Nızam joybarına sholıw

Elimizde balalar huqıqların qorǵaw, olardıń tálim-tárbiyası hám densawlıǵın saqlawǵa tiykarǵı áhmiyet qaratıladı. Ásirese, jetim hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalardıń huqıqları menen máplerin támiyinlew eń áhmiyetli máselelerden biri bolıp esaplanadı.
Jaqında parlamenttiń tómengi palatasında birinshi oqıwda qabıl etilgen “Balalardı sociallıq qorǵaw sistemasınıń jetilistiriliwi múnásibeti menen Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında”ǵı nızam joybarı bul baǵdardaǵı jumıslardı sistemalastırıwda áhmiyetli huqıqıy tiykar boladı.
Bul nızam joybarında názerde tutılıp atırǵan normalar haqqında deputat Umida Rahmonova tolıq aytıp berdi:
– Ózbekstanda jas óspirimlerdiń huqıqların támiyinlew jıl sayın jetilisip barmaqta. Sebebi milletimiz ázelden balajan xalıq. Ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalardıń huqıqları menen máplerin qorǵaw, olardıń bilim alıwı, tárbiyalanıwı hám densawlıǵın saqlawdıń kepilligin de mámleket óz moynına alǵan. Bul Konstituciyamızda da belgilep qoyılǵan.
Balalardı sociallıq qorǵaw sistemasın jaqsılawǵa qaratılǵan bul nızam joybarı menen áne, usınday balalardıń huqıqların qorǵaw máselesi názerde tutılmaqta.
Ámeliyatta jas óspirimlerdiń huqıqları menen islesetuǵın oǵada kóp shólkemler bar. Bir shólkem jas óspirimlerdi qáwenderlikke beriw menen, basqa bir shólkem bolsa bilimlendiriw, tárbiyası yaki densawlıǵı menen shuǵıllanǵan. Mine, usı bólek-bólek sistemanı ulıwmalasqan bir sistemaǵa birlestiriw usı baǵdardaǵı jumıslardıń nátiyjeliligine járdem beredi.
Usı maqsette jetim hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalardı anıqlaw, dizimge alıw hám olardı múnásip tárizde jaylastırıw wákilligi Sociallıq qorǵaw milliy agentligine júklenbekte. Jas óspirimlerge ǵamxorlıq hám qáwenderlikti belgilew usı waqıtqa shekem hákimlerdiń moynında edi. Endi bolsa bul wákillik “Insan” sociallıq xızmetler oraylarınıń direktorlarına berilmekte.
Sonday-aq, balaǵa tárbiya, bilimlendiriw hám medicinalıq xızmet kórsetiw boyınsha juwapker shaxs óz wazıypasın orınlamasa, hákimshilik juwapkershilik belgilenbekte. Ózine júklengen minnetlemeni zárúr dárejede orınlamaǵanı ushın qayırqomlıq, qáwenderlik yaki tutınǵan ata-analıq wazıypaların orınlawdan shetletilgen shaxslarǵa balalar perzentlikke berilmewi hám olar qayırqom yamasa qáwender etip tayınlanbawı názerde tutılmaqta.
Bunnan tısqarı, pedagoglar jas óspirimlerge tálim-tárbiya beriw baǵdarındaǵı minnetlemelerin orınlamaǵanı ushın bir jıl dawamında qayta hákimshilik juwapkershilikke tartılǵan jaǵdayda olardıń bilimlendiriw shólkemlerinde pedagogikalıq jumıs penen shuǵıllanıwı qadaǵan etilmekte.
Ulıwma, nızam joybarında názerde tutılıp atırǵan normalar bala huqıqların kepillew, olardıń salamat hám bárkamal bolıp ósiwine xızmet etedi.

ÓzA