Qáwipli kesellikten awlaq bolayıq

AIJS-arttırılǵan immunitet jetispewshiligi sindromı AIV-infekciyasınıń eń sońǵı terminal, yaǵnıy, ólim aldı dáwiri bolıp esaplanadı. AIV/AIJS virusları tiykarınan adam organizmindegi immun tokımalardı, immun sistemanı zıyanlaǵanı sebepli, adam organizminde immunitet jetispewshiligi payda boladı.
Adam organizminde immunitet jetispewshiligi sebepli, ekilemshi infekciyalar hám kesellikler rawajlanıp, bul insannın ómirden erte kóz jumıwına alıp keledi.
AIV/AIJStiń pandemiya túrinde dúnya ellerinde keńnen tarqalıwına, infekciya tiykarları nawqaslangan adam, AIV infekciyasınıń simptomlı hám simptomsız túrleri («virus tasıwshılar») bolıwı, olardıń ózlerindegi viruslardı basqa adamlarǵa juqtırıwın dawam etiwi, «virus tasıwshı» adamlar ózlerinde viruslar bar ekenliginen xabarsız jaǵdayda viruslardı tarqatıp barıwı, AIV/AIJS viruslarınıń ózine tán ózgeshiligi, ayrıqsha dúzilisi, genetikalıq (antigenlik) ózgesheliklerin tez-tez ózgertip barıwı, infekciyanıń aldın alıwshı vakcinalardıń payda etpey atırǵanı hám kesellikke qarsı, viruslardı pútkilley nabıt etiwshi dári-dármaqlardıń házirshe joq ekenligi, usı infekciyanıń minez-qulqı buzılǵan shaxslarda, káwipli topar (narkomanlar, migrantlar, jeńil tábiyatlı hayallar, jınısıy jol menen juǵatuǵın kesellikler menen nawqaslanǵanlar hám t.b.) kontingentlerinde kóbirek gezlesiwi, olardın basqalarǵa tez juqtırıw mumkinshiligi sebep bolmaqta.
Sonı da aytıwımız zárúr teri hám silekey perdeler pútinliginiń buzılıwı menen ótkeriletuǵın hár túrli proceduralar, shanshıwlar (shash-saqal aldırıw, tis aldırıw, qulaq testiriw, qan quyıw, organ hám toqımalardı kóshirip ótkeriw, tatiurovka, manikyur islew hám t.b) bul keselliktiń adamnan adamǵa ótiwine sebep bolmaqta.
AIV/AIJS virusları tiykarınan adamnıń qan suyıklıǵında, sperma, qın suyıklıǵı hám ana sútinde kóplep ushırasadı, bul suyıqlıqlar oǵada qáwipli bolıp esaplanadı.
AIV/AIJS virusları adamlar súyiskende, qol berip sálemleskende, jótelgende, túshkiriw waqtında, awqatlanǵanda, mádeniy orınlarda dem alǵanda, suwda birge shomılıp, dush, vanna qabıllaǵanda, atmosfera hawası, xojalıq buyımları, oyınshıqlar arqalı, shıbın-shirkeyler shaǵıp alǵanda hám haywanlar tislep alǵanda juqpaydı.
Ayırım adamlarda viruslardı juqtırǵannan soń 8-10 hápte ótkennen soń keselliktiń birinshi ótkir klinikalıq kórinisler dáwiri baslanıwı múmkin.
Bul dáwirde gripp keselligine uqsas belgiler hálsizlik, ishteydiń bolmawı, kóp terlew, dene temperaturasınıń kóteriliwi, jótel, limfa bezleriniń isiniwleri júzege keledi. Sonıń menen birge, nawqas gepatit, tuberkulez, dem alıw jolları hám asqazan-ishek jolları keselliklerine beyim bolıp qaladı.Usı dáwirde terige daq hám bórtiklerdiń shıǵıwı, uzaq dawam etiwshi ish ótiwi bolıwı múmkin.
Joqarıda atap ótilgen klinikalıq belgilerdiń qaysı kesellik sebepli payda bolıwın tek shıpaker ǵana anıqlay aladı.
Eger, kimde-kim ózlerinde usınday kesellik belgilerin sezse yaki gúmanlansa Respublikalık AIJSke qarsı gúresiw orayı hám onıń Beruniy, Ámiwdárya, Xojeli, Qońırat, Shımbay hám Tórtkúl rayonlarında jaylasqan rayonlar aralıq AIV diagnostika laboratoriyalarında anonim túrde tekseriliw hám testten aldınǵı hám testten keyingi másláhátler alıw huqıqlarına iye.
AIV infekciyasın erte anıqlaw hár bir insannıń den-sawlıǵınıń uzaq waqıtlar jaqsı saqlanıwına járdem beredi.
Sonday-aq, AIJSke qarsı gúresiw orayında siz AIV infekciyasına laboratoriyalıq usıllar menen tekserilip, joqarı mamanlıqtaǵı kánigelerden AIV/AIJS máseleleri boyınsha zárúr keńesler alasız. Orayımızda sizler anonim (hújjetler talap etilmey) túrde, biypul tekseriwlerden ótiw múmkinshiligine iyesiz.
Orayda shıpakerlik sır saqlanıwına kepillik beriledi.G. Xabipova,Respublikalıq AIJSke qarsı gúresiw Orayı shıpakeri.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi