladı.
Usı jerde, hár bir “Marry me” máresimin tolıq jasalma dep aytıw da ádalatsızlıq bolar edi. Ayırım juplıqlar bul máresimdi jıllar dawamında qáliplesken múnásibetlerin bekkemlew, estelik sıpatında máńgilestiriw yamasa jaqınlarına shın kewilden sezimlerin bildiriw ushın ámelge asırmaqta. Bunday jaǵdaylarda máresim forması qanday bolıwına qaramastan, mazmun ústin bolıp qaladı.
“Marry me” – bul biziń áyyemnen bar toy dástúrlerimizdegi “pátiya”, “jawshılar jiberiw” sıyaqlı máresimlerge uqsamaytuǵın, pútkilley basqa tariyxıy hám mádeniy tamırǵa iye bolǵan hádiyse. Onı kózsiz qabıl etiw emes, al tereń tallaw zárúr.
Eń áhmiyetli tárepi – bul máresim juplıq arasındaǵı sadıqlıq, mehir hám turmıslıq qararlarınıń tımsalı bolıwı, tek ǵana sociallıq tarmaq kontenti emes. Solay eken, “Marry me” islewden aldın, ózimizge soraw bereyik: bul biziń jeke qálewimiz ushın ba yamasa basqalardıń itibarı ushın ba?

Dildora DWSMATOVA,
ÓzA