Ózbekstanda sociallıq baǵdarlamalardı qarjılandırıw qárejetleri jalpı ishki ónimge salıstırǵanda 2 esege artıp, kem támiyinlengen napaqa alıwshı shańaraqlardı qamtıp alıw 5 esege kóbeydi.

Mayıplıǵı bolǵan shaxslar hám mayıplıǵı bolǵan balalardıń tárbiyası menen bánt bolǵanlar ushın napaqanıń jańa túrleri engizildi.
Xalıqtıń sociallıq qorǵalıwın kúsheytiw, mámleket tárepinen puqaralarǵa sociallıq xızmet kórsetiw kólemi hám túrlerin keńeytiw boyınsha sistemalı jumıslar dawam ettirilmekte.
2025-jıl 20-mayda kúshke kirgen “Xalıqqa sociallıq xızmetler kórsetiw sistemasınıń bunnan bılay da jetilistiriliwi múnásibeti menen Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine qosımshalar hám ózgerisler kirgiziw haqqında”ǵı nızam tarawdıń rawajlanıwında jáne bir áhmiyetli qádem boldı.
– Puqaralarǵa tólenetuǵın tórt túrdegi sociallıq tólemlerdi olardıń múrájatısız proaktiv túrde, eki túrdegi sociallıq tólemlerdi kompozit túrde jáne tórt túrdegi sociallıq tólemlerdi qosımsha hújjetler talap etpegen halda, bir pasport tiykarında tayınlaw ámeliyatı engizilgen,-dedi Oliy Majlis Senatınıń aǵzası A.Kwchimov. – Sonıń menen birge, xalıqqa pensiya tayınlaw sistemasına zamanagóy málimleme texnologiyaların jedel engizgen halda mámleket tárepinen kórsetilip atırǵan xızmetlerdiń sapasın bunnan bılay da arttırıw hám puqaralarǵa qolaylılıq jaratıw, artıqsha áweregershilikke jol qoymaw maqsetinde pensiya sistemasın bunnan bılay da jetilistiriw zárúrligi júzege kelgen edi. Usı múnásibet penen “Xalıqqa sociallıq xızmetler kórsetiw sistemasınıń jáne de jetilistiriliwi múnásibeti menen Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine qosımshalar hám ózgerisler kirgiziw haqqında”ǵı nızam qabıl etildi.
Bul hújjet penen “Puqaralardıń mámleketlik pensiya támiynatı haqqında”ǵı nızamǵa ózgerisler hám qosımshalar kirgizildi. Oǵan bola, puqaralardan pensiya jasına jetkende (erler 60 jas, hayallar 55 jas) olardan ayrıqsha múrájat talap etpegen halda proaktiv túrde pensiya tayınlaw tártibi belgilendi.
Onda, puqaraǵa pensiya tayınlaw ushın zárúr maǵlıwmatlar, yaǵnıy miynet stajı, miynet haqı, oqıw dáwiri, shańaraq aǵzaları haqqındaǵı maǵlıwmatlar mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme sistemalarınan elektron maǵlıwmat almasıw tiykarında alınadı.
Oǵan shekem puqaralar belgilengen pensiya jasına tolǵannan soń, pensiya tayınlawdı sorap jasaw ornındaǵı Pensiya qorı bólimine, Mámleketlik xızmetler orayına hám Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalınan dizimnen ótken halda sorawnamanı toltırǵan halda múrájat etiwi talap etilgen.
Bul ózgeris nátiyjesinde bir jılda ortasha 250 mıń puqaranıń Pensiya qorı hám Mámleketlik xızmetler orayına kelip arza beriwi yaki elektron múrájat etiwi menen baylanıslı waqıt hám qarjı jumsalıwı únemlenedi.
Nızamda puqara miynet etiwdi dawam ettirgen halda keyin ala jasqa baylanıslı pensiyaǵa shıǵıw tilegin bildirgende proaktiv túrde tayınlanǵan jasqa baylanıslı pensiyanı biykarlaw huqıqına iye ekenligi saqlap qalındı.
Pensiya muǵdarı puqaranıń jumıs stajı hám miynet haqısınıń muǵdarına baylanıslı ekenligin atap ótiwimiz kerek. Búgingi kúnde elimizde 500 mıńǵa shamalas jumıs islep atırǵan pensioner puqara bar.
Bunnan tısqarı, “Jerlew hám jerlew isi haqqında”ǵı nızamda qaytıs bolǵan shaxstıń erine (hayalına), ata-anasına, perzentlerine hám basqa da tuwısqanlarına yaki nızamlı wákiline, olar bolmaǵan jaǵdayda bolsa jerlewdi ámelge asırıw minnetlemesin óz moynına alǵan basqa shaxsqa jerlew ushın Mámleketlik byudjet qarjıları esabınan napaqa beriw kepillengenligi sebepli nızamnan jerlewge baylanıslı tiyisli norma shıǵarıp taslandı.
Nızamda hákimshilik reformalardan kelip shıǵıp, “Mámleketlik bajı haqqında”ǵı hám “Xalıqtıń bántligi haqqında”ǵı nızamlarǵa napaqalardı tayınlaw hám tólewge baylanıslı ózgerisler kirgizildi.
Hákimshilik reformalarǵa muwapıq pensiya hám napaqaǵa baylanıslı maǵlıwmatlardı usınıw boyınsha wákillikli uyımlardıń wazıypalarına anıqlıq kirgizildi. Atap aytqanda, mámleketimiz basshısınıń 2023-jıl 1-iyundaǵı “Xalıqqa sapalı sociallıq xızmet hám járdem kórsetiw jáne onı nátiyjeli qadaǵalaw sistemasın jolǵa qoyıw boyınsha kompleksli ilajlar haqqında”ǵı pármanı tiykarında sociallıq napaqalardı tólew Prezident janındaǵı Sociallıq qorǵaw milliy agentliginiń wákilligine ótkerilgen. Sol sebepli, bul agentliktiń rayonlıq (qalalıq) “Insan” sociallıq xızmetler oraylarınan nızamshılıqta belgilengen napaqalardı almay atırǵanlar tiyisli maǵlıwmatnamanı alıwı múmkin ekenligi nızamda kórsetildi.
Nızam xalıq ushın pensiya tayınlaw sistemasına zamanagóy sanlı texnologiyalardı jedel engizgen halda mámleketlik xızmetlerdiń sapasın bunnan bılay da arttırıwǵa jol ashadı. Pensiya tayınlaw boyınsha mámleketlik xızmet kórsetiwdiń sapasın jańa basqıshqa alıp shıǵıw, tarawǵa málimleme-kommunikaciya texnologiyaların keńnen engiziw nátiyjesinde sistemada insan faktorınıń azayıwı hám korrupciyalıq qáwiplerdiń aldın alıwǵa xızmet etedi.

ÓzA