Qaraqalpaqstan Respublikası Awıl xojalıǵı ministrligi tárepinen Ózbekstan Respublikası Awıl xojalıǵı ministrligi janındaǵı Agrosanaattı rawajlandırıw agentliginiń Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi menen birgelikte ǵalaba xabar quralları ushın press-tur shólkemlestirilip, jurnalistler Taqıyatas rayonındaǵı Keneges awıl puqaralar jıyınında jumıs islep atırǵan baǵshılıq penen shuǵıllanıwshı fermer xojalıqlarına alıp barıldı.

Taqıyatas rayonında jámi 55 subektte 218 gektar miyweli baǵ hám 8 gektar júzimzarlıq bar ekenligin atap ótiwimiz kerek.
Ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri dáslep, “Tureev Sultamurat biy” fermer xojalıǵında bolıp, onıń jumısları menen tanıstı. Bul fermer xojalıǵınıń ulıwma jer maydanı 227 gektar bolıp, tiykarınan paxta, ǵálle jetistiriw baǵdarında jumıs alıp baradı. Bıyıl ol biydaydan 70-80 centnerden ónim alıp, jaqsı nátiyje kórsetken. Bunnan tısqarı, fermer xojalıǵı tárepinen 7 gektar jerde miyweli baǵ payda etilip, 1 gektar jerge júzim otırǵızılıp usı atızlarınan jaqsı ónim almaqta.
– Men júzim nállerin Ferǵana wálayatınan alıp kelip otırǵızıp edim. Jergilikli náller de kóp. Jılda jaqsı ónim berip atır. Ónimlerimizdi tiykarınan ishki bazarǵa shıǵarıp satıp atırmız. Jigirmalaǵan máwsimlik jumısshılardı jallap, baǵlardıń tárbiyasın berip atırmız,-deydi fermer S.Tureev.
Keyingi mánzil, usı awıldaǵı “Awezniyazov Qurbanbay” fermer xojalıǵınıń atızları boldı. Baǵshılıqqa qánigelesken bul fermer xojalıǵınıń ulıwma jer maydanı 10,5 gektar bolıp, jámi 10,5 gektar maydanǵa miyweli baǵ jaratılǵan. Baǵqa tiykarınan alma, shabdal, almurt hám erik nálleri egilgen bolıp, 2 tiykarǵı hám 8 máwsimlik jumıs orınları jaratılǵan. Miywe aǵashlarınıń arası da bos qoyılmay, baǵ qatar aralarına másh, gúnji egip ónim aladı eken.
Jurnalistler alıp barılǵan jáne bir “Jalayır” fermer xojalıǵınıń ulıwma jer maydanı 135 gektar bolıp, ol da tiykarınan paxta, ǵálle baǵdarında jumıs alıp baradı eken. Bunnan tısqarı, fermer xojalıǵı tárepinen 8,5 gektar miyweli baǵ jaratılǵan bolıp, tiykarınan shabdal hám alma egilgen.
Bul jerlerde qánigeler tárepinen awıl xojalıǵı xızmetkerleriniń, fermerlerdiń jumısların jeńilletiw, atap aytqanda, sertifikatlanǵan júzim hám miywe nállerin satıp alıw, ónimlerin eksportqa shıǵarıw ushın jaratılıp atırǵan múmkinshilikler, kredit alıw boyınsha jeńillikler hám basqa da sharayatlar haqqında maǵlıwmatlar berildi.
– Respublikamız rayonlarındaǵı barlıq kategoriyadaǵı xojalıqlarda jámi 7,4 mıń gektar (sonnan, fermer hám awıl xojalıǵı kárxanalarında 4337 gektar, xalıqtıń qıytaq jerlerinde 3041 gektar) miyweli baǵlar hám 1,5 mıń gektar júzim atızları (sonnan, fermer hám awıl xojalıǵı kárxanalarında 690 gektar, xalıqtıń qıytaq jerlerinde 830 gektar) bolıp, sonnan 5,2 mıń gektar baǵ hám 1,1 mıń gektar júzim atızları búgingi kúnde ónim berip kelmekte. Bul maydanlardan 2025-jılı jámi 76 mıń tonna miywe hám 15 mıń tonna júzim ónimlerin jetistiriw prognoz etilgen bolıp, 33,5 mıń tonna miywe hám 4,1 mıń tonna júzim ónimleri jetistirildi,-deydi Agrosanaattı rawajlandırıw agentliginiń Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi baslıǵı X.Achilov.
Respublikamızda 2025-jılı 800 gektar miyweli baǵ hám júzim atızların jaratıw belgilep alınǵan. Fermer hám awıl xojalıǵı kárxanaları tárepinen báhár máwsiminde 469 gektar maydanda miyweli baǵlar hám 108 gektar júzim baǵları jaratıldı. Atap aytqanda, Tórtkúl rayonında 62,2, Beruniy rayonında 40,2, Ellikqala rayonında 56,0, Ámiwdárya rayonında 76,0, Taqıyatas rayonında 15, Xojeli rayonında 23,3, Shomanay rayonında 12,5, Qanlıkól rayonında 20,2, Qońırat rayonında 3,8, Nókis rayonında 57,4, Kegeyli rayonında 16,5, Bozataw rayonında 5,5, Shımbay rayonında 15, Qaraózek rayonında 15,2, Taxtakópir rayonında 50,3 gektar miyweli baǵlar, Tórtkúl rayonında 17,0, Beruniy rayonında 10,2, Ellikqala rayonında 27,8, Ámiwdárya rayonında 25,7, Taqıyatas rayonında 2,0, Xojeli rayonında 5,3, Qanlıkól rayonında 1,0, Nókis rayonında 5,0, Kegeyli rayonında 4,5, Bozataw rayonında 2,8, Shımbay rayonında 5,0, Taxtakópir rayonında 1,5 gektar júzimzarlar jaratıldı.
Bunnan tısqarı, Agrosanaattı rawajlandırıw agentligi tárepinen baǵshılıq hám júzimgershilik baǵdarındaǵı fermer hám awıl xojalıǵı kárxanaların finanslıq qollap-quwatlaw sheńberinde 2025-jıldıń usı kúnine shekem 2 awıl xojalıǵı kárxanalarına júzim nállerin shpallarǵa kóteriw ushın jámi 96,4 million sum muǵdarında subsidiya qarjıları ajıratıp berildi. Bul baǵdardaǵı jumıslar nátiyjeli dawam etpekte.
Press-tur dawamında qatnasıwshılar ózlerin qızıqtırǵan sorawlarǵa juwap aldı.

Á.Jiyemuratov,
Qaraqalpaqstan xabar agentligi.